Tibetan
ད། གཟུགས་ལས་སེམས་གཙོ་བོའི་དོན་ཅན་དུ་བཤད། གཟུགས་སེམས་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་གསུམ། དང་པོ་ལ། མདོའི་དགོངས་པ་བཤད། དེ་མདོ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མངོན་གྱུར་མངོན་ཕྱོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །སྲིད་གསུམ་རྣམ་ཤེས་ཙམ་དུ་གང་རྟོགས་པ། །རྟག་བདག་བྱེད་པོ་བཀག་པ་རྟོགས་ཕྱིར་དེས། །བྱེད་པ་པོ་ནི་སེམས་ཙམ་ཡིན་པར་རྟོགས། །ཡང་རྣམ་རིག་པ་ན་རེ། དབུ་མ་པ་ཁྱོད་ཀུན་རྫོབ་བསལ་བ་རིགས་པར་ཡང་མི་ལྡན་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་པའི་ཕྱིར་མ་དཔྱད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བྱེད་ན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཁས་ལེན་པར་རིགས་ཏེ། ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོན་པའི་གསུང་མདོ་སྡེའི་དོན་ཨནྡ་རྙིལ་གྱི་ཞལ་བ་ལ་ཞལ་པར་མ་ཤེས་པར་རྣམ་རིག་པས་སེམས་ཙམ་གྱི་ཆུར་འཁྲུལ་ནས་དེར་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཆུ་བཅུ་བར་འདོད་པས། བློ་གྲོས་ཀྱི་བུམ་པ་སོ་མ་བཏང་བར་ཆུ་དེ་བསྙུགས་པས་བློའི་བུམ་པ་ཞལ་བ་དེར་བརྡབས་ཏེ་དུམ་བུ་དུ་མར་གྱུར་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་ནོར་བུའི་ཞལ་བ་ལས་དེར་ཆུ་མེད་པར་ཤེས་པས་བཞད་གད་བྱ་བར་འོས་པ་ལྟར་མདོའི་དགོངས་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་དེ་ལྟར་མིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས་སྲིད་པ་གསུམ་རྣམ་ཤེས་ཙམ་དུ་(༢༣༨བ) གང་རྟོགས་པར་གསུངས་པའི་དོན་ནི། སྲིད་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་འདིའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བྱེད་པོ་མ་དཔྱད་པའི་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་མཐུན་གྲགས་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ནས་སེམས་ཙམ་ལ་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། གྲགས་པས་མ་གྲུབ་པར་བདེན་གཉིས་དང་འགལ་བའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་དང༌། ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྲིད་གསུམ་གྱི་བྱེད་རྒྱུར་རྟག་བདག་བྱེད་པོ་བཀག་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་དཔའ་དེས་ཐ་སྙད་གཞན་ངོར་སྲིད་གསུམ་གྱི་བྱེད་པོའི་རྒྱུ་ནི་སེམས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་སྲིད་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་དཔྱད་ན་འགར་ཡང་མ་རྙེད་ཅིང༌། མ་དཔྱད་གྲགས་ངོ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ངས་ཀྱང་ཡོད་པར་བཞེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར། ས་དྲུག་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཀྱང་བལྟོས་བཞག་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཀུན་རྫོབ་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པའི་བདེན་པ་ལའང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བའི་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་བྱའི་གནས་ཚུལ་ཕྱི་ནང་གི་མུ་སྟེགས་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་དང་མི་མཐུན་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། མདོ་ལས་སེམས་ཙམ་གསུངས་པ་ནི། །བྱེད་པོ་ཟ་པོ་དགག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མདོ་ལས། ལུགས་སུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་རབ་ཏུ་རྟོག་གོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྗོན་པ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་(༢༣༩ན) པས་ལས་རྣམས་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། གང་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ལས་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་སྟེ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བཀའ་བསྩལ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་དག་གོ། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གཉིས་2པ་ལ། མདོ་འགོད་པ་དང༌། དེའི་དོན་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དེ་ཕྱིར་བློ་ལྡན་བློ་ནི་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །ལང་ཀར་གཤེགས་མདོ་དེ་ལས་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས། །མུ་སྟེགས་སྤོ་མཐོན་རི་འཇོམས་ངག་རང་བཞིན༌། །རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་དགོངས་པ་བཅད་ཕྱིར་གསུངས། །མདོ་དེའི་དོན་མདོ་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་ནི། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་མདོ་དེ་ལས་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱི་བདག་དང་གཙོ་བོ་སོགས་བྱེད་པོར་སེམས་པའི་ལྟ་བ་ངན་པའི་རི་བོའི་སྤོ་མཐོན་པོ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་ངག་གི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེའི་ཐོག་འདྲ་བ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་བྱེད་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ན། གང་ཟག་རྒྱུན་དང་ཕུང་པོ་དང༌། །དེ་བཞིན་རྐྱེན་དང་རྡུལ་དག་དང༌། །གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ་རྣམས། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་བཞིན་རང་གི་བསྟན་བཅོས་དེ་དེ་ལས། །མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་སོགས་དེ་དག །སྨྲས་པ་དེ་དག་བྱེད་པོར་མ་གཟིགས་ནས། །རྒྱལ་བས་སེམས་ཙམ་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོར་གསུངས། །རང་རང་གི་གྲུབ་མཐའི་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་དང་དེ་ལས་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བྱེད་པོར་སྨྲས་པ་དང༌། རང་སྡེའང་གང་ཟག་དང་ཐོབ་པ་དང་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་ཀུན་གཞི་སོགས་བྱེད་པོར་བཏགས་པ་དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བྱེད་པོར་མ་གཟིགས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་རྒྱལ་བས་སེམས་ཙམ་(༢༣༩བ) འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོར་གསུངས་སོ་ཞེས་པ་ནི་ལང་གཤེགས་ཀྱི་མདོ་དོན་ཡིན་ནོ། །ཙམ་སྒྲ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དགག་པའི་དོན་ཅན་དུ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོག་གེ་འབར་བར་བཤད་དོ། །མུ་སྟེགས་ཞེས་པའི་སྒྲ་ཙམ་ནི། དངོས་པོ་ལ་བྱེད་པོ་སོགས་རང་བཞིན་ཁས་ལེན་པའི་རྟོག་གེ་པ་མཐའ་དག་ལ་སྦྱར་རིགས་ཏེ། བསྟན་པའི་དོན་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན། སངས་རྒྱས་པའི་དངོས་སྨྲ་བ་འདི་དག་ཀྱང་ཆོས་འདི་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡིན་པ་ལ། ཆོས་འདི་པའི་བོད་གང་དག་བདེར་གཤེགས་སྙིང་པོའི་དངོས་པོ་འདུས་མ་བྱས་པ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པོར་འདོད་པ་དང༌། ཐ་སྙད་དུ་བདག་དང་གང་ཟག་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་དང༌། ཞིག་པ་དངོས་པོ་བ་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཀྱི་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་བར་ཆད་དུ་མི་འཇུག་པའི་བྱེད་པོར་འདོད་པ་དང༌། དྭངས་མ་མི་ཤིགས་པ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་དངོས་པོ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་ཁྱབ་བྱེད་དང་སྤྲོ་སྡུད་ཀྱི་བྱེད་པོར་འདོད་པ་དེ་ནི་ལུགས་འདི་ལྟར་ན་མུ་སྟེགས་པ་དོན་མཐུན་གྱི་སྒྲ་བཤད་འཇུག་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེས་ན་རང་གཞན་གང་གི་སྡེ་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་མུ་སྟེགས་པ་ཡིན་པར་ཅིས་འགྲུབ་ན། སྟོན་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་ལུང་གིས་འགྲུབ་སྟེ། ལང་གཤེགས་ལས། རྐྱེན་དུ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ། །ཡོད་དང་མེད་པར་གང་རྟོག་པ། །མུ་སྟེགས་ལྟ་བ་ཅན་དག་ནི། །བསྟན་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པར་ཤེས། །ཞེས་དང༌། ང་ཡི་བསྟན་པ་སུན་(༢༤༠ན) འབྱིན་པ། །ངུར་སྨྲིག་དག་གི་གོས་བགོས་ཤིང༌། །འབྲས་བུ་ཡོད་དང་མེད་སྨྲ་བ། །མ་འོངས་པ་ཡི་དུས་ན་འབྱུང༌། །ཞེས་དང༌། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། གང་ཟག་ཕུང་པོར་སྨྲ་བ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་གྲངས་ཅན་འུག་ཕྲུག་པ། །གོས་མེད་བཅས་པ་གལ་ཏེ་ཞིག །ཡོད་མེད་འདས་པར་སྨྲ་ན་དྲིས། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི། །བསྟན་པ་འཆི་མེད་ཡོད་མེད་ལས། །འདས་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བསྟན་པ། །ཆོས་ཀྱི་ཁུང་པ་ཡིན་ཤེས་གྱིས། །ཞེས་སོགས་འབྱུང་བ་ལས་ཤེས་སོ། །དེས་ན་ཕུང་སོགས་ལ་
Chinese
ད། 解释说，从色法来说，心是主要的。有无色心，显示相同的三种情况。第一种情况是，解释经部的意趣。那是其他经部成立的两种情况。第一种是，现证现向菩萨，所证悟的三有唯识，为了证悟遮止常我作者，因此，了悟作者唯是心。又唯识宗说，中观派，你们破除世俗，既不合道理，又被世间所损害，如果不观察就安立世俗的法，那么就应该承认一切世俗的法都是心，因为《十地经》中说，三界唯是心。如果这样说，导师所说的经部意义，对于安陀罗尼的口诀不了解，唯识宗误以为是唯识之水，认为那里有十种识的实物之水。不放掉智慧的瓶子，就把水倒进去，智慧的瓶子就撞到那个口诀上，变成了许多碎片，另一个人知道从珍宝的口诀里没有水，就像应该嘲笑一样，经部的意趣不是像你所想的那样，这样显示的是：处于第六地现证，对于法界现向的菩萨，所说证悟的三有唯识的意义是：对于成为三有果的因的作者，从不观察的世间共同承认的角度来说，安立为唯识。因为为了证悟遮止不是名声所成立的，与二谛相违的俱生智，以及遍计所执的增益的三有的作者，所以，那位菩萨在其他名言面前，了悟三有的作者的因不是唯识。因为，除此之外，如果观察三有的因和缘，什么也找不到，如果不观察，在名声面前，也和世间一样，除此之外没有其他名声。如世尊所说，凡是世间认为存在的，我也认为是存在的。就像这样，安住在第六地的菩萨，也观察待立缘起的法。
English
Da. It is explained that, from the perspective of form, the mind is the main thing. Three situations show the sameness of having or not having form and mind. The first situation is, explaining the intention of the sutras. That is, two situations established by other sutras. The first is: A Bodhisattva who has directly realized and is directly oriented towards enlightenment, whatever they realize as the three realms being only consciousness, in order to realize the negation of the permanent self and agent, therefore, they realize that the agent is only the mind. Again, the Vijnanavada says, "Madhyamika, your refutation of the conventional is not only unreasonable but also harmful to the world. If you establish the conventional without examination, then you should admit that all conventional dharmas are mind, because the Sutra of the Ten Bhumis says, 'The three realms are only mind.'" If they say this, the meaning of the Sutra spoken by the Teacher, without understanding the oral instructions of Andarani, the Vijnanavada mistakes it for the water of only mind, thinking that there are ten kinds of water of the substance of consciousness there. Without letting go of the vase of wisdom, they pour the water in, and the vase of wisdom hits that oral instruction, turning into many pieces. Another person knows that there is no water from the jewel-like oral instruction, just as one should laugh. The intention of the Sutra is not as you think, showing that: The Bodhisattva who abides in the sixth ground, having directly realized and oriented towards the realm of reality, the meaning of what is said to be the realization of the three realms as only consciousness is: For the agent that is the cause of the fruit of the three realms, from the perspective of the common worldly agreement that is not examined, it is established as only mind. Because in order to realize the negation of the permanent self and agent as the agent of the three realms, which is not established by fame, contradicts the two truths, and is imputed by conceptual imputation, therefore, that Bodhisattva realizes in front of other terms that the cause of the agent of the three realms is not only mind. Because, other than that, if one examines the cause and condition of the three realms, nothing can be found, and if one does not examine, in front of fame, it is also the same as the world, and there is no other fame other than that. As the Bhagavan said, "Whatever the world thinks exists, I also think exists." Just like that, the Bodhisattva who abides in the sixth ground also observes the dependent arising of relative phenomena.
Chinese
对于符合世俗谛的真理，也不会像内外道那样，以不颠倒的方式去理解与世俗相悖的知识状态。如《中观心髓》所说：“经中说唯心，为遣作者受者故。”就像这样。经中说：“对于以规律出现的方式，要深刻理解缘起。”因此，痛苦之蕴、痛苦之树，这个没有作者和感受者的唯一存在，将会显现实现，我是这么想的。他心想：因为执着于作者，业才会存在；对于没有作者的事物，从胜义谛的角度来看，业也是不可见的，我是这么想的。他心想：像这样，这三界唯是心，如来所开示的十二有支，所有这些都依赖于一个心。经中广说如是。第二，引用经典和解释其含义。第一：因此，为了增长智者之智，从《楞伽经》中，一切智者为了摧毁外道高耸的山峰，说了这如同金刚般的语言自性，是为了断除（对此）的理解。用其他经典解释该经的含义：从圣《楞伽经》中，一切智者为了摧毁外道所执着的我、自在等作为作者的邪见之山的高峰，说了这如同金刚霹雳般的语言自性，是为了完全断除认为唯心是作者的理解。因此，为了增长智者菩萨们证悟无我的智慧，如是说：士夫常与蕴，如是缘与尘，自在大自在，作者我已说。第二：如其自宗论典，外道们所说的士夫等，未见彼等为作者，胜者说唯心是世间作者。各自宗派的论典如何，外道们
English
Regarding the truth that accords with conventional reality, it is not understood in a non-inverted way, like the knowledge states of inner and outer heretics that contradict the conventional. As the Madhyamaka-hrdaya states: "The Sutra speaks of mind-only, to refute the agent and the enjoyer." Just like that. The Sutra says: "For things that arise according to the norm, one should thoroughly understand dependent origination." Thus, this sole existence of the heap of suffering, the tree of suffering, without an agent and a feeler, will manifestly be accomplished, I think. He thinks thus: because of clinging to the agent, actions come to exist; for that which has no agent, from the ultimate point of view, actions are also invisible, I think. He thinks thus: like this, these three realms are mind-only, and all those twelve branches of existence that the Tathagata has thoroughly taught, all of them rely on a single mind. Thus it is extensively taught. Secondly, quoting the Sutra and explaining its meaning. First: Therefore, in order to increase the wisdom of the wise, from the Lankavatara Sutra, the All-Knowing One spoke this vajra-like nature of speech to destroy the high peaks of the heretics' mountains, in order to cut off (this) understanding. Explaining the meaning of that Sutra with other Sutras: From the Holy Lankavatara Sutra, the All-Knowing One spoke this vajra-like nature of speech, like a vajra thunderbolt, to destroy the high peaks of the mountains of wrong views held by the heretics, such as the self and Ishvara, as agents, in order to completely cut off the understanding that mind-only is the agent. Therefore, in order to increase the wisdom of the wise Bodhisattvas who realize selflessness, it is said: The person, the constant and the aggregates, likewise the conditions and the dust, Ishvara, the great Ishvara, the agent, I have spoken of as mind-only. Secondly: As in their own treatises, the heretics, such as the person, etc., not seeing those as agents, the Victorious One said that mind-only is the agent of the world. How are the treatises of each of their own schools, the heretics