Tibetan
་ཡིན་ཀུན་རྟོག་པར། །ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་པ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མཐོང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་དབུ་མའི་ལུགས་ལས་གཞན་དབང་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་འོང་ཞེས་དོགས་ན། །མི་འགལ་ཏེ་དབུ་སེམས་ཀྱི་ལུགས་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་པས་ནི་ཡང་དག་མིན་རྟོག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཞན་དབང་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་མིན་པར་བསྟན་ལ། རྣམ་རིག་པས་ནི་གཞན་དབང་རྣམ་རིག་ཙམ་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་དུ་བསྟན་པས་རང་ལུགས་གཅིག་གཞིར་བཞག་ལ་འགལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་ན་རྣམ་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་དབང་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་དང༌། གཞན་དབང་ལ་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ནས་དམིགས་ན་དོན་དམ་དུ་བཤད་ལ། མཉམ་གཞག་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཇི་(༢༣༢ན) ལྟར་མི་འགལ་ཏེ། ཁྱད་གཞི་རིག་ཙམ་དང་མྱོང་ཙམ་དང་གསལ་ཙམ་མ་དམིགས་པར་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་མེད་ཀྱི་རིག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཞན་དབང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་གཉིས་ཀའི་རྒྱུར་གསུངས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ལ། གཞན་དབང་ཡོད་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལས་ཉམས། བདེན་གཉིས་ལས་ཉམས་ན་ཐར་པ་མི་ཐོབ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ། མེད་པ་རྒྱུར་མི་རུང་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གང་ཚེ་གཞན་དབང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །ཀུན་རྫོབ་པ་ཡི་རྒྱུར་ནི་གང་ཞིག་འགྱུར། །དངོས་པོ་བརྟགས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཞན་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་རིགས་པ་ཞིག་གོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་ནི་གཞན་དབང་གང་ཞིག་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། གང་གི་ཚེ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅིང་གནོད་བྱེད་ཡོད་པས་གཞན་དབང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཕྱོགས་སྔ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི། རྩ་འགྲེལ་འགྲེལ་བཤད་དང་བཅས་པའི་དགོངས་པ་མིན་ནོ་ཞེས་སྒྲོས་རྙིང་པར་འབྱུང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་གྱི་ལྟར་ན་རྫས་ལ་ཆགས་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་རྣམ་བཞག་ཀུན་ཀྱང་བརླག །སེམས་ཙམ་པས་ཐ་སྙད་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་དབང་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་མེད་པས་སེམས་ཙམ་སྨྲ་བ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇོག་མི་ཐུབ་པས་ཀྱེ་མ་ཀྱེ་ཧུད། རྣམ་རིག་པ་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་གཞན་དབང་གི་རྫས་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ། ཡོད་དོ་ཞེས་དེར་ཆགས་པ་ཡིས་དེས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མི་བྱེད་བཞིན་བྱེད་དོ་ཞེས་ཞེན་ནས་སྨྲ་ན། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་འདུག་ཅིག་སོང་ཞིག་ཅེས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཀུན་ཀྱང་བརླག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དབང་དེས་(༢༣༢བ) བསྐྱེད་པའི་གྲགས་པའི་རྣམ་གཞག་གི་འགྲོ་འདུག་སོགས་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། བརླག་པས་ཅི་སྟོ་སྙམ་ན། འཕྲལ་གྱི་གྲགས་པའི་ལེགས་ཉེས་ལོག་པར་སྤྱད་ན་རྒུད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། མངོན་མཐོ་ཙམ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ནི། །ཕྱི་རོལ་གྱུར་ལ་ཞི་བའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་བདེན་ལས་ཉམས། །དེ་ལས་ཉམས་པས་ཐར་པ་འགྲུབ་ཡོད་མིན། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ལམ་ལས་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་རང་དགར་རྣམ་རྟོག་གིས་སྦྱར་བའི་ཐར་པའི་ཆེད་དུ་རྣམ་རིག་དང་རྡུལ་ཕྲན་དང་གང་ཟག་དང་གཙོ་བོ་སོགས་སེམས་ཙམ་པ་ནས་རྒྱང་འཕེན་གྱི་བར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ཞི་བའི་ཐབས་མེད་དོ་སྟེ། རྣམ་རིག་སོགས་དེ་དག་རིགས་པས་དཔྱད་ན་རྟོག་བཏགས་ཀྱི་གཞན་དབང་དང་བདག་དང་གཙོ་བོ་སོགས་དོན་དམ་དུ་ལྟ་ཞོག ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་དུའང་འཇིག་རྟེན་ན་སྤྱི་མཐུན་དུ་མ་གྲགས་པ་རྣམས་རང་ལུགས་ཀྱིས་ཡོད་པར་འཇོག་པས་འཇིག་རྟེན་དང་མི་མཐུན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་ཉམས་ཤིང༌། འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། བདེན་གཉིས་དེ་ལས་ཉམས་པས་ཐར་པ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དུ་བདེན་གཉིས་བལྟོས་འཇོག་གི་འཁོར་འདས་འཆིང་གྲོལ་འཐད་ལྡན་ལས་གཞན་དུ་སྤྱད་ན་འཇིག་རྟེན་ན་འཁོར་འདས་འཆིང་གྲོལ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གྲངས་ཅན་གྱིས་བདེན་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ལམ་ལ་ངལ་བས་ཐར་པ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དོན་ཅན་དུ་སོང་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། །དོན་དམ་བདེན་པ་ཐབས་བྱུང་གྱུར་པ་སྟེ། །དེ་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་གང་གིས་མི་ཤེས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལོག་པས་ལམ་ངན་ཞུགས། །བདེན་གཉིས་ལས་ཉམས་ན་ཐར་པ་མི་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་(༢༣༣ན) ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་རྫོགས་སངས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང་སྟེ། ཏིང་རྒྱལ་ལས། ཡི་གེ་མེད་པའི་ཆོས་ལས་ནི། །ཉན་པ་གང་དང་སྟོན་པ་གང༌། །འགྱུར་བ་མེད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་
Chinese
是为遍计所执，智慧极为清净者，以无二之义而见。如是说。若作是念，中观宗所说他宗非为圣智之境，与此相违耶？不相违，以中观与唯识之宗各别决定故。中观师谓，非真非妄之自性者，他宗非为圣者等持之境。唯识家谓，他宗唯是识，为等持与后得二者之境，故于自宗一基而立，不相违也。又，于一切唯识宗之论典中，他宗为空遍计所执，是为圆成实。若以他宗之圆成实分而观，是为胜义谛。说等持为圆成实之境，云何不相违耶？以不观差别之识，唯观经验与明分，则二无别之识不应理故。他宗说为一切杂染与清净之因，不应理故。第四，若有他宗，则失坏世俗谛。若失坏二谛，则不得解脱。说其理由者，有三。初，无者不能为因，与违背世间，二者。初者：何时期他宗少分亦非有，何者乃为世俗之因？若谓实事有，成为彼因之他宗是有道理者。然亦不应理，以何者乃为世俗事物之因，终不成为其因故。以何时无成立者，且有损害者，以彼之时，他宗少分亦非有故。此与前品相合者，旧疏中说，非为根本释与释论之意。二者：于他人之见，执著于实事，一切世间名言皆毁坏。唯识家谓，名言世俗之因是他宗，若如是，则彼非为名言之因，故于唯识论者，不能安立名言之施设，呜呼哀哉。于唯识家他人之见，他宗之实事非有，若执著于有，则彼轮回与涅槃之
English
It is the object of complete imputation. The wisdom that is utterly pure sees through the meaning of non-duality. Thus it is said. If you doubt that the Madhyamaka school says that other-power is not the object of noble wisdom, and that this contradicts it, it is not contradictory because the Madhyamaka and Mind-Only schools are determined separately. The Madhyamikas state that other-power, which is the nature of non-true and non-false, is not the object of the samadhi of the noble ones. The Mind-Only school states that other-power is only consciousness, and is the object of both samadhi and post-samadhi. Therefore, it is not contradictory to establish one's own system on one basis. Furthermore, in all the Mind-Only scriptures, other-power is said to be empty of complete imputation and is the perfect reality. If one focuses on the perfect reality aspect of other-power, it is said to be the ultimate truth. How can it not be contradictory to say that samadhi is the object of perfect reality? Because if one does not focus on the basis of difference, such as mere awareness, mere experience, and mere clarity, then the consciousness of two without difference is not reasonable. It is not reasonable to say that other-power is the cause of both complete affliction and complete purification. Fourth, if there is other-power, then the conventional truth is lost. If the two truths are lost, then liberation is not attained. There are three reasons for this. First, what does not exist cannot be a cause, and it contradicts the world. The first is: When there is not even a little other-power, what will be the cause of the conventional? If you think that it is reasonable that other-power, which has become the cause of the existence of real things, exists, then that is not reasonable. What will be the cause of conventional things will never be the cause. Because when there is no proof and there is harm, at that time, there is not even a little other-power. This is combined with the previous chapter, and the old commentary says that it is not the meaning of the root commentary and the commentary. The second is: According to others, attachment to substance destroys all the worldly conventions. The Mind-Only school says that the cause of conventional terms is other-power. If so, then it is not the cause of terms. Therefore, the Mind-Only school cannot establish the establishment of terms. Alas, alas. According to the Mind-Only school, the substance of other-power does not exist. If you are attached to it, then the cycle of existence and nirvana
Chinese
如果执着地说，一切事物的原因是不作为而作为，那么世间所称道的住、去等等一切安立都将丧失，因为由他生起的称道安立的行住等等在世间是不可能存在的。如果认为丧失了又有什么呢？如果错误地运用眼前的称道的好坏，就会变成衰败，因为甚至连增上生也无法获得。第二：龙树论师的道，对外道来说没有寂灭的方法。那些世俗本身从真理中退失，从那退失了就不能成就解脱。因此，龙树论师安立二谛的道，对外道来说，对于为了解脱而随意以分别念施加的唯识、微尘、补特伽罗和自在等，从唯识宗到顺世外道之间，是没有寂灭的方法的。如果用理智分析那些唯识等，且不说胜义谛，即使在世俗名言中，那些臆想的他生和我和自在等，在世间也没有共同称道的，因为他们以自己的宗派安立存在，与世间不符，所以从世俗谛中退失。由于所说与圣者的观点不符，因此会从真如胜义谛中退失。如果从二谛中退失，就不会有成就解脱，因为在世间，如果二谛的相互依存的轮涅、系缚解脱不是合乎道理的，那么世间的轮涅、系缚解脱等就会颠倒。就像数论派安立二谛的道，因为辛劳而使解脱变得毫无意义一样。第三：世俗谛成为方便，胜义谛成为方便所生。如果有人不了解这两者的区别，那就是由于颠倒的分别念而进入了邪道。如果从二谛中退失，就不能获得解脱的原因是：世俗谛，蕴、界、处（２３３a）的缘起之法，是圆满正觉所开示的，是成为证悟胜义谛的方便。如《等王经》中说：从无文字之法中，听者是谁？说者是谁？对于不变者妄加
English
If one insists on saying that the cause of all things is acting without acting, then all the established conventions of the world, such as staying and going, will be lost, because the going and staying, etc., of the established conventions arising from that other, cannot exist in the world. If one thinks, 'What does it matter if they are lost?' If one misuses the immediate praise of good and bad, it will turn into ruin, because one will not even be able to attain higher rebirth. Second: For those who have become external to the path of the master Nagarjuna, there is no method of pacification. Those relative truths themselves are deficient from the truth. By being deficient from that, liberation cannot be achieved. Therefore, for those who speak of the path of the master Nagarjuna, which establishes the two truths, as being external, arbitrarily applying conceptual thoughts for the sake of liberation, such as consciousness-only, atoms, persons, and the chief, from the Mind-Only school to the Carvakas, there is no method of pacification. If those consciousness-only, etc., are analyzed with reason, let alone the ultimate truth, even in conventional terms, those imagined other-powered and self and chief, etc., are not commonly known in the world, because they establish existence according to their own tenets, which are incompatible with the world, so they are deficient from the relative truth. Because what is said is incompatible with the views of the noble ones, it will be deficient from the ultimate truth of suchness. If one is deficient from the two truths, there will be no achievement of liberation, because in the world, if the interdependent samsara and nirvana, bondage and liberation of the two truths are not reasonable, then the samsara and nirvana, bondage and liberation, etc., of the world will be reversed. It is like the Samkhya school establishing the path of the two truths, which, because of labor, makes liberation meaningless. Third: The conventional truth becomes the means, and the ultimate truth becomes what is produced by the means. If one does not know the distinction between these two, then one has entered the wrong path due to inverted conceptual thoughts. The reason why liberation cannot be attained if one is deficient from the two truths is that the conventional truth, the dependent arising of the aggregates, elements, and sources (233a), which was taught by the fully enlightened one, is the means to realize the ultimate truth. As it says in the Samadhiraja Sutra: From the dharma without letters, who is the listener and who is the speaker? Falsely imputing to the unchanging