Tibetan
ཡུལ་ཤེས་གཉིས་གཅིག་ཅར་ཡང་མི་གཅད་དེ། ཤེས་པ་མཐའ་དག་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཤེས་དུ་མ་གཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་ཨུཏྤ་ལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་ལྟར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་རྣམས་འཇུག་པ་མྱུར་བས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རང་རིག་ཁས་མ་བླངས་ན་ཐུག་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་སྤོང་བར་མི་ནུས་ལ། དེ་ཡང་ངས་སྔར་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་གྲུབ་སྟེ། སྔར་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་དེ་རང་གིས་རང་རིག་པར་མ་རྟོག་ན། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ངས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ཕྱིས་དུས་ཀྱི་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་ལས་དེའི་རྒྱུ་ཡུལ་ཤེས་གཉིས་ཀར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རང་མྱོང་བའི་དོན་ཅན་གྱི་རང་རིག་གྲུབ་ལ། དེ་གྲུབ་པ་ན་གཞན་དབང་ཡོད་པར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། གཞན་དབང་རྫས་ཡོད་དུ་སྒྲུབ་པ་དྲན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པ་དེ་ལྟར་ན། དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་རང་རིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་དྲན་པ་འདི་ནི་རང་རིག་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་ལྟར་དྲན་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་གཞན་སོགས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་དཔྱད་ན་དོན་དམ་པར་རང་རིག་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲན་པ་མི་འགྲུབ་ཀྱང་མ་དཔྱད་པ་ཐ་སྙད་པའི་ངོར་དྲན་པས་རང་རིག་འགྲུབ་བོ་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་དུའང་དེ་ལྟར་མི་འགྲུབ་(༢༢༨ན) སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་དང་དྲན་པ་ལ་མེ་དུ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ངེས་ན་དེ་ལྟར་གྲུབ་ཆུག་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རིག་དེ་ནི་དྲན་པའི་རྒྱུར་མ་ཟད་རང་རིག་ཉིད་མ་གྲུབ་ན་དེ་རྒྱུར་བྱས་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དྲན་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་ཙམ་འབྱུང་སྟེ། དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ལས་དེར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཆུ་དང་མེ་ཙམ་མཐོང་བས་ཆུ་ཤེལ་མེ་ཤེལ་ཡོད་མི་དགོས་ཀྱང་ཆར་དང་གཙུབ་ཤིང་གཙུབ་སྟན་སོགས་ལས་ཆུ་དང་མེ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱེད་ཅག་རང་རིག་གི་རྒྱུ་སྔོན་སོང་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དྲན་པ་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་སུ་བཀོད་ན་དེ་འདྲའི་འབྲས་བུ་དྲན་པ་དེའི་རྒྱུ་རང་རིག་མེད་པར་ཁྱེད་ཅག་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་དྲན་པ་མི་འབྱུང་ལ། དེས་ན་ཁྱེད་འདོད་པ་ལྟར་རང་རིག་དྲན་པ་དེའི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་པར་མ་ཟད། བདེན་པ་གཉིས་ཀར་མ་གྲུབ་པའི་རང་རིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པའི་ཚིག་བརྗོད་པའི་མ་གྲུབ་པ་འདི་ནི་རང་རིག་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་མིག་གི་གཟུང་བྱ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང༌། རང་ལ་མཚུངས་པ་སྤང་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། རང་རིག་པ་ནི་གྲུབ་ལ་རག་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟའང་དྲན་པས་དྲན་པ་རིགས་མིན་ཏེ། །གཞན་ཕྱིར་མ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་བཞིན། །གཏན་ཚིགས་འདིས་ནི་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་འཇོམས། །ཡང་དཔྱོད་ཚུལ་འདི་བཏང་ནས་རང་རིག་ཡོད་པ་ལྟར་ཁས་བླངས་ཏེ་དགག་པ་ནི། ཤེས་པས་ཡུལ་ཤེས་གཉིས་ཀ་མྱོང་བའི་རང་རིག་པ་ནི་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ལ་རག་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པའི་ཤེས་པས་སྔར་གྱི་ཡུལ་ཤེས་དེ་དག་དྲན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གྱི་མྱོང་བ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པ་རྫས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་(༢༢༨བ) ན། བྱམས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དྲན་པས་རང་གིས་མ་ཤེས་པའི་ཉེར་སྦས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་རང་རིག་པ་དང་ཡུལ་མྱོང་བ་མི་དྲན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡིན་ཡང་དྲན་ཏེ་སྔར་མྱོང་དང་ཕྱིས་དྲན་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་འདིས་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་དང༌། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་འཇོམས་ཏེ། གང་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོར་གནས་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ། དཔེར་ན། རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན། ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པ་དང་ཉམས་མྱོང་གི་ཤེས་པ་ནི་སྔར་གྱི་རང་རིག་གི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་དགག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཕྱིར་གང་གིས་ཡུལ་མྱོང་གྱུར་དེ་ལས། །དྲན་པ་འདི་གཞན་ང་ལ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་ང་ཡིས་མཐོང་སྙམ་དྲན་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཚུལ་ལུགས་ཡིན། །འོ་ན་ཁྱོད་ལ་སྔར་མྱོང་ཕྱིས་དྲན་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་དབུ་མ་པས་ནི་སྔར་མྱོང་ཕྱིས་དྲན་ནི་དཔྱད་ནས་སྔར་རང་རིག་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་ཕྱིས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱིས་མི་བསྒྲུབ་པར་མ་དཔྱད་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པ་གང་གི་ཕྱིར་སྔར་གང་གིས་ཡུལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པའི་ཤེས་པ་འདི་རྫས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ང་ལ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྫས་དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྫས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ན་སྔར་མྱོང་ཕྱིས་དྲན་སོགས་མ་དཔྱད་པ་ནའང་བལྟོས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་འཇོག་མི་བཏུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་དཔྱད་པར་འཇིག་རྟེན་རྗེས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ནི་དེ་ངོར་གོང་དུ། གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས། །བདག་གིས་བུ་(༢༢༩ན) འདི་བསྐྱེད་ཅེས་སྨྲ་བྱེད་ཅིང༌། །ཤིང་ཡང་བཙུགས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོག་དེས་ན། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་མེད། །ཅེས་འབྱུང་ལ། གོ་ཤཱཀ་སོགས་བོད་ཀྱི་འཇུག་འགྲེལ་བྱེད་པ་མང་པོས། སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ཀྱི་བཞེད་པར་གཞུང་འདིས་ཐ་སྙད་དུ་རང་ལུགས་ལ་རང་རིག་ཡོད་པ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་བོ། ། ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་ཀུན་གཞི་རང་རིག་ཕྱི་དོན་གང་ཟག་རྣམས་ལུགས་འདིས་ཐ་སྙད་དུ་འགོག་པ་མིན་ཀྱི། དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པའི་ཀུན་གཞི་སོགས་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལོ།།དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་དེས་ནི་རང་གི་རྐང་ནག་པོར་དྲངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་འདིས་རང་རིག་ཅེས་མདོ་སེམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་གྲགས་པའི་མཚོན་བྱའི་མིང་དེ་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མ་གྲགས་པས། དེ་འཇིག་རྟེན་པས་ཐ་སྙད་དུའང་བྱས་པ་མིན་གྱི། རང་རིག་ཅེས་པའི་མཚོན་བྱ་མིང་དེ་གང་ལ་གདགས་པའི་གཞི་ཤེས་མྱོང་ཙམ་དེ་དང༌། དེ་ཕྱིས་དྲན་ཙམ་འཇིག་རྟེན་པས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་ཡོད་པས། དབུ་མ་པས་མ་དཔྱད་པར་དྲན་མྱོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པ་ན། དེ་ལྟར་རྗེས་བརྗོད་བྱས་ཀྱི་རང་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་དེ་ལྟར་གྲུབ་བོ། །ཞེས་མི་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་དུ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་ན་དཔྱད་པར་སོང་ལ་དཔྱད་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གྲུབ་པའི་ཆོས་འདི་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ལུགས་འདི་ལ་རང་ལུགས་གང་ཡང་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཆེད་དུ་ཀུན་གཞི་དང༌། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང༌། རང་རིག་རྣམས་མ་གྲུབ་པས་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་(༢༢༩བ) འཇིག་རྟེན་ནའང་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ཐལ་འགྱུར་བས་ཀུན་གཞི་དང་རང་གིས་རང་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་རིག་པ་དང་ཆ་མེད་པའི་ཆ་བཅས་རྩོམ་གཞིའི་རྡུལ་རྣམས་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་དཔྱད་ན་མི་བཟོད་པས་མི་དག
Chinese
境与识二者也不可截然分开，因为一切识都是其他识的境，而且众生都是识的同一相续。多种识同时生起的情况，就像用针刺穿百瓣莲花一样，是次第生起的，因为进入得很快，所以误以为是一体的。因此，如果不承认自证，就无法避免无穷的过失。而且，我以前见过形色，以及如是见到的识，二者的境的忆念在之后产生是成立的，如果以前见形色的识的自性没有自己证知自己，那么就不应有以其为境的忆念。如果说，以前我见过形色，像这样后时的二者境的忆念，由此成立了其因是境识二者都经历过，那么就成立了具有自体验之义的自证，如果成立了自证，那么就由自证知道有他性存在，如果是这样，那么将成立他性实有的忆念作为成立自证的依据，这样一来，为了成立胜义中不成立的自证，因为特意陈述的忆念不是成立自证的依据，因为像自证一样，忆念在胜义中也不成立，因为不是从自他等产生。然而，如果考察，忆念在胜义中不能成立为自证的成立者，但如果是不考察的名言中，认为忆念可以成立自证，那么在名言中也是不能成立的(228a)，如果在名言中，自证和忆念像烟火一样，确定是因果关系，那样就可以成立，但是，因为没有成立那样的因果关系，因为自证不是忆念的因，而且如果自证本身不成立，那么以其为因的果忆念也不成立。像这样，即使在名言中没有自证，也仅仅会产生忆念，因为从忆念产生的缘起中会产生忆念。仅仅见到水和火，不一定需要有水精和火精，但是就像从雨和钻木取火的木头和垫子上产生水和火一样。因此，如果你们将自证的因，即先前存在的果忆念作为成立的标志，那么像这样的果忆念的因，你们没有自证。
English
Neither object nor consciousness can be completely separated, because all consciousnesses are the objects of other consciousnesses, and because sentient beings are a single continuum of consciousness. The appearance of multiple consciousnesses arising simultaneously is like piercing a hundred-petaled lotus with a needle; they arise in succession, but because they enter so quickly, they are mistaken for being one. Therefore, if self-awareness is not acknowledged, it is impossible to avoid the fault of infinite regress. Moreover, it is established that the memory of both the form I saw before and the consciousness of seeing it in that way arises later. If the nature of the consciousness of seeing form before does not itself cognize itself as self-aware, then it is not reasonable to have a memory with that as its object. If you say that the memory of both objects, arising later, such as "I saw form before," establishes that its cause is the experience of both object and consciousness, then self-awareness with the meaning of self-experience is established. If that is established, then it is known by that very self-awareness that there is other-dependence. If that is the case, then positing the memory that establishes other-dependence as the means of establishing self-awareness is such that, in order to establish self-awareness that is not established in the ultimate sense, this specially stated memory is not the means of establishing that self-awareness, because, like self-awareness, memory is also not established in the ultimate sense, since it does not arise from self, other, etc. However, if one examines, memory cannot be established as the establisher of self-awareness in the ultimate sense, but if one thinks that memory establishes self-awareness in the context of the unexamined conventional, then it is not established in that way even in the conventional (228a). If, in the conventional, self-awareness and memory are definitely related as cause and effect like smoke and fire, then it could be established in that way, but because such a cause-and-effect relationship is not established, because self-awareness is not only the cause of memory, and if self-awareness itself is not established, then the memory, which is the effect caused by it, is also not established. In this way, even if there is no self-awareness in the conventional, only memory arises, because it arises from the conditions that give rise to memory. Just seeing water and fire does not necessarily require the existence of water crystal and fire crystal, but just as water and fire arise from rain and the wood and tinder for rubbing fire. Therefore, if you posit the memory, which is the effect of the cause of self-awareness that existed previously, as the sign of establishment, then you do not have self-awareness as the cause of such a memory.
Chinese
生的果实忆念不会产生。因此，如你所愿，自证不仅没有成为忆念的因，而且为了成立在二谛中都不成立的自证，说忆念之词的这个不成，不是自证的成立者。如同声无常对于眼所取一样，因果关系不成立。第二，因为是他者，所以不是忆念的对境，以及舍弃与自己相同者，二者。第一：自证成立虽然需要，但即使如此，忆念忆念是不合理的，因为是他者，如同在未知的相续中产生一样。这个理证也摧毁了差别。又放弃这种观察方式，就像承认有自证一样进行反驳：以识知对境的识，二者都体验的自证，即使成立，也需要。即使如此，后来的忆念之识，忆念之前的对境识是不合理的，因为之前的体验和后来的忆念是异体的缘故。例如，慈氏的相续中的忆念，不会忆念自己没有识知的近隐的相续中产生的自证和对境体验。如果说是即使是他者也能忆念，因为之前的体验和后来的忆念属于一个相续，并且存在于因果的事物中。那么，因为是他者的缘故，这个理证也摧毁了属于一个相续，以及存在于因果的事物等差别。凡是他者，就遍及不是体验的识，不属于一个相续，不存在于因果的事物中。例如，其他相续的识。后来的忆念和体验的识，是他者，与之前的自证之识不同。等等，要广泛地进行反驳。第二：因为由谁体验对境，所以从那之后，这个忆念不是我所拥有的。因此，我会想“我看到了”，忆念会产生。这也是世间的名言方式。那么，你不会产生之前的体验和后来的忆念，因为是他者的缘故。如果是这样，我中观派，对于之前的体验和后来的忆念，经过观察，从之前有自证的理由而产生后来的忆念等，不成立，不经过观察，对于世间
English
the fruit of birth, memory does not arise. Therefore, as you wish, self-awareness is not only not established as the cause of memory, but also, in order to establish self-awareness that is not established in both truths, this non-establishment of saying the word of memory is not the establisher of self-awareness. Just as sound is impermanent for the object of the eye, the causal relationship is not established. Second, because it is other, it is not the object of memory, and abandoning what is similar to oneself, two. First: Although the establishment of self-awareness is necessary, even so, it is not reasonable for memory to remember, because it is other, just as it arises in an unknown continuum. This reasoning also destroys the differences. Also, abandoning this way of observation, just like admitting that there is self-awareness, refutes: The self-awareness that experiences both the consciousness that knows the object, even if it is established, is necessary. Even so, the later consciousness of memory, it is not reasonable to remember the previous object consciousness, because the previous experience and the later memory are different entities. For example, the memory in the continuum of Maitreya does not remember the self-awareness and object experience produced in the continuum of the near-hidden that one has not known. If it is said that even if it is other, it can be remembered, because the previous experience and the later memory belong to one continuum and exist in the things of cause and effect. Then, because it is other, this reasoning also destroys the differences such as belonging to one continuum and existing in the things of cause and effect. Whatever is other, it pervades that it is not the consciousness of experience, does not belong to one continuum, and does not exist in the things of cause and effect. For example, the consciousness of other continuums. The later memory and the consciousness of experience are other, different from the previous consciousness of self-awareness. And so on, to be widely refuted. Second: Because by whom the object is experienced, therefore, from then on, this memory is not what I possess. Therefore, I will think "I saw", memory will arise. This is also the way of worldly expression. Then, you will not produce the previous experience and the later memory, because it is other. If so, I, the Madhyamaka, for the previous experience and the later memory, after observation, from the reason that there was self-awareness before, the later memory arises, etc., is not established, without observation, for the world