Tibetan
བྱུང་རྟེན་འབྲེལ་ལས་འདས་པའི་དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནའང་ལུགས་དེ་དག་གི་ལྟ་སྒོམ་སྟོན་པས་མ་གསུངས་པའང་མ་ཡིན་ཅིང༌། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དོན་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་རང་སྟོང་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཞེན་ལྟ་སེལ་བའི་ཆེད་ཙམ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནའང་དེ་ཁོ་ན་ལ་ལྟ་སྒོམ་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ངེས་ལེགས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྟོང་ཉིད་མཆོག་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་དེ་རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །ཟི་ལུང་མཆོག་ལྡན་པས། མདོ་སྔགས་ཀྱི་དབུ་མ་ལ་ལྟ་བས་སྦྲོས་པ་གཅོད་པ་ན་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཡོད་མེད་སོགས་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་ནས་མེད་པར་དགག་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང༌། སྒོམ་(༡༠བ) པས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ན་ཁྱད་ཡོད་དེ། ཡོད་མེད་སོགས་དེ་ལྟར་གང་ལ་དགག་གཞི་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བ་ཁ་ནང་ཁོ་ནར་ཕྱོགས་པའི་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་སྔགས་ཀྱི་ཐབས་ཟབ་མོས་ཟིན་པའི་ཆ་ནས་སྔགས་ཀྱི་དབུ་མ་དང༌། དེ་སྔགས་ཀྱི་ཐབས་ཟབ་མོས་མ་ཟིན་ཀྱང་གང་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ལྟ་བ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སྨྲའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཅན་གྱི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་ཆོས་ཕྱི་མ་ནས་བཤད་པའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་བླ་ན་མེད་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདི་ལ་རྣམ་རྗུན་དབུ་མ་པ་ཞེས་ལུང་དང་རིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེར་འདོགས་དགོས་ལ། བོད་རྣམས་སེམས་ཙམ་རྣམ་རྫུན་པ་ཞེས་སེམས་ཙམ་པར་སྐྱེལ་བ་མི་རིགས་ཏེ། རྣམ་བདེན་རྣམ་རྫུན་པའམ་སེམས་ཙམ་པ་དང་དབུ་མ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། རྣམ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁྱད་པར་གཅིག་དང༌། ཕྱི་དོན་ལ་བལྟོས་པའི་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་ཁས་མི་ལེན་པར་འདྲ་ཡང༌། ནང་ཤེས་པ་ལ་བལྟོས་པའི་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་ཁས་ལེན་པ་དང་མི་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གཅིག་དང༌། ཡང་དག་མིན་པའི་ཀུན་རྟོག་གམ་གཟུང་རྣམ་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་པ་དང༌། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཁས་ལེན་པ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་གཅིག་དང༌། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཁས་ལེན་པ་དང༌། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །འདིའི་ཆོས་དབྱིངས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སྨྲ་བས་མེད་དགག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་འདོད་པ་དེ་ལ་མི་བྱ་བར་སེམས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ལ་བྱ་ཞིང༌། སེམས་ལའང་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱི་མ་ལ་བྱ་ལ།
Chinese
因为生起是超越缘起的胜义谛，即使如此，那些宗派的见解和禅修也不是导师没有宣说的，那样修持也不是没有意义的，因为仅仅是为了遣除与世俗自空相违的执着。即使如此，仅仅对它进行见解和禅修，也不是成为大菩提决定胜因的殊胜空性，因为那个空性不是具足一切殊胜的空性。如是说。孜隆·曲登巴说：以见解来调伏显宗和密宗的中观时，从色到一切智之间，遮止有无等四边的生起，与遮止为无并没有差别。但以禅修来修持时，有差别，即有无等那样，对于任何所遮止的二取不存在的智慧光明，是仅仅朝向内方的特殊体验，从被密咒甚深方便所摄持的方面来说，是密咒的中观，即使没有被密咒甚深方便所摄持，但从中体验到的见解，是与自性无有宗的中观见解相区别的中观见解，因为那是弥勒尊者后部法中所说的无上中观见解。这个宗派被称为随假中观派，因为以教证和理证成立，所以必须那样安立。藏人将随假唯识派称为唯识派是不合理的，因为随真随假或唯识派与中观派的差别是：承认遍计所执为真实成立，与承认智慧为真实成立，这是第一个差别；对于外境所依赖的能取所取异体，虽然同样不承认，但对于内识所依赖的能取所取异体，承认与不承认，这是第二个差别；承认非真实的遍计或所取显现为真实成立，与承认如幻，这是第三个差别；承认一切显现为心，与承认一切显现为法界，这是差别。此处的法界，不要认为是自性无有宗所认为的无遮虚空，而是指心性光明，心也有世俗和胜义两种，是指后者。
English
Because arising is the ultimate truth that transcends dependent origination, even so, the views and meditations of those schools are not unspoken by the teacher, and it is not meaningless to practice in that way, because it is only beneficial for dispelling the clinging views that are contrary to conventional self-emptiness. Even so, merely viewing and meditating on that is not the supreme emptiness that becomes the definite cause of great enlightenment, because that emptiness is not the emptiness that possesses all perfections. So it is said. Zilong Chokdenpa said: When cutting through the Madhyamaka of Sutra and Tantra with view, there is no difference between blocking the arising of the four extremes such as existence and non-existence from form to omniscience and negating it as non-existence. However, when practicing with meditation, there is a difference, that is, in whatever way existence and non-existence are, the luminous wisdom of non-duality of the object of negation is a special experience that is only directed inward. From the aspect of being grasped by the profound means of mantra, it is the Madhyamaka of mantra, and even if it is not grasped by the profound means of mantra, the view experienced from it is the Madhyamaka view that is distinguished from the Madhyamaka view of the Svabhavasunyata school, because it is the unsurpassed Madhyamaka view spoken of in the latter Dharma of Lord Maitreya. This school is called the False-Aspect Madhyamaka, because it is established by scripture and reason, so it must be established in that way. It is unreasonable for Tibetans to refer to the False-Aspect Mind-Only as the Mind-Only, because the difference between the True-Aspect and False-Aspect or the Mind-Only and the Madhyamaka is: the first difference is the acceptance of the truly established parikalpita and the acceptance of the truly established wisdom; although they are the same in not accepting the other substance of the grasper and the grasped that depends on external objects, the second difference is the acceptance and non-acceptance of the other substance of the grasper and the grasped that depends on the inner consciousness; the third difference is the acceptance of the unreal parikalpita or the grasped appearance as truly established and the acceptance as illusion; the difference is the acceptance of all appearances as mind and the acceptance of all appearances as dharmadhatu. The dharmadhatu here should not be regarded as the non-affirming space as conceived by the Svabhavasunyata school, but as the luminosity of the nature of mind, and mind also has two types, conventional and ultimate, and it refers to the latter.
Tibetan
དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་(༡༡ན) གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་གི་རྣམ་ཤེས་དང་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལས་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །བོ་དོང་པ་ཆེན་པོ་ནི། ཤིན་ཏུ་དཔྱད་པ་ན་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤྲོས་བྲལ་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནའང་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ་ན་སྔགས་ཀྱི་དབུ་མ་ནི། རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་བདེན་པའམ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་པ་དག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཀུན་རྫོབ་དྭངས་མ་མི་ཤིགས་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་གྱི་ངོ་བོ་དང༌། བདག་ཉིད་དང༌། བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པ་དག་གིས་སྐུ་གསུམ་སོགས་ཐོབ་བྱ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང༌། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོའི་དྭངས་མའི་གང་ཟག་དང་བེམས་པོ་ལ་སོགས་ཀྱང་ཡོད་ལ། མ་དཔྱད་པ་ན་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ལྟར་འཇོག་གོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དྭངས་མའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་པོ་དང་བདག་པོའི་ངོ་བོར་འཇོག་ཀྱང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་བདེན་ནི་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག་མེད་པ་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །ཤར་ཙོང་ཁ་པ་ནི། བློ་རྟོག་པས་ཕར་བཞག་མིན་པའི་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་བདེན་གྲུབ་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ལ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་དམན་མེད་ཀྱང༌། དེ་ངེས་བྱེད་ཤེས་རབ་མའི་རེག་བྱ་ཚོར་བ་དེས་ལྟ་བ་དེ་རྟོགས་བྱེད་ཡོད་མེད་ལ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ལམ་མཆོག་དམན་ཆེས་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། མདོར་དེ་མེད་པས་དེ་ཇི་ལྟ་བར་རྟོགས་མི་ནུས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་མོ་ཡང་བཅོམ་མི་ནུས་ལ། སྔགས་ལམ་དུ་དེས་ཇི་ལྟ་བར་རྟོགས་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་མོ་ཡང་བཅོམ་ནུས་པའི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་མདོའི་ལམ་ལ་(༡༡བ) སྔགས་ལམ་བསྣོན་མར་མ་བཏབ་ན་མདོ་ལམ་ཁོ་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ལ། གནད་འདི་ཙོང་ཁ་པ་ཉིད་འཇམ་དབྱངས་དང་མཇལ་ནས་ཀྱང་ཕྱིས་དབེན་པ་སོགས་བསྟེན་ནས་ཐུགས་དམ་ལ་སྐྱེད་ཆེན་པོར་བོགས་མ་ཐོན་གྱི་བར་དུ་ཐུགས་སུ་མ་བྱོན་པས། སྔགས་ལམ་རིམ་བརྩམས་དུས་དང་རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་བརྩམས་དུས་གཉིས་ཐུགས་དམ་རྩལ་རྫོགས་མ་རྫོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། སྔགས་དོན་གྱི་ཟབ་ཁྱད་ཞིབ་མོ་རྣམས་རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་ཉིད་དུ་དཔྱིས་ཕྱིན་པའི་ཟུར་ཐོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་མི་འཐད་དེ། མདོ་སྔགས་ཀྱི་དབུ་མ་མཐའ་དག་གིས་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་པོ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ཆེན་པོ་འདི་གཉིས་ཡིན་ཏེ།
Chinese
那二者的差别是（11a） 显现能取所取的二取之分别识和无二之智慧，那是就后者而言的。如是说。博东巴大师说：如果深入观察，显宗和密宗的见解在离戏方面没有丝毫差别，因为对于轮涅的一切法，没有什么是经得起观察而成立的。虽然如此，稍微观察一下，密宗的中观是：自性任运成就的胜义谛，或者金刚乘行者的瑜伽世俗清净不坏具有三种特点的自性，以及作为自我和作者的那些，能够成办身三等所要获得的果位。像这样，也存在作者的清净补特伽罗和物质等。没有观察时，就按照通常所说的那样安立。虽然像这样安立清净的补特伽罗和法的作者及所有者的体性，但并不存在补特伽罗和法的真实我，因为必须承认周遍一切法的无我。如是说。东·宗喀巴说：对于不由分别念所安立的、从自身成立的、空于实有成立的空性，显宗和密宗的中观见解没有高下之分。但是，对于以能确定它的智慧母的触受感觉来证悟那个见解的有无，显宗和密宗的道有极大的高下之分。总之，因为没有它就无法如实证悟，仅仅凭此也无法摧毁细微的所知障。而在密宗道中，因为它如实证悟之后，就能摧毁细微的所知障。为了证得无上菩提，如果不在显宗道上（11b） 附加密宗道，就仅凭显宗道无法成佛。这个要点宗喀巴本人在拜见文殊菩萨之后，也因为后来依止寂静处等，在生起定解之前没有领会，所以在著述《密宗道次第论》时和著述《五次第明灯论》时，存在定解圆满和不圆满的差别。密宗意义的甚深差别，完全是在《五次第明灯论》中彻底显露出来的。如是说。对此，首先是不合理的，因为显宗和密宗的一切中观所要破斥的要点，就是常断二大边。
English
The difference between the two is (11a) The consciousness of dualistic appearance of grasper and grasped and the non-dual wisdom, which is based on the latter. So it is said. The great Bodongpa said: If you examine it very carefully, there is no difference at all in the view of Sutra and Tantra in terms of freedom from elaboration, because there is nothing in all the phenomena of samsara and nirvana that can be established by examination. However, if you examine it a little, the Madhyamaka of Tantra is: the ultimate truth of self-nature spontaneously accomplished, or the nature of the yoga of Vajrayana practitioners, the pure and indestructible conventional truth with three characteristics, and those who are the self and the agent, who accomplish the fruits to be obtained, such as the three bodies. In this way, there are also pure individuals and objects of the agent. If you do not examine it, you should establish it as it is usually said. Although you establish the nature of pure individuals and the agent and owner of the Dharma in this way, there is no true self of individuals and Dharma, because you must accept the selflessness that pervades all phenomena. So it is said. Shar Tsongkhapa said: Although there is no difference in the view of Madhyamaka of Sutra and Tantra for emptiness that is not established by conceptual thought, but is established from its own side, and is empty of true establishment. However, there is a great difference between the paths of Sutra and Tantra in terms of whether or not the tactile sensation of the mother of wisdom, which determines it, is able to realize that view. In short, because without it, it is impossible to realize it as it is, and by that alone, it is impossible to destroy even the subtle obscurations of knowledge. In the Tantric path, because it realizes it as it is, it can destroy even the subtle obscurations of knowledge. In order to attain unsurpassed enlightenment, if you do not add the Tantric path to the Sutra path (11b) you will not be able to attain Buddhahood by the Sutra path alone. This point was not understood by Tsongkhapa himself even after meeting Manjushri, because he later relied on solitary places and so on, and did not understand it until a great increase in his samadhi had been achieved. Therefore, there is a difference between the time when he composed the Lamrim Chenmo and the time when he composed the Illumination of the Five Stages, in terms of whether or not his samadhi was complete. The subtle differences in the meaning of Tantra are completely revealed in the Illumination of the Five Stages. So it is said. First of all, it is unreasonable, because the main point to be refuted by all the Madhyamaka of Sutra and Tantra is these two great extremes of permanence and annihilation.