Tibetan
འི་སྒྲས་ཀུན་རིག་དང་ཀུན་མཁྱེན་དུ་བཤད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་རང་གིས་རང་ཡུལ་དུ་བཞག་པ་ལ་ནི་གཅིག་ལས་མང་ཚིག་ཀུན་གྱི་སྒྲ་སྦྱར་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེར༑ ཆ་མེད་ཀུན་འགྲོ་ཁྱབ་པ་པོ། །ཕྲ་ཞིང་ཟག་མེད་ས་བོན་ནོ། །རྡུལ་མེད་རྡུལ་བྲལ་དྲི་མ་མེད། །ཉེས་པ་སྤངས་པ་སྐྱོན་མེད་པ། །ཤིན་ཏུ་སད་པ་སད་པའི་བདག །ཀུན་ཤེས་ཀུན་རིག་དམ་པ་པོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་འདས། །ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ཚུལ་འཆང་བ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པར་སེམས་ཙམ་རྣམ་མེད་པའི་ལུགས་ཀྱི་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་པ་འདི་ཁོ་ན་ངེས་དོན་དུ་འཆད་པ་ཡིན་ཅེས་པ་(༢༠བ) ནི། གསང་སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་ཆེན་པོ་བཅག་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པར་འཁྲུལ་བའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་པོར་བྲལ་བའི་སྐྱེ་འཕགས་གང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་མངོན་སུམ་བཞི་པོ་དེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་བཅས་དང༌། རྣམ་བཅས་ཡུལ་ཅན་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེར༑ དངོས་པོའི་འཆིང་བས་འཆིང་བར་འགྱུར། །དངོས་པོའི་འཆིང་བས་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཆིང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡོངས་ཤེས་པས་གྲོལ་བར་བྱེད། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་དེ་རྣམས་འགོག་པས་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་བྱེད། །ལྷའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་མཐོང་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ལས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་གཞན་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ནས་ནི་ཕྱག་ཞབས་སོགས། །ཀུན་ནས་སྤྱན་དང་དབུ་དང་ཞལ། །ཀུན་ནས་ཐོས་ལྡན་འཇིག་རྟེན་དུ། །ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་བཞུགས། །ད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དག་གི་དོན་དམ་པའི་སྒོམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་བསྒོམ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདིར་ནམ་མཁའ་ལ་དངོས་པོ་བསྒོམ་བྱ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡོངས་ཤེས་པས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྣང
Chinese
因为用“的”字来解释普明和普知是不允许的。因为智慧安住于自身境地时，不能用一个以上的词语来组合。因此，在无二智慧中，也能以断除知障的力量，了知一切所知的事物。其中说：无分一切行，周遍者，微细无漏之种子。无尘无垢无垢染，断除过失无有错，极醒觉悟之主，全知全明殊胜者，超越了识之自性，持有无二智慧之体性。不仅如此，在无上瑜伽续中，如果说唯识无相宗的无二智慧是真实成立的，这才是究竟的意义，那么（20b）这就是摧毁了无上密法的命脉。因为凡是误认为金刚乘无上的能取所取的一切，以及最初远离的生起圣者相续中的无二智慧瑜伽现观等四种现观，所有这些都是有相的，并且所有有相的能取与所取都是无实如幻的。其中说：为实物之束缚所束缚，为实物之束缚所束缚，彼之识及眼等皆束缚之。由彼遍知而解脱，谓遮止境与根彼等，由彼遍知而解脱也。是故，实物自身即解脱，由天眼等见过去未来之境，六识解脱，彼乃异识也，如是世尊之语也。如是色等亦然。是故，一切处有手足等，一切处有眼、头与面，一切处有听闻者，于世间，一切处皆遍布而住。现在要讲述之前所说的智慧与方便的真实意义的修持，即从“实物当修”等开始。此处，虚空中当修之实物犹如梦境，是超越微尘自性的。由彼遍知，当修无实物，即以离于分别念之心而显现。
English
Because it is not permissible to explain "all-knowing" and "all-seeing" with the word "of". Because when wisdom abides in its own realm, it is not permissible to combine the sounds of all words that are more than one. Therefore, even in non-dual wisdom, all knowable things are known by the power of abandoning the obscurations of knowledge. There it says: Without parts, all-pervading, subtle and stainless seed. Without dust, without separation from dust, without stain, abandoning faults, without defects, extremely awake, the lord of awakening, all-knowing, all-seeing, the supreme one, transcending the nature of consciousness, holding the nature of non-dual wisdom. Moreover, in the unsurpassable vehicle of mantra, if it is said that this non-dual wisdom of the Mind-Only, non-aspectual school, is truly established, and that this alone is the definitive meaning, then (20b) this is destroying the great life-force of the unsurpassable secret mantra teachings. Because all that is mistaken as the unsurpassable Vajrayana, all objects and subjects of grasping, and all four kinds of direct perception, such as the non-dual wisdom yoga direct perception in the continuum of the arising noble ones who are initially separated, are all with aspects, and all with aspects, including the subject and object, are said to be unreal like illusions. There it says: Bound by the bonds of objects, bound by the bonds of objects, their consciousness and eyes, etc., are bound. By knowing that completely, one is liberated, which means that by stopping those objects and senses, one is liberated by knowing that completely. Therefore, the object itself liberates. By the divine eye, etc., seeing past and future objects, the six consciousnesses are liberated, and that is another consciousness, as the words of the Blessed One say. Likewise, other forms are also like that. Therefore, from all places there are hands and feet, etc., from all places there are eyes, heads, and faces, from all places there are listeners, in the world, having pervaded all places, he abides. Now, the practice of the ultimate meaning of the wisdom and skillful means previously explained is to be spoken of, starting with "objects to be meditated upon", etc. Here, the object to be meditated upon in the sky is like a dream, which is beyond the nature of subtle particles. By knowing that completely, one should meditate on non-objects, that is, appearing with a mind free from conceptual thoughts.
Tibetan
་བརྙན་མཐོང་བའོ། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བ་དེ་མངོན་སུམ་(༢༡ན) ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་མངོས་སུམ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་དང༌། རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཞེས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང༌། འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་པའོ། །སྣང་བརྙན་དེ་ཉིད་དཔེ་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་ཡོར་དང༌། སྤྲུལ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དང༌། སྒྲ་བརྙན་དང༌། རྨི་ལམ་དང༌། སྒྱུ་མའི་འཁྲུལ་འཁོར་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང༌། ཆུ་ཟླ་དང༌། ནམ་མཁའ་ཞེས་པའོ། །ཞེས་འབྱུང་ལ། འདིར་དབང་ཡིད་དང་རང་རིག་མངོན་སུམ་ཡང་འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ལུགས་གཞན་ཏེ། འདི་དོན་རྒྱས་པར་ཁོ་བོས་གཞན་དུ་བཤད་ཡོད་དོ། །ཅི་ཁྱེད་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་བདེན་པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པར་ཆེས་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་གི་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་གནས་པ་མེད་པར་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ན་སྐྱེ་འཇིག་གི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་པའི་སྐད་ཅིག་མི་རུང་བར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དེ་གནས། གནས་པ་དེ་འཇིག་སྟེ་ཞིག་པའི་སྐད་ཅིག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན། སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་གནས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དུས་སྐད་ཅིག་ལ་སྐྱེ་གནས་འཇིག་པར་ཁས་ལེན་ན། སྐྱེ་གནས་འཇིག་པའི་སྐད་ཅིག་གསུམ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེར་ཡང་མི་འཐད་ལ། སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་ན་འགགས་(༢༡བ) པ་ལས་སྐྱེའམ། མ་འགགས་པ་ལས་སྐྱེ། འགགས་པ་ལས་སྐྱེ་ན་འགགས་པའི་མར་མེ་ལས་མར་མེ་གཞན་སྐྱེ་བར་ཡང་འགྱུར་ལ། མ་འགགས་པ་ལས་སྐྱེ་ན་སྐྱེ་བ་ཐུག་པ་མེད་པས་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གནས་འཇིག་གི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འགགས་པ་དང་མ་འགགས་པ་གཉིས་ཀ་འདྲེས་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་དུ་རྣམ་བདེན་རྫུན་འདོད་པའི་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་བདེན་གྲུབ་འདོད་པ་ལ་དགག་པ་དམིགས་ཕུག་འདི་ལྟར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ད་ནི་སྐད་ཅིག་འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་གསུངས་པ་
Chinese
是影像显现。 无分别且无错乱者，应被称为现量。（21a） 其本身有四种，即根现量、意现量、瑜伽现量、自证现量。知识本身是能近示、能入、能得、能体验之相。显现的影像由九个比喻来证实，即眼翳、幻化之城、声响影像、梦境、幻术之轮、阳焰、镜中影像、水月、虚空。如是说。此处，根识、意识和自证现量并非被视为错乱识，这是无上金刚乘的另一种观点。此义我已在别处广说。你们说二取不成立的智慧刹那，以一个自性的方式真实成立，这对于无上金刚乘来说是极大的遮止。因为如果是那样，刹那生灭的刹那，如果不住而生灭，那么生灭的刹那也不合理，因为与不住的刹那相同。又，如果生是住，住是灭，从灭坏的刹那产生，那么生的刹那、住的刹那等就不合理，因为彼此各异。又，如果承认时间刹那有生住灭，那么生住灭的三个刹那会变成一个刹那，因此在那里也不合理。如果刹那产生和坏灭，是从已灭（21b） 中产生，还是从未灭中产生？如果从已灭中产生，那么也会变成从已灭的灯产生另一盏灯。如果从未灭中产生，那么因为生无止境，所以生的刹那无法成立。住和灭的刹那也与之相同，因此从已灭和未灭二者混合中产生也不合理。因为在《时轮大疏》中，对于想要以实有和虚假的方式成立的二取不成立的智慧刹那，以真实成立的方式存在，作了这样的明确驳斥。如是说：现在讲了刹那坏灭和产生的过失。
English
It is the appearance of images. That which is free from conceptualization and non-erroneous should be called direct perception. (21a) It itself has four aspects: sense direct perception, mental direct perception, yogic direct perception, and self-awareness direct perception. Knowledge itself is characterized as that which closely shows, enters, obtains, and experiences. The appearing image is proven by nine examples, namely, eye disease, a city of illusion, sound echoes, dreams, a magician's wheel, mirages, reflections in a mirror, water moons, and space. Thus it is said. Here, the sense consciousness, mental consciousness, and self-awareness direct perception are not considered to be erroneous consciousness, which is another view of the unsurpassable Vajrayana. I have explained this meaning extensively elsewhere. To say that the non-duality wisdom of a single moment is truly established as a single essence is a great negation of the unsurpassable Vajrayana. Because if that were the case, the moment of arising and ceasing, if it arises and ceases without abiding, then the moment of arising and ceasing would also be unreasonable, because it is the same as the non-abiding moment. Moreover, if arising abides, and abiding ceases, and arises from the moment of destruction, then the moment of arising, the moment of abiding, and so on, would be unreasonable, because they are mutually different. Furthermore, if one admits that there is arising, abiding, and ceasing in a moment of time, then the three moments of arising, abiding, and ceasing would become one moment, so it is also unreasonable there. If a moment arises and ceases, does it arise from what has ceased (21b) or from what has not ceased? If it arises from what has ceased, then it would also become that another lamp arises from a lamp that has ceased. If it arises from what has not ceased, then because arising is endless, the moment of arising cannot be established. The moment of abiding and ceasing is also the same as that, so it is also unreasonable to arise from a mixture of both what has ceased and what has not ceased. Because in the great commentary on the Kalachakra, for the non-duality wisdom moment that is desired to be established as real and false, it is refuted in this way as being truly established. As it is said: Now, the faults of the moment of destruction and arising are spoken.