Tibetan
་འགྱུར། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་རྩ་འགྲེལ་དང༌། འདིར་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཞེས་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཞེས་སོགས་མང་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲའོ། །ལུགས་དེ་དག་ནི་མི་འཐད་དེ། ཤེས་བྱ་རྟེན་འབྲེལ་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་མ་དཔྱད་པའི་འཇོག་ལུགས་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། ཁྱེད་ལྟར་དཔྱད་ནས་དབུ་མ་པས་ཡེ་ཤེས་ཡོད་མེད་དེ་ལྟར་རང་ལུགས་སུ་འཇོག་པའི་སྐབས་འགར་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་འདོད་པ་དེ་ནི་སྤྱིར་ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་མ་ཤེས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་མ་ཟིན་པར་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བཏགས་པའི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་འབའ་(༣༧༢བ) ཞིག་ལ་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པར་ཟད་དེ། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་ཡོད་མེད་སོགས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ལ་ཡོད་མེད་དུ་རྩོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ནས་བཀག་པ་དང༌། ཡོད་མེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་གཟིགས་པར་གསུངས་པ་མ་དྲན་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྒྲིབ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་འབད་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་ནུས་པས་ཐར་པ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་འབད་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་དང༌། སྔར་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཕྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་དང་འཁོར་བ་ཐ་སྙད་དུའང་མི་འཐད་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མཐའི་བར་ཡོད་ལ། དེ་ནས་མེད་ན་རྟག་ཆད་གཉིས་ཀའི་མཐར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་དང་མ་དག་པའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ཡོད་ནས། སངས་རྒྱས་ལ་ཡེ་ཤེས་དང་གནས་གྱུར་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མེད་པའང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡེ་ཤེས་མེད་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མདོ་ལས། དཔེར་ན་མ་དྲོས་གནས་པའི་ཀླུ་བདག་མེད་གྱུར་ན། །འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ཆུ་ཀླུང་འབབ་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཆུ་ཀླུང་མེད་ན་མེ་ཏོག་འབྲས་(༣༧༣ན) བུ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །རྒྱ་མཚོ་ལ་ཡང་རིན་ཆེན་གཟུགས་མང་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་མེད་བདེར
Chinese
འགྱུར། ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་རྩ་འགྲེལ་དང༌། 这里也说了许多“智慧的自性身”以及“智慧的境即是真如”等。如是说。那些观点是不合理的，因为说诸法依缘起而存在的人们，未经考察的安立方式如前所述。像你这样考察后，中观派将智慧的有无作为自己的宗派来安立的情况，任何时候都没有。你的这种主张，总的来说是不了解诸法的实相，特别是不知道佛陀的实相，不认识佛陀的智慧，只是以自己的分别念所安立的无明黑暗（༣༧༢བ）来进行破立。总的来说，因为不了解一切诸法从原始以来就远离了有无等一切戏论，反而仅仅对佛陀的智慧是否存在进行争论。并且，有无二者都被所有的经典以及龙树父子的所有论典所遮破。而且，因为没有忆念起如来也说在任何情况下都没有见到有无。如果烦恼本来就有，那么即使努力也无法断除，因此无法获得解脱，那么在道上努力就没有意义了。如果以前是自己的体性，后来本来就没有，那么一切都会毫不费力地解脱。如果智慧是自己的体性，本来就有，那么有情和轮回在名言上也无法成立。如果佛陀连智慧的名言也没有，那么世间和出世间的一切功德都会消失，因为从常边到断边都有。从那以后如果没有，那么就会堕入常断二边，有情有二障和不净的蕴界处等。佛陀没有智慧和转依的功德等也是不合理的。如果没有智慧，那么增上生和决定胜的一切功德都会消失。经中说：例如，如果住在不热恼海的龙王消失了，那么赡部洲（印度）的河流怎么会流淌呢？如果没有河流，就不会产生花朵和果实（༣༧༣ན）。大海中也不会有众多的珍宝。同样，这里如果没有菩提心，
English
འགྱུར། And so forth, two verses from the root commentary. Here also, it is said many times, "the body of the nature of wisdom," and "the realm of wisdom is suchness itself." Thus it is said. Those systems are not reasonable, because the unexamined establishment of those who say that phenomena exist in accordance with dependent origination is as described above. After examining like you, there is never a time when Madhyamikas establish the existence or non-existence of wisdom as their own system. Your assertion is merely to engage in refutation and establishment with the darkness of ignorance (༣༧༢བ) established by your own conceptualization, without knowing the nature of phenomena in general, and in particular, without knowing the nature of the Buddha, and without recognizing the wisdom of the Buddha. In general, because you do not understand that all phenomena are primordially free from all elaboration such as existence and non-existence, you are only arguing about the existence or non-existence of the Buddha's wisdom. Moreover, both existence and non-existence are refuted by all the scriptures and all the treatises of Nagarjuna and his sons. Furthermore, because you do not remember that the Tathagata also said that he did not see existence or non-existence in any way. If obscurations inherently exist, then even if you try, you will not be able to abandon them, so you will not be able to attain liberation, and striving on the path will be meaningless. If what was previously your own nature is inherently non-existent later, then everything will be liberated without effort. If wisdom is your own nature and inherently exists, then sentient beings and samsara will not be valid even in name. If the Buddha does not even have the name of wisdom, then all the qualities of the world and beyond the world will disappear, because it exists from the extreme of permanence to the extreme of annihilation. From then on, if it does not exist, then it will fall into both extremes of permanence and annihilation, and sentient beings will have two obscurations and impure aggregates, elements, and sense bases. It is also unreasonable for the Buddha not to have wisdom and all the qualities of transformation. If there is no wisdom, then all the qualities of higher realms and definite goodness will disappear. The sutra says: For example, if the Naga king who dwells in the Anavatapta lake disappears, how will the rivers flow in this Jambudvipa (India)? If there are no rivers, flowers and fruits (༣༧༣ན) will not arise. The ocean will also not have many precious forms. Similarly, here, without bodhicitta,
Tibetan
་གཤེགས་ཀྱི། །ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཀུན་ཏུ་ག་ལ་འབྱུང༌། །ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཡོན་ཏན་འཕེལ་མེད་བྱང་ཆུབ་མེད། །རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་སྲས་དང་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་ལྷ་རྣམས་དང༌། །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ཆོས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་མཆོག་ལས་བྱུང༌། །ཤེས་རབ་ནམ་ཡང་ཟད་པ་མེད་ཅིང་འཕེལ་བ་མེད། །ཅེས་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཚུལ་སྒོ་ཐབས་དང་རྩ་བ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་མཆོག་ལས་བྱུང༌། །ཞེས་དང༌། གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཤེར་ཕྱིན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དེ་དང་དེ་ལས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་རིག་པའི་ཕྲེང་བ་དང་འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡོད་པའང་མི་འཐད་དེ། སྔར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་འགག་སོགས་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་ཡང་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང༌། འཁྲུལ་སྣང་ཡོད་ན་མ་རིག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་རང་སྐྱེ་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་འགག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན། སྐྱེ་འཇིག་སོགས་སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་མཐའ་ཡས་པས་བཅིངས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་དག་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་(༣༧༣བ) བ་མེད་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པའང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡོད་མེད་དུ་རྩོད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་མ་ཟིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པ་དང༌། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་འཁྲུལ་སྣང་སྣང་ལ་ཡེ་ཤེས་སུ་ངོས་བཟུང་ནས་རྩོད་པར་སྣང་ལ། ཡེ་ཤེས་ནི་སྔར་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་བློ་ཡང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་སོང་བ་ཡིན་ཞིང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྤྲོས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞི་བས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པ། གཅིག་དང་ཐ་དད་སྤངས་པ། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དང༌། སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པ་དང༌། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། དེར་མ་ཟད་འཁོར་འདས་དང་སྐྱོན་ཡོན་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་བཞག་གི། དོན་འདི་ལ་ད
Chinese
逝去。 智慧世界这些都在哪里产生？ 没有智慧就没有功德增长，没有菩提。 犹如大海般的佛法也会消失。 佛子、声闻、缘觉、天神们， 以及一切众生的安乐诸法有多少， 那些全部都从殊胜的般若波罗蜜多中产生。 智慧永远不会穷尽，也不会增长。 像这样， 智慧的方便、方法和根本有多少， 那些全部都从殊胜的般若波罗蜜多中产生。 像这样， 此外，五度等一切功德，如果没有般若波罗蜜多就不会产生，因此佛母在彼经和此经中一再宣说。 在佛的境界中，刹那间生灭的明觉之流和如幻的错觉也是不合理的。 因为之前已经多次阐明一切法远离生灭等一切边。 如果有错觉，就会有无明。 一切法都证悟为无生，自己却未证悟为无生是不合理的。 如果远离戏论的佛之智慧是具有生灭的， 那么被生灭等无边戏论之网束缚的世间人就会见到真如， 并且圣者们对他们说无生等也是不合理的。 因此，那些争论有无的人并没有认识到佛的智慧。 那些人似乎将心和心所刹那间生灭，以及如幻的错觉显现执著为智慧而争论。 智慧如前般若波罗蜜多时所说，一切法远离戏论，心也已远离一切戏论。 特别是佛的智慧，如前所说，真如上连同习气的一切戏论都完全寂灭，因此法界和智慧无有分别。 舍弃一和异，有法和法性， 舍弃和证悟，境和有境等一切都是无二的。 不仅如此，轮涅、过患功德等一切法在一切方面都变成平等性。
English
gone. Where do all these wisdom worlds arise? Without wisdom, there is no increase of merit, no enlightenment. The Buddha's teachings, like the ocean, would also disappear. Buddha's sons, hearers, solitary realizers, gods, And all the happiness and dharma of all beings, All of that arises from the supreme Prajnaparamita. Wisdom never diminishes and never increases. Like this, How many skillful means, methods, and roots of wisdom are there? All of that arises from the supreme Prajnaparamita. Like this, Furthermore, all the qualities such as the five perfections will not arise without the Prajnaparamita, therefore the mother of the Buddhas repeatedly said in that sutra and this sutra. In the realm of the Buddha, it is also unreasonable to have a stream of consciousness that arises and ceases in an instant and an illusion like a mirage. Because it has been repeatedly shown before that all dharmas are free from all extremes such as arising and ceasing. If there is illusion, there will be ignorance. It is unreasonable to realize that all dharmas are unborn, but not to realize that oneself is unborn. If the wisdom of the Buddha, which is free from elaboration, has arising and ceasing, then worldly beings bound by the endless web of elaboration such as arising and ceasing will see the thusness, and it is also unreasonable for the noble ones to say to them that there is no arising, etc. Therefore, those who argue about existence and non-existence have not recognized the wisdom of the Buddha. Those people seem to be arguing by grasping the mind and mental factors that arise and cease in an instant, and the appearance of illusion like a mirage, as wisdom. Wisdom, as previously explained in the context of the Prajnaparamita, is that all dharmas are free from elaboration, and the mind has also become free from all elaboration. In particular, the wisdom of the Buddha, as just mentioned, is that all elaborations, including habitual tendencies, are completely pacified in the thusness, so that the sphere and wisdom are inseparable. Abandoning one and different, phenomena and dharma-nature, abandonment and realization, object and subject, etc., all are non-dual. Moreover, samsara and nirvana, faults and virtues, etc., all dharmas have become equality in every way.