Tibetan
མ་པ་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྟེན་པའོ། །འོ་ན་དབུ་མ་པའི་གང་ཟག་དེ་ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དབུ་མ་པས་རང་ལུགས་ལ་ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་དང་མཐུན་པར་ཡང་མི་བརྗོད་ཀྱི། གདུལ་བྱ་འདུལ་ཆེད་དགོས་དབང་གིས་ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་དང་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་དེ་དབུ་མ་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དམ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང༌། ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་དང་མཐུན་པར་གཞན་གྲགས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་དང་དབུ་མ་པའི་གང་ཟག་གཉིས་ཀར་འཇོག་པ་གཞན་ལ་གྲགས་ཏེ། གཞི་གཅིག་ལ་མི་འགའ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནའང་རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང༌། (༣༩༦ན) ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་རང་རྒྱུད་དམ་རང་ལུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་དེ་ནི་ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་དང་མཐུན་པར་རང་ལུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པས་འཇོག་པ་འཐད་ལྡན་དུ་ཡང་མི་རུང་ལ། ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་དང་མཐུན་པར་རང་ལུགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་པ་འཐད་ལྡན་ཀྱང་མ་བྱུང་ཞེས་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལེགས་ལྡན་བྱེད་དང་དེའི་རྗེས་འབྲངས་སློབ་དཔོན་སྤྱན་རས་གཟིགས་བརྟུལ་ཞུགས་སོགས་ལ་དགག་པ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པའང་གནད་འདིར་ཐུག་པ་ཡིན་ལ། གནད་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་དབུ་མ་ཐལ་རང་གི་གྲུབ་མཐའི་གྱེས་མཚམས་དང་འཇོག་ཚུལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་པ་ལས། གཞན་འདི་ལྟ་བུ་མ་རྟོགས་པའི་བོད་གང་དག་དབུ་མ་ཐལ་རང་གི་གྱེས་མཚམས་དང༌། དེ་དག་སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལྟར་བཞག་ཅེས་རང་རང་གི་རྟོག་པ་ཉི་ཚེ་བས་སྦྱར་བའི་གླེགས་བམ་ཆེན་པོ་ཅི་ཙམ་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྙིང་པོ་མེད་པར་སྨྲས་པ་ལས། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་བཞེད་པ་ལྟར་གྱི་དགག་སྒྲུབ་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་ལྟར་བརྗོད་པ་ནི་བོད་སྟོན་དབུ་མའི་གྲུབ་མཐའ་གསར་འཇོག་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ༌། །དེས་ན་ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་ཉིད་དུ་རང་ལུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཇོག་པའི་གང་ཟག་དེ་དབུ་མ་པ་ཡང་དག་པ་མིན་ན་ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ཤིང༌། དེར་མི་སྨྲ་བ་ནི་དབུ་མ་པའི་གང་ཟག་ཏུ་ག་ལ་རུང༌། ཡང་འདི་ལྟར་དྭོགས་ཏེ། སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་དབུ་མ་པ་ཡིན་པར་མི་རུང་བར་ཐལ། དེ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་མཉམ་གཞག་ལ་(༣༩༦བ) གནས་པའི་འཕགས་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། དབུ་མ་པ་ཡང་དག་པ་དེ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདོད་ལ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པ་ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་ཉིད་དུ་གཞན་གྲགས་ཙམ་དུ་འཇོག་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་གིས་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ཞིག་མངོན་སུམ་མམ། རྗེས་དཔག་གི་ཚད་མས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རློམས་ནས་དཔྱད་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་གྲགས་སུ་བསྐྱལ་ནས་དགག་སྒྲུབ་སོགས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་རང་ལུགས་ལ་འགར་ཡང་མི་འཛིན་པར་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་མཐའ་གང་དུ་ཡང་སྤྲོ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་དེས་རང་ལུགས་འགར་ཡང་མི་འཛིན་ན། དེའི་ཚེ་གཞན་ལུགས་ཀྱང་དེས་འདོད་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་པས་རྟེན་འབྲེལ་སྟོང་ཉིད་མཐའ་བྲལ་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལ། དངོས་སྨྲ་བས། ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་དང་མཐུན་མི་མཐུན་གང་དུ་སྨྲ་བའི་རིགས་པས་དེར་མི་འགྲུབ་པའི་གནོད་བྱེད་ཇི་སྙེད་པ་བརྗོད་པའི་ལན་ཇི་ལྟར་འདེབས་ཞེ་ན། རྟགས་གསལ་མི་འདོད། ཁྱབ་པ་ཁྱོད་རང་ལ་འགལ་ལོ་ཞེས་ཁོ་ནར་བརྗོད་པས་ཡང་དག་པའི་ལན་ཐེབས་ཏེ། ཕྱིར་རྒོལ་བའི་སྤོབས་པ་བཅོམ་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཁྱོད་རང་ལ་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་ཅིང༌། ཅི་ལྟར་འགལ་སྙམ་ན། ཁྱེད་ཅག་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་རང་བདེན་པ་ཞིག་ཡོད་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་ཚད་མ་རང་བདེན་པ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་རློམ་པ་ནི་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་སོང་བས་དོན་གྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་རང་བདེན་པ་ནི་ཁྱོད་རང་གིས་བཀག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དངོས་སྨྲ་བས་དབུ་མ་པ་ལ་ཇི་ཙམ་དུ་བརྒལ་བ་དེ་ཙམ་བརྗོད་པ་འདི་ཁོ་ན་(༣༩༧ན) ལས་གཞན་དུ་མི་བརྗོད་པ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལན་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། དངོས་སྨྲ་བ་དག་གིས། དེས་ན་མཁས་པས་ཐལ་འགྱུར་ལན། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བཞིས་གདབ། །ཅེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལན་འདེབས་ཚུལ་ལོ། །ཡང་འདི་ལྟར་དྭོགས་ཏེ། བདེན་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ལ་ཤེས་བྱར་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ཀྱིས་ནི་བདེན་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་འདི་དག་དཔྱད་པ་ན་ལྟ་ཅི་སྨོས། མ་དཔྱད་པར་སྨྲ་བ་ན་ཡང་བདེན་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་འདི་ལ་ཤེས་བྱ་ཡང་དག་པར་འདི་ཡོད་ཀྱི། འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱེ
Chinese
是除了中观派之外的世间人。那么，中观派的人是否是宣说所知与缘起相符的人呢？不能绝对地说既是也不是。因为中观派并不认为，就自宗而言，所知与缘起相符；而是为了调伏所化，出于需要，才说所知既与缘起相符，也与缘起不符。那么，宣说所知与缘起相符的人，是说是中观派，还是说不是中观派呢？通达缘起性空，并且仅仅在他人面前宣说所知与缘起相符的人，可以被认为是既宣说所知与缘起相符的人，又是中观派的人，这在他人面前是公认的，因为一个基上有多种身份。即使如此，通达缘起性空，(396n) 宣说所知缘起以自性或自宗成立的人，也不能合理地被认为是所知与缘起相符，并且以自性成立。也没有出现过宣说所知与缘起相符，并且以自宗在名言上成立的中观派，寂护论师和月称论师对大论师善护和他的追随者观世音禁行者等进行了广泛的驳斥，其关键也就在于此。如果理解了这一点，就能毫不混淆地轻松理解中观应成派和自续派的宗派分界和安立方式。否则，那些不理解这一点的藏人，无论写出多少用自己肤浅的臆想拼凑而成的大部头，都只是在说些没有意义的话。而按照那些大论师的观点，像他们那样进行破立，在那些创立新的藏传中观宗派的人的观点中是没有见到的。因此，如果安立一个以自宗成立的方式，将所知缘起安立为空性的人不是真正的中观派，那么不通达所知缘起性空，并且不宣说它的人，又怎么能成为中观派的人呢？还有这样
English
They are worldly people other than Madhyamikas. So, is a Madhyamika person someone who speaks of knowable things as being in accordance with dependent origination or not? One should not assert either that they are definitely so or that they are definitely not so. This is because Madhyamikas do not assert that knowable things are in accordance with dependent origination in their own system, but in order to tame those to be tamed, they speak of knowable things as both in accordance with and not in accordance with dependent origination out of necessity. So, is someone who speaks of knowable things as being in accordance with dependent origination said to be a Madhyamika or not? Someone who realizes dependent origination as emptiness and speaks of knowable things as being in accordance with dependent origination only nominally to others is known to others as being both someone who speaks of knowable things as being in accordance with dependent origination and a Madhyamika, because there are several identities on one basis. Even so, someone who realizes dependent origination as emptiness and (396n) speaks of knowable dependent origination as being established by its own nature or own system cannot be reasonably established as knowable things being in accordance with dependent origination and being established by its own nature. There has also not been a Madhyamika who speaks of knowable things as being in accordance with dependent origination and being established nominally by their own system. The teachers Śāntarakṣita and Candrakīrti extensively refuted the great teacher Haribhadra and his followers Avalokiteśvara Vratin and others, and the key point is also here. If this key point is understood, then the dividing line and manner of establishment of the Madhyamika Prāsaṅgika and Svātantrika schools will be easily understood without confusion. Otherwise, whatever great volumes some Tibetans who do not understand this point write, piecing together their own limited ideas about the dividing line between the Madhyamika Prāsaṅgika and Svātantrika schools and how each of their tenets are established, are just saying things that are meaningless. However, it is not seen in the views of those who establish new Tibetan Madhyamika schools that they make refutations and establishments according to the views of those great teachers. Therefore, if someone who establishes knowable dependent origination as being established by its own nature as emptiness is not a true Madhyamika, then how could someone who does not realize knowable dependent origination as emptiness and does not speak of it be a Madhyamika? Also, in this way
Chinese
又有人怀疑说：生圣者的世间人，不应是中观派，因为他们不是安住于有学与无学等持的圣者。如果这样认为，我们承认他们不是真正的中观派，但也不能仅仅说是相似而已。如果这样认为，则不遍，因为生圣者的世间人，只是将所知事物安立为依缘空性，那些人自认为已经通过现量或比量的量，领悟了有学与无学圣者的离戏论等持，并将一切观察都归于他宗，对于破立等一切戏论，在自宗中丝毫也不执着，因此对于言思议的任何边都不作开展。那时，他们既然在自宗中丝毫也不执着，那时，他们也没有承诺承认他宗。对于中观派所说的依缘空性离边，实事论者会说：以理性能否成立所知事物与依缘相符或不符，如果不能成立，那么该如何回答他们所说的众多妨害呢？回答是：不承认宗法差别，只说周遍与你相违，这就是正确的回答，并且能摧伏对方的傲慢。而且，周遍对你来说是不成立的，如果认为如何相违呢？你们自认为存在能立的量是自证的，从而成立所立的量是自证的，这是不成立的，因为这是以不成立来成立不成立，实际上，你们自己已经遮止了所立的自证。因此，实事论者对中观派进行多少辩驳，都只是在说这些（３９７那），除此之外不再多说，这就是应成派无上的回答。实事论者说：因此智者以应成答复，以四解脱门来应对。这是一种比那更殊胜的回答方式。又有人这样怀疑：以二谛所摄的这些法，作为所知事物，存在与不存在的情况是怎样的呢？对此，中观派自宗认为，以二谛所摄的这些法，在观察时且不必说，即使在不观察时，对于以二谛所摄的这些法，也不能说这个作为所知事物是真实存在的，这个是不存在的。
English
Furthermore, it is doubted: worldly beings who are noble ones should not be Madhyamikas, because they are not noble ones abiding in the equipoise of learners and non-learners. If you think so, we admit that they are not true Madhyamikas, but it cannot be said that they are merely similar. If you think so, it is not pervasive, because worldly beings who are noble ones only establish knowable things as dependent arising and emptiness. Those people pride themselves on having realized the equipoise of learners and non-learners, which is free from elaboration, through direct perception or inferential valid cognition, and they transfer all investigations to others. They do not hold on to any position in their own system regarding all elaborations such as refutation and establishment. Therefore, they do not elaborate on any extreme of speech, thought, and expression. At that time, since they do not hold on to any position in their own system, at that time, they have not promised to accept the positions of others either. Regarding the Madhyamika's statement that dependent arising is emptiness and free from extremes, the proponents of reality will say: How can you answer the many objections they raise, saying that it is not established by reasoning whether knowable things are in accordance with or not in accordance with dependent arising? The answer is: I do not accept the sign. I only say that the pervasion contradicts you, which is the correct answer, and it destroys the opponent's pride. Moreover, the pervasion is not established for you. If you think, how does it contradict? You pride yourselves on having a valid cognition of establishment that is self-validating, and thereby establishing a valid cognition of establishment that is self-validating. This is not established, because it is establishing the unestablished with the unestablished. In effect, you yourselves have prevented the self-validation of what is to be established. Therefore, no matter how much the proponents of reality argue with the Madhyamika, they are only saying these things (397na). There is nothing else to say, which is the supreme answer of the Prasangikas. The proponents of reality say: Therefore, the wise answer with Prasangika, and apply the four doors of liberation. This is a way of answering that is superior to that. Again, it is doubted in this way: How are these dharmas, which are included in the two truths, as knowable things, in terms of existence and non-existence? Regarding this, the Madhyamika's own system believes that these dharmas, which are included in the two truths, need not be examined. Even when not examining, regarding these dharmas, which are included in the two truths, one cannot say that this, as a knowable thing, is truly existent, and this is non-existent.