Tibetan
བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྐྲར་སྣང་ནི་རབ་རིབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ས་བཅུ་པའི་མདོར་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་རབ་ཏུ་རྟོག་ཅེས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་འཆི་བ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་འདུ་བྱེད་འཇིག་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །ཞེས་པའི་བར་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ནི་རང་འགྲེལ་དུ་བལྟའོ། །འདིར་འཆི་བ་འཇིག་རྟེན་ན་མ་དཔྱད་པར་གྲགས་པ་ལྟར་གྱི་དངོས་པོར་སྟོན་པ་ནི། ཆོས་མངོན་པ་གོང་འོག་དག་ལས་ཀྱང་འཆི་སེམས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་(༢༤༡ན) གཅིག་སྟེ། སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་དེ་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་ལ། ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་སྲིད་པ་ཞིག་ནི་བསྐྱེད་བཞིན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་གྱི། འཆི་བ་ཤི་བ་སྟེ་ཚེ་སྔ་མའི་འཇུག་པ་ཆད་པའི་ཚེ་སྲོག་འགག་པ་དང་ཤི་བས་བྱ་བ་གཉིས་བྱེད་དོ་ཞེས་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་གསུངས་པ་ནི་མ་དཔྱད་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པར་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཤི་བས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་རིས་འདྲའི་རྒྱུ་བྱེད་དམ། དེ་དང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་གཏན་མི་འཆི་བར་ཐལ་བ་དང༌། གཉིས་པ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་བལྟོས་པ་ལས་འབྱུང་མི་དགོས་པར་ཐལ་བ་དང༌། ཐལ་བ་གང་འདོད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་ཆེར་བླུན་པ་གནག་རྫིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་སྨྲ་ན་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཟླ་གྲགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་འདོད་པ་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་ཤི་བ་དང་ཞིག་པས་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་བྱེད་ན་འདིའི་རང་འགྲེལ་དུ་མདོ་དྲངས་པར། འདུ་བ་ལས་ནི་འདུས་བྱས་འབྱུང་ངོ༌། །བྲལ་བ་ལས་ནི་འདུས་བྱས་མི་འབྱུང་ངོ༌། །ཚོགས་པ་ལས་ནི་འདུས་བྱས་འབྱུང་ངོ༌། །མ་ཚོགས་པ་ལས་ནི་འདུས་བྱས་མི་འབྱུང་ངོ༌། །ཞེས་སོགས་བྲལ་བ་དང་མ་ཚོགས་པ་དང་ཆད་པ་དང་ཞིག་པ་དང་འདས་པ་དང་འགགས་པས་དངོས་པོའི་རྒྱུན་མི་བསྐྱེད་པར་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལའང་ཁྱེད་ཅག་བསྙོན་འདེབས་པར་ནུས་སམ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་གྲུབ་དོན་སླར་ཡང་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་གོ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་རང་འགྲེལ་དུ་དྲངས་ནས། སེམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དེར་བལྟོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འབྱུང་གི། རྒྱུ་འགགས་པ་ན་འབྲས་བུ་སེམས་(༢༤༡བ) རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་འགག་པར་གྲགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། གནད་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པའི་མཁྱེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལའང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའམ་ཡེ་ཤེས་མེད་དེ། དེའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་སོགས་གཏན་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཇིགས་པ་མེད་པའི་སེང་གེའི་ང་རོ་ཆེན་པོ་བསྒྲགས་པ་ལས། ཇོ་བོའི་བཀའ་བརྒྱུད་འབྲོམ་སྟོན་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྐུ་མཆེད་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་ཁྲིད་སྐོར་རྣམ་བཤད་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་བཞེད་དོ་ཞེས་དབྱངས་གཅིག་མགྲིན་གཅིག་པར་གསུངས་ནས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་སྟོན་པའི་གླེགས་བམ་གྲངས་མེད་པར་ཡོད་པ་ལ། ལྕང་ར་དགེ་ལེགས་པས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་ནས་ཤེས་བྱའི་ཆོས་གང་ཡང་ཤེས་པའི་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ལས་ལོག་པར་ལྟ་བ་སུ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་སྨོད་ཚིག་རྗེས་ཟློས་ཙམ་ཡང་བྱར་མི་རིགས་པ་མང་པོ་བྱེད་མོད། ཁྱེད་ཅག་གི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་ལུགས་འདི་བཀའ་གདམས་པའི་ལུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་བར་སྣང་བས། ཇོ་བོ་ཆེན་པོ་དང་འབྲོམ་སྟོན་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྐུ་མཆེད་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་དང་ས་ཆེན་པོར་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་འཕྲུལ་དེ་དག་གི་ལྟ་གྲུབ་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་དོན་རྣམས་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཟབ་མོས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་དེ་སྨྲ་བར་གྱིས་ཤིག གཉིས་པ་ནི། སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དང༌། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་འགོད། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་ལས་ལས་སྐྱེས་པར་གསུངས། །སེམས་སྤངས་ནས་ནི་ལས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །སེམས་ཉིད་(༢༤༢ན) ཀྱིས་ནི་ལས་ཉོན་བསགས་པས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དམྱལ་བ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་དང༌། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རླུང་དཀྱིལ་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་འགོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེའང་རྨ་བྱའི་མདོངས་སོགས་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་ལ། པདྨ་སོགས་ནི་སེམས་ཅན་ཐུན་མོང་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རི། །ནག་པོ་དུས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་དཔེར། །སེམས་དམྱལ་མཐོ་རིས་འཇིག་རྟེན་དུ། །མཚོན་དང་རིན་ཆེན་
Chinese
为了这个缘故，就像眼翳患者所见毛发之幻象，随着眼翳的来去而生灭一样。因此，《十地经》中说无明和行产生识，如经中所说：如是菩萨如理作意缘起法，乃至死亡也近于两种作用，即能使行坏灭，也能生起不间断无知的因。其中广说部分见自释。这里将死亡显示为世间未经观察所认为的实有之物。上下《法蕴论》中也说，死心只有一个刹那（241n），它能使先前一世的生存坏灭，也能生起后世的生存。宗喀巴大师说，死亡是死，即前世的结束，寿命断绝时，生命停止和死亡能做两种作用，这在未经观察的世间共许中也无法成立。如果说死亡能作为出生的因，那么是作为与先前出生相似的因，还是作为与先前出生不相似的因？如果是前者，则会陷入永远不死的过失；如果是后者，则会陷入果不需从与因相符的观待中产生的过失。无论你承许哪个过失，即使是愚笨的牧童也不会那样说，如果有人那样说，却认为那是大学者龙树的究竟密意和月称的特点，那是不合理的。因此，如果死亡和坏灭能作为其他事物的因，那么此处的自释中引用经文说：聚合产生和合，分离不产生和合，集合产生和合，不集合不产生和合。像这样，分离、不集合、断绝、坏灭、过去和停止不会产生事物的相续，你们难道还能否认吗？如是宣说的结论，再次引用经文及其自释说，无明灭则行灭等等。心和识依赖于此，只要因存在就会产生，因灭则果
English
For this reason, just as the illusion of hair seen by a person with cataracts arises and ceases with the coming and going of the cataracts. Therefore, the *Ten Bhumi Sutra* says that ignorance and action produce consciousness, as the sutra says: Thus, Bodhisattvas thoroughly contemplate dependent origination in a proper manner, even death is close to two functions, namely, it can cause the destruction of action, and it can also produce the cause of uninterrupted ignorance. The extensive explanation of this is found in the auto-commentary. Here, death is shown as something real as it is known in the world without investigation. The upper and lower *Dharma Skandha Sutras* also say that the mind of death is only one moment (241n), it can destroy the previous life's existence, and it can also generate the existence of the next life. Master Tsongkhapa said that death is dying, that is, the end of the previous life, when life ceases, the cessation of life and death can perform two functions, which cannot be established even in the unexamined worldly consensus. If death can be the cause of birth, then is it the cause similar to the previous birth, or is it the cause dissimilar to the previous birth? If it is the former, then it will fall into the fault of never dying; if it is the latter, then it will fall into the fault that the result does not need to arise from the dependence that is consistent with the cause. Whichever fault you accept, even a foolish shepherd would not say that, if someone says that, but thinks that it is the ultimate intention of the great scholar Nagarjuna and the characteristic of Chandrakirti, that is unreasonable. Therefore, if death and destruction can be the cause of other things, then the sutra is quoted in the auto-commentary here: Aggregation produces combination, separation does not produce combination, collection produces combination, non-collection does not produce combination. Like this, separation, non-collection, cessation, destruction, past and cessation do not produce the continuity of things, can you still deny this? The conclusion of such a statement, again quoting the sutra and its auto-commentary, says that when ignorance ceases, action ceases, and so on. Mind and consciousness depend on this, as long as the cause exists, it will arise, when the cause ceases, the result
Chinese
心（241b） “识也于世俗中灭”之说，乃是月称论师之善说。具足此要点所不能夺之所有智慧的圆满佛陀，亦无心及心所生之识或智慧，因彼之因无明等已断尽之故。如是宣说无畏狮子大吼。然从觉沃之教传，仲敦巴至善知识三昆仲等三士道次第引导之所有论释中，皆一致主张中观应成派认为佛陀无有智慧，并有无数典籍阐释此甚深广大之义。然章嘉·嘉乐巴却说：“圆满佛陀已证得一切智智，通达一切所知法，却说没有遍知智慧，还有比这更颠倒的见解吗？”虽作诸多不应重复的责骂之词。然似也说：“你们的见修行之方式乃是噶当派之方式。”故当以甚深智慧详细分析觉沃大师与仲敦巴·纳措译师、善知识三昆仲等殊胜士夫，安住于佛陀及大地之菩萨化身等之究竟见解而宣说之。第二， 心性即是众生世间，器世间，安置种种极繁杂。 一切有情说由业所生，离心则无业存在。 心性（242a） 以积集业惑，使一切轮回之法为诸人所获得。众生世间从地狱至有顶，器世间从风轮至色究竟天，安置种种极繁杂故。其中，如孔雀羽毛等乃由不共业所生，莲花等乃由众生共同业所生。如是说：有情为业力所使，于黑暗之时而生，譬如，心于地狱、天界、世间中，化为兵器与珍宝。
English
Mind (241b) The statement that "consciousness also ceases in worldly terms" is a well-spoken teaching of Master Chandrakirti. Even the perfect Buddha, who possesses all the wisdom that cannot be taken away by this essential point, does not have mind and the consciousness or wisdom that arises from mind, because the cause of that, ignorance, etc., has been completely eliminated. Thus, he proclaimed the great roar of the fearless lion. However, from the Kadampa lineage of Jowo, from Dromton to the three virtuous spiritual brothers and so on, in all the commentaries on the Lamrim teachings of the three types of individuals, it is unanimously stated that the Prasangika school believes that the Buddha does not have wisdom, and there are countless texts that explain this profound and vast meaning. However, Changra Gelekpa said, "The perfect Buddha has attained the wisdom of omniscience and knows all knowable things, but to say that there is no omniscient wisdom is there any view more perverse than that?" Although he makes many reproaches that should not be repeated. However, it also seems to say, "Your way of view, meditation, and conduct is the way of the Kadampas." Therefore, one should carefully analyze with profound wisdom the ultimate views of the great Jowo and Dromton Nagtso Lotsawa, the three virtuous spiritual brothers, and other noble individuals, emanations of Buddhas and Bodhisattvas residing on the great earth, and then speak. Secondly, Mind itself arranges the sentient world, The vessel world, in extremely diverse ways. All beings are said to be born from karma, Without mind, there is no karma. Mind itself (242a) By accumulating karma and afflictions, all the phenomena of samsara are obtained by individuals. The sentient world ranges from hell to the peak of existence, and the vessel world ranges from the wind mandala to Akanishta, arranging them in extremely diverse ways. Among them, the colors of peacocks, etc., are produced by uncommon karma, and lotuses, etc., are produced by the common karma of sentient beings. As it is said: Sentient beings are driven by the power of karma, born in dark times, for example, the mind in hell, heaven, and the world, transforms into weapons and jewels.