Tibetan
འམ་དགག་བྱའི་ཆོས་དེ་ཐ་སྙད་པར་ཤེས་བྱའི་ཁྲོད་དུ་ཡེ་མ་རྙེད་པར་ཟད་ནས་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་བཙལ་ཏེ་ཨེ་རྙེད་བལྟས་ནས་རྙེད་སྲིད་ན་དེ་སྟོང་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པར་མཛད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྙེད་ཅིག་བདག་བདེན་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ནས། ཆོས་འདི་དག་བདག་བདེན་དུ་གྲུབ་པའི་སྲོག་མགོ་ཐོན་ཅི་ཐུབ་ཀྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་བཟང་པོ་སྣང་ནའང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་དེས་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ལས་རྫུན་ཚིག་འཆད་པ་མི་སྲིད་པས་ཆོས་དང་གང་ཟག་བདེན་མེད་དང་བདག་མེད་སྟོང་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་རྒྱ་ཆེར་དབབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་བསླུ་བ་གཏན་མེད་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་མཛོ་ཁལ་གླང་ལ་ཅི་ཙམ་སྦྱར་ཡང་གླང་གིས་ཐེག་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་བཅས་པ་དག་གིས་རྟོགས་ཤིག འདིར་སྨྲས་པ། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་དང༌། །སྐྱེ་འཕགས་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གང་ཟག་བཅས། །ཆོས་དང་གང་ཟག་ཤེས་བྱར་མཆིས་པ་ཡི། །དངོས་འདི་བདག་བདེན་མེད་པར་རྟོགས་གྱུར་པ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་འཁོར་འདས་གར་བཞུགས་(༣༤༡ན) ཀྱང༌། །ངོ་མཚར་ཆེ་ཞིང་དད་པས་གསོལ་བ་འདེབས། །ཐ་སྙད་འཁྲུལ་ངོར་ཤེས་བྱར་གཏན་མེད་པའི། །ཆོས་ཤིག་བཙལ་ནས་སྟོང་པར་ལྟ་སྒོམ་ཞིང༌། །འཁྲུལ་དང་བསླུ་རྫུན་ཆོས་འདི་ཡང་དག་ཏུ། །བདེན་དང་བསླུ་མེད་ལྟ་སྒོམ་བྱེད་པ་ནས། །ཚེ་འདིའི་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་འབའ་ཞིག་ཆེད། །རང་རང་རིས་མཐུན་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས་པ་ལ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བརྩོན་པའི་འབད་པ་ཅན། །ཀུན་ཀྱང་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་འཚོལ་བ་ལེགས། །དེ་ལྟར་མིན་ན་མ་རིག་པ་འདི་ཉིད༌། །རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་པར་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་ནས། །སྡིག་ཅན་རྒྱལ་པོས་སྤྱི་བོར་བཀུར་བ་ན། །བདག་གིས་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་སྨྲ་ཞེས། །དེང་སང་གྲུབ་ཐོབ་བཟང་བཙུན་ཁས་འཆེ་བའི། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་ཚུལ་དེ་ཡང་ཐར་ལམ་དུ། །ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡིན་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང༌། །སྒྲ་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱ་དང༌། །ཆོས་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད། །ཕྱི་རོལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་ཆོས་རྣམས་རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱ་དང་ཆོས་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རང་བཞིན་མེད་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །རི་བོ་དགེ་ལྡན་པ་ལྟར་ན། གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡིན་ཕྱིར་ཤེས་བྱར་མེད་པ་ཡི། །གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་དེ་བཞིན། །སྒྲ་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱ་དང༌། །ཆོས་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་རོ། །ཤེས་བྱར་མེད་པའི་གཟུགས་སོགས་ནི། །ཕྱི་རོལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་(༣༤༡བ) འདོད། །ཅེས་གསུང་བ་ལ་སོགས་པར་འདོན་དགོས་པ་ནི་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་གསང་ཚིག་བླ་ན་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། གཉིས་ཆར་རང་བཞིན་མེད་ཉིད་ནི། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེད་བྱེད་གཉིས་ཅར་རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་ནང་ནི་དབུས་མཐའ་སོགས་ལས་ཁོག་པ་དང༌། འཕགས་སེང་དབང་རྟེན་ལ་འདོད་ཀྱང་འདིར་བཤད་པ་ནི་མདོའི་དགོངས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད། །མཁས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བསྙད། །སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི། །ངོ་བོས་སྟོང་པར་འདོད་པ་ཡིན། །སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱའི་སྟོང་ཉིད་གང༌། །སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། །སྟོང་ཉིད་དངོས་པོའི་བློ་ཅན་གྱི། །འཛིན་པ་བཟློག་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན། །སྟོང་ཉིད་འདི་ནི་དབུས་མཐའ་དང༌། རྒྱུད་སྡེ་དང༌། འཕགས་སེང་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བཤད་ཀྱང༌། འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས་མདོ་ཇི་ལྟ་བར་འདུས་བྱས་མ་བྱས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལ་མཁས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བསྙད་དེ། སེམས་འགྲེལ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་པ། །སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་ནམ་དགག་གཞི་མི་སྟོང་པའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་ན་དེའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་བཀག་པའི་སྟོང་ཉིད་ཇོ་ནང་པ་དང་དགེ་ལྡན་པ་བཞེད་པ་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་ནའང༌། འདིར་མི་སྟོང་བའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་ཙམ་དང་གཞི་གྲུབ་ཙམ་དུའང་ག་ལ་འཐད། སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱའི་སྟོང་ཉིད་གང་དེ་ནི་སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། འདི་ལས་གཞན་དུ་ཁ་ཅིག་སྟོང་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་བདེན་པ་བའམ་བདེན་པར་མེད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དུ་གཞི་གྲུབ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཅན་གྱི
Chinese
或者，所要否定的法在名言中，于所知中根本找不到，于是从非所知的法中寻找，看看能否找到，如果能够找到，就确定它是空性，这样一来，轮回涅槃的这些法，如果不是找不到我与真实的空性，这些法就成了我与真实的成立之根本，尽力而为的善妙发心虽然显现，但是，薄伽梵一切遍知者说真实语，不可能说谎言，因此，将法与补特伽罗无实与无我确定为空性，对此绝对没有欺骗，你们把多少犏牛的负重加在牛身上，牛也能承受吗？希望世间包括天神在内都能明白。 此处说道： 从色到一切智之间的诸法，以及，凡夫圣者佛陀有情补特伽罗等，法与补特伽罗存在于所知中，如果证悟到此物无我真实，那么，此人无论住在轮回涅槃何处（341页），都非常稀有，我以虔诚之心祈祷。 在名言错乱显现中，寻找根本不存在于所知中的法，并观修空性，从将错乱和欺骗的法视为真实和无欺骗的观修中，仅仅为了调伏今生的敌人和守护亲友，各自与自己相同的派别在十方扩展，具有傲慢的竞争努力者，所有人都最好寻找解脱的境地。 如果不是这样，就从将此无明，介绍为一切智开始，到罪恶的国王以头顶恭敬时，说我已经成就了自己想要的果实，如今自称是贤善的成就者，他们的见修行，也一定会成为解脱道，因为理由相同。 这被称为中间的偈颂。 第二是： 因为那样的自性，是那样的缘故，色以色空，声香味触以及，诸法本身也是如此。 色等无自性，被称为外空性。 色等外在的诸法以各自的自性空，因为色的自性是空性，所以色以色自身的自性而空，同样地
English
Or, the object to be negated, in terms of designation, is not found at all within the knowable. So, searching for it among the unknowable phenomena, one looks to see if it can be found. If it can be found, then it is determined to be emptiness. In this way, if these phenomena of samsara and nirvana are not found to be empty of self and truth, then these phenomena become the basis for establishing self and truth. Although the good intention to do one's best appears, the Bhagavan, the all-seeing one, speaks truthfully and cannot utter falsehoods. Therefore, there is absolutely no deception in extensively determining phenomena and persons to be without truth, without self, and empty. How much weight of a dzo can you put on an ox, and will the ox be able to bear it? May the world, including the gods, understand this. Here it is said: From form to omniscient wisdom, and all phenomena in between, as well as ordinary beings, noble ones, Buddhas, sentient beings, and individuals, these phenomena and individuals exist within the knowable. If one realizes that these things are without self and truth, then that person, wherever they may dwell in samsara or nirvana (page 341), is most wondrous, and I pray with devotion. In the confused appearance of designation, searching for a phenomenon that is not at all established within the knowable, and meditating on emptiness, from meditating on confused and deceptive phenomena as true and non-deceptive, merely for the sake of subduing enemies and protecting friends in this life, each faction expands in the ten directions, with prideful arrogance and diligent effort, it is best for all to seek the state of liberation. If not, from introducing this very ignorance as omniscient wisdom, to the sinful king honoring it with the crown of his head, saying that I have achieved the fruit I desired, nowadays those who claim to be virtuous accomplished ones, their view, meditation, and conduct will surely become the path to liberation, because the reasons are the same. This is called the intermediate verse. Secondly: Because that nature of it is such, therefore form is empty of form, sound, smell, taste, tactile objects, and phenomena themselves are also the same. Form and so forth are without self-nature, and are considered to be external emptiness. External phenomena such as form are empty of their own essence, because the nature of form is emptiness, therefore form is empty of its own essence, and likewise
Chinese
声音、气味、味道、触觉和法，它们本身也是空性的，就是这样。因此，色等六外处自性空无，被认为是外空性。如格鲁派所说： 凡彼之自性，是故非所知，色以色为空，如是声香味触，法等亦如是，非所知之色等，是为外空性。(341b)如是宣说等，是文殊之无上秘密语。三者是，二者皆无自性，是为内外空性。内外之生起因，二者皆自性空之无自性，即是内外空性。内外于中边等经中，认为是腹部和圣狮权处，然此处所说乃是经之密意。四者是，诸法无自性，智者名为空性，空性亦以空性之，自性空性而许之。何为空性之空性，许空性为空性，为遣除空性实有之，执着故而宣说也。此空性于中边和续部，以及圣狮等所说一切法皆可宣说，然此处论师依经所说，有为无为等诸法，各自以自性空之无自性，智者称之为空性。如《心经释》云：一切诸法无生，是为空性而宣说。如是。空性亦以空性之自性空性而许之，若有法性或破立之基非空之少许法，则于其上破除所破之空性，如觉囊派和格鲁派所许般存在，然此处无不空之少许法，何以能安立空性之存在和基之成立？所谓空性之空性，即是许空性为空性，此外，某些人认为空性是实有或非实有之作用之实有和非实有之基而成立之有情之
English
Sound, smell, taste, touch, and dharmas are also empty in their own nature, just like that. Therefore, the absence of inherent existence of the six external sense bases, such as form, is considered external emptiness. According to the Gelugpa school: Because its own nature, is therefore unknowable, form is empty of form, likewise sound, smell, taste, touch, and dharmas are also like that, unknowable forms, etc., are considered external emptiness. (341b) Saying such things must be recited as the unsurpassed secret words of Manjushri. The third is: Both are without inherent existence, is the emptiness of inner and outer. The absence of inherent existence of both the causes of inner and outer, being empty of their own nature, is the emptiness of inner and outer. Inner and outer are considered to be the abdomen and the power base of the holy lion in the Madhyantavibhāga, etc., but what is said here is the intention of the sutra. The fourth is: All dharmas are without inherent existence, the wise call it emptiness, that emptiness is also empty of its own nature. Whatever emptiness is called emptiness, emptiness is considered emptiness, it is spoken to dispel the clinging of those who have a mind of emptiness as a real entity. This emptiness can be explained in the Madhyantavibhāga and the tantras, as well as all dharmas spoken by the holy lion, etc., but here the teacher, according to the sutra, calls the absence of inherent existence of all dharmas, such as conditioned and unconditioned, empty of their own nature, emptiness. As it is said in the Mind Commentary: All dharmas are unborn, it is clearly explained as emptiness. Like that. Emptiness is also considered empty of its own nature of emptiness, if there is a dharma nature or a basis for refutation that is not empty, then the emptiness that refutes the object to be refuted is present on it, as the Jonangpa and Gelugpa schools assert, but here there is not even a little bit of non-empty dharma, how can the existence of emptiness and the establishment of the basis be established? The so-called emptiness of emptiness is to consider emptiness as emptiness, other than this, some people think that emptiness is the basis of real and unreal functioning things that are real or unreal, and that sentient beings are established