Tibetan
༢ན) བསླད་པའི་གསུམ་པོ་དེ་རྨི་ལམ་གྱི་གསུམ་པོ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །དེས་ན་ཡུལ་མེད་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་མི་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། དགག་པ་དངོས་དང༌། དེའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཡུལ་ཤེས་བདེན་རྫུན་མཚུངས་པ་དང༌། དེ་ལྟར་མིན་ན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། དབང་པོ་རབ་རིབ་བཅས་པ་བློ་གང་གིས། །རབ་རིབ་མཐུ་ལས་སྐྲ་རྣམས་གང་མཐོང་བ། །དེ་བློ་ལ་ལྟོས་གཉིས་ཆར་བདེན་པ་སྟེ། །དོན་གསལ་མཐོང་ལ་གཉིས་ཀའང་བརྫུན་པ་ཡིན། །ཡང་ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་ཡོད་དེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་པའི་སྐྲ་ཤད་སོགས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་འཐད་དེ། རྨི་ལམ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མིག་གི་དབང་པོ་རབ་རིབ་བཅས་པའི་བློ་གང་གིས་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པའི་མཐུ་ལས་སྐྲ་ཤད་སོགས་རྣམས་གང་མཐོང་བ་དེ་བློ་འཁྲུལ་པ་དེ་ལ་བལྟོས་ནས་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པའང་སྣང་བས། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཅར་བདེན་པ་སྟེ་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་དོན་གསལ་མཐོང་ལ་གཉིས་ཀའང་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཤེས་བྱ་མེད་པར་བློ་ཡོད་ན། །སྐྲ་དེའི་ཡུལ་དང་མིག་ནི་རྗེས་འབྲེལ་བའི། །རབ་རིབ་མེད་ལའང་སྐྲ་ཤད་བློར་འགྱུར་ན། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་དེ་ཕྱིར་དེ་ཡོད་མིན། །མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་སྐྲ་ཤད་མེད་པར་དེར་སྣང་བའི་བློ་ཡོད་ན་སྐྲ་ཤད་དེའི་ཡུལ་དང༌། མིག་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་འཁར་གཞོང་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དེར་རབ་རིབ་མེད་པའི་མིག་ཅན་གྱིས་མིག་གཏད་པ་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཐལ་བ་ལས། རབ་རིབ་མེད་པ་ལ་སྐྲ་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། ནུས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགག་(༢༡༢བ) པ་དང༌། ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་མཐའ་འཇོག་ཚུལ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དང༌། དེ་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གང་ཕྱིར་མཐོང་བ་དག་ལ་བློ་ནུས་ནི། །སྨིན་མེད་དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་བློ་མི་འགྱུར། །ཤེས་བྱ་ཡོད་དངོས་བྲལ་བས་མིན་ཞེ་ན། །ཡུལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་དུ་ཆུག་ཀྱང༌། སྔར་གྱི་ཤེས་པས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་དང་མ་སྨིན་པས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་
Chinese
２ན） 被染污的三者不像梦境的三者那样存在。因此，无境的识也不合理。第二方面，有真实的破斥和对它的过失反驳的答复的破斥两种。第一方面，有境识真假相同和如果不是那样则会成为其他人也能看见的过失两种。第一种是：具有眼花缭乱的根的任何心识，由于眼花缭乱的力量而看见的毛发等，那依赖于心识，两者都是真实的；对于清晰地看见事物来说，两者也都是虚假的。又，即使没有外境，也有识，因为眼花缭乱者执着于不存在的毛发等，如果这样说，则不合理，因为和梦境完全相同。具有眼花缭乱的眼根的任何心识，由于眼花缭乱所染污的力量而看见的毛发等，那依赖于错乱的心识，毛发的形象也显现，境和有境两者都是真实的，对于脱离眼花缭乱而清晰地看见事物来说，两者也都是虚假的，因为没有境的有境的识不能成立。第二种是：如果无有认识的对象而有心识，那么毛发的那境和眼睛是相连的，在没有眼花缭乱时也会在心中产生毛发的念头，如果不是那样，因此它不存在。如果说没有成立，那么就显示成立：如果无有认识的对象毛发而有显现它的心识，那么毛发的那境和眼睛是相连的拐杖等境，没有眼花缭乱的眼睛注视时，也会像那样产生显现为毛发的念头，因为没有境是相同的。因为那样推论，在没有眼花缭乱时产生毛发的念头不是那样，因此，无境的有境的识产生是不存在的。 第二方面，有对能力之成立的破斥（２１２ｂ）和依靠能力而安立宗派的方式的破斥两种。第一方面，有过失反驳的答复和对它的破斥两种。第一种是：因为对于所见的事物，心识的能力没有成熟，因此不会对它产生念头。如果说不是因为有认识的对象和没有真实的事物，如果确定因为有境和没有境而产生和不产生识，那么即使允许那样，由于以前的识所留下的习气成熟和没有成熟而产生识
English
2N) The three that are defiled are not like the three of a dream. Therefore, a consciousness without an object is also unreasonable. Secondly, there are two types: actual refutation and refutation of the answer to its fault-finding. Firstly, there are two types: object-consciousness being equally true and false, and if it is not so, then it would be a fault that others would also see it. The first is: Whatever mind with blurred sense organs, whatever sees hairs etc. from the power of blurring, that depends on the mind, both are true; for seeing things clearly, both are also false. Also, even if there is no external object, there is consciousness, because the blurred one clings to non-existent hairs etc., if you say so, it is unreasonable, because it is exactly like a dream. Whatever mind with blurred eye organs, whatever sees hairs etc. from the power of blurring, that depends on the deluded mind, the appearance of hairs also appears, both object and object-possessor are true, for seeing things clearly without blurring, both are also false, because the consciousness of object-possessor without object cannot be established. The second is: If there is mind without an object of knowledge, then the object of that hair and the eye are related, even without blurring, the thought of hair will arise in the mind, if it is not so, therefore it does not exist. If you say it is not established, then it is shown to be established: If there is a mind that shows the object of knowledge hair without it existing, then the object of that hair and the eye are related to the object of crutches etc., even when the eye without blurring gazes, the thought of appearing as hair will arise in the same way, because the absence of object is the same. Because of that inference, the thought of hair arising without blurring is not so, therefore, the arising of object-possessor consciousness without object does not exist. Secondly, there are two types: refutation of the proof of ability (212b) and refutation of the way of establishing tenets based on ability. Firstly, there are two types: answer to fault-finding and refutation of it. The first is: Because for the things seen, the ability of the mind is not mature, therefore thoughts will not arise for it. If you say it is not because there is an object of knowledge and there is no real thing, if it is determined that consciousness arises and does not arise because of the presence and absence of an object, then even if you allow that, consciousness arises because of the maturation and non-maturation of the imprints left by previous consciousness.
Tibetan
དང་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་སྐྲར་སྣང་གི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སྐྲ་ཤད་མེད་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེའི། རབ་རིབ་མེད་པ་མཐོང་བ་དག་པ་ལ་ཤེས་པ་སྔ་མས་སྐྲར་སྣང་བའི་བག་ཆགས་མ་བཞག་པས་སྐྲར་སྣང་གི་བློ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ནི་སྨིན་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རབ་རིབ་མེད་པ་དེ་ལ་སྐྲར་སྣང་གི་བློ་མི་འབྱུང་བས་ཡུལ་ཤེས་བྱ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བས་དེ་འཛིན་གྱི་བློ་མི་སྐྱེ་བ་མིན་ཅེ་ན། གཉིས་པ་ལ། བསྟན། བཤད་གཉིས། དང་པོ་ནི། ནུས་དེ་མེད་པས་འདི་ནི་འགྲུབ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་སྨིན་མ་སྨིན་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་མི་སྐྱེར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འཆད་འགྱུར་གྱི་རིགས་པས་ནུས་པ་དེ་མེད་པས་ནུས་པ་འདི་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། དུས་གསུམ་ལ་ནུས་པ་མི་སྲིད་པ་སྤྱིར་བསྟན། འདས་མ་འོངས་ལ་མི་སྲིད་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། སྐྱེས་ལ་ནུས་པ་སྲིད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །མ་སྐྱེས་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ནུས་ཡོད་མིན། །ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟ་བ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བའི་ནུས་པ་ཅན་ཞིག་གམ། འདས་མ་འོངས་དང་འབྲེལ་བའི་ནུས་པ་ཅན་ཞིག་ཏུ་འདོད། དང་པོ་ལྟར་རོ་ཞེ་ན། རྣམ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ད་ལྟ་བ་རང་ལ་ནུས་པ་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ནུས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་དྲུག་པ་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་(༢༡༣ན) ཡིན་ན་ནུས་པ་རྣམ་ཤེས་ལས་གཞན་མིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྣམ་ཤེས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ད་ལྟ་བ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟ་བ་རྒྱུ་ཡིན་ན། འབྲས་བུའི་རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ནུས་པ་ད་ལྟ་བ་རང་ཉིད་རྒྱུར་མི་རུང་བ་གང་ཞིག ཡང་ན་དེའི་ནུས་པ་རང་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། ནུས་པ་ད་ལྟ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ད་ལྟ་བར་མི་རུང་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱོད་རང་གི་རྒྱུ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླངས། མ་ཁྱབ་ན་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱོད་བསྐྱེད་མི་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ད་ལྟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟ་བ་ལས་གཞན་མིན་ན་ཆོས་ཅན། མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་ས་བོན་མི་འཇིག་པར་ཐལ། རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ཡང་ནུས་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟ་བ་འབྱུང་ཞེས་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། རྣམ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ད་ལྟ་བ་ནུས་པ་ལས་འབྱུང་བ་མི་རིགས་ཏེ། ད་ལྟར་ཡོད་
Chinese
因为什么是不生之因，即使先前意识的毛发显现的习气完全成熟，没有毛发，也会产生具有毛发形象的意识。在没有眼翳的清净视力中，由于先前的意识没有留下毛发显现的习气，因此产生毛发显现之心的能力没有成熟，因此在没有眼翳的视力中不会产生毛发显现的心，因为与所知境的有事相分离，难道不是因为不生起执彼之心吗？第二，分为：教、释二者。第一：彼力既无故，此则不成办。如果存在某种名为“能力”的事物，它会因成熟与否而导致意识的生与不生，那么，根据即将阐述的理路，由于彼能力不存在，因此此能力是不成立的。第二，分为：总说三时无有能力，分别解说过去未来无有能力二者。第一：已生无有能力之理，未生自性亦无能力。如果存在名为“能力”的事物，那么应许是与现时识相关的能力，还是与过去未来相关的能力？如果如第一种情况，那么，已生的现时识本身不可能存在能力，因为，如果说是能力之识，即第六种关联的陈述(213a)，那么，能力与识并非他体，并且，作为果的识，不应许是现时的因。如果现时识是因，那么，作为果的识将成为无因，因为，能力本身不可能成为现时的因。或者，因为彼能力与自身并非他体。如果第一个理由不成立，那么，以现时能力为有法，你不可能成为现时，因为你需要成为你自己的因。理由已承认。如果不周遍，那么以彼为有法，你不需被你产生，因为你已经成立，即因为你是现时。如果产生意识的能力与现时意识并非他体，那么以彼为有法，当苗芽产生时，种子也不会坏灭，因为因果本体相同。又，如果说是从能力产生现时意识，即第五种生源的陈述，那么，已生的现时识不可能从能力产生，因为现在存在。
English
Because what is the cause of non-arising, even if the habit of hair-like appearance of previous consciousness is completely mature, without hair, consciousness with the image of hair will arise. In pure vision without cataracts, because the previous consciousness has not left the habit of hair-like appearance, the ability to generate the mind of hair-like appearance is not mature, therefore, the mind of hair-like appearance will not arise in the vision without cataracts, because it is separated from the entity of the knowable object, is it not because the mind that grasps it does not arise? Second, it is divided into: teaching and explanation. First: Because that power is absent, this is not accomplished. If there is something called "ability", it will cause consciousness to arise or not arise depending on whether it is mature or not, then, according to the reasoning that will be explained, because that ability does not exist, this ability is not established. Second, it is divided into: generally stating that there is no ability in the three times, and specifically explaining that there is no ability in the past and future. First: There is no reason for ability in what has arisen, and there is also no ability in the unarisen nature. If there is something called "ability", then it should be admitted that it is an ability related to the present consciousness, or an ability related to the past and future? If it is like the first case, then, the present consciousness that has arisen cannot have ability in itself, because, if it is said to be the consciousness of ability, that is, the sixth kind of statement of relation (213a), then, ability and consciousness are not other than each other, and, the consciousness that has become the result should not be admitted as the present cause. If the present consciousness is the cause, then, the consciousness that is the result will become without cause, because, ability itself cannot become the present cause. Or, because that ability is not other than itself. If the first reason is not established, then, taking the present ability as the subject, you cannot become the present, because you need to become your own cause. The reason has been admitted. If it is not pervasive, then taking that as the subject, you do not need to be produced by you, because you have already been established, that is, because you are the present. If the ability to generate consciousness is not other than the present consciousness, then taking that as the subject, when the sprout arises, the seed will not perish, because the nature of cause and effect is the same. Also, if it is said that the present consciousness arises from ability, that is, the fifth kind of statement of origin, then, the present consciousness that has arisen cannot arise from ability, because it exists now.