Tibetan
་པ་མི་འཐད་པ་གཉིས། དང་པོ་ལ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཁྱད་ཅན་མི་འཐད་པ་དང༌། དེའི་ལན་དགག་པ་དང༌། བལྟོས་པས་མ་གྲུབ་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། ཁྱད་པར་མེད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་མིན། །མོ་གཤམ་བུ་ལའང་དེ་ནི་ཡོད་པར་ཐལ། །ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནུས་པ་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། ནུས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་འབྲས་བུ་རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་མེད་པར་དེས་ཁྱད་པར་(༢༡༣བ) དུ་བྱས་པ་ཅན་གྱི་ནུས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་བློ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུས་དབྱུག་པ་མ་བཟུང་བར་དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་བློ་མི་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ནུས་པ་དེ་འདོད་ན། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལའང་ནུས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མ་སྐྱེས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་བསྙད་འདོད་ན། །ནུས་པ་མེད་པར་འདི་ཡི་འབྱུང་འགྱུར་མེད། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་ལས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་ལ་བསམས་ནས་རྣམ་ཤེས་འདིའི་ནུས་པ་འདིའོ་ཞེས་འདི་ལས་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཁྱད་གཞིར་བསྙད་དུ་རུང་སྟེ། དཔེར་ན། འབྲས་ཆན་ཚོས་ཤིག སྣལ་མ་འདི་ལ་རས་ཡུག་ཐོགས་ཤིག་ཅེས་སྨྲ་བ་ལྟར་འདོད་ན། དེར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ནུས་པ་ཡོད་ན་དེ་ལས་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་བློའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་མེད་པས་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ནུས་པ་མེད་པར་རྣམ་ཤེས་འདིའི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིས་ནི་འབྲས་ཆེན་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དག་ཀྱང་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཕན་ཚུན་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་འགྲུབ་པ་ནི། །འགྲུབ་མིན་ཉིད་ཅེས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཡང་ནུས་པ་དང་རྣམ་ཤེས་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ལས་གཅིག་རྒྱུ་གཅིག་གིས་ཕན་ཚུན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ནུས་པ་ལས་འབྲས་བུ་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྣམ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་དང་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་པའི་གྲུབ་པ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་པ་ཉིད་ཅེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་(༢༡༤ན) གཟིགས་པའི་དམ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ལྷས། འབྲས་བུ་མེད་པར་རྒྱུ་ཡི་ནི། །རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུ་ཀུན། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང༌། བསྟན་བཅོས་ལས། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གང་བལྟོས་གྲུབ། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་བལྟོས་ནས་ནི། །བལྟོས་བྱ་གང་ཡིན་དེ་གྲུབ་ན། །གང་ལ་བལྟོས་ནས་གང་ཞིག་འགྲུབ། །ཅེས་འབྱུང་བས་ལུང་དེ་དག་གི་དོན་ནི། ནུས་པ་མ་གྲུབ་པར་རྣམ་ཤེས་འགྲུབ་པ་མིན་ཏེ། ནུས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གྲུབ་པར་ཡང་ནུས་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཞེས་ནུས་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཉིས་ཀ་དུས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང༌། གཅིག་མ་གྲུབ་ན་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཞར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང༌།དངོས་པོ་བལྟོས་གྲུབ་གང་ཡིན་པ། །དེ་མ་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་བལྟོས། །ཅི་སྟེ་གྲུབ་པ་བལྟོས་ཞེ་ན། །དེ་ནི་བལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་དེའི་དོན་ནོ། །རྣམ་ཤེས་ནུས་པ་ལ་བལྟོས་ནས་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པའམ། གྲུབ་པ་ཞིག་བལྟོས། དང་པོ་ལྟར་ན། མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། བོང་བུའི་རྭ་ལྟར་ནུས་པ་ལ་མི་བལྟོས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེར་བལྟོས་པར་མི་རུང་ངོ། །གཉིས་པ་ལ། གཞན་ལས་གཞན་འབྱུང་ཞིང་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང༌། དེའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་འགགས་པའི་ནུས་སྨིན་ལས་འགྱུར་ན། །གཞན་གྱི་ནུས་པ་ལས་གཞན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རྒྱུན་ཅན་རྣམས་དེར་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀུན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ད་ནི་འདས་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་སྟོན་(༢༡༤བ) པ་གལ་ཏེ་སྐྱེས་ནས་འགག་བཞིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་ཀུན་གཞི་ལ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་བཞག་པ་རྣམ་ཤེས་འགགས་པའི་ནུས་པ་སྨིན་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཀུན་གཞི་ཁས་ལེན་པ་དག་ནི་ནུས་པ་ད་ལྟར་བ་ལས་འབྱུང་བར་འདོད་ལ། མི་ལེན་པའི་རྣམ་རིག་པ་དག་ནི་འདས་པའི་ནུས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་ཤེས་གཞན་གྱི་ནུས་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་གཞན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུན་ཅན་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རྣམས་རྒྱུན་དེར་ཕན་ཚུན་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཐ་དད་ཅིང༌། གཞན་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གཞན་ལ་བརྟེ
Chinese
两种不合理之处。第一，无差别的有差别不合理，以及对此的回答的驳斥，和依待而无成三种。第一：没有差别，有差别是不可能的。石女的儿子也同样应该有。还有，所谓“能知”，能知是差别，能是差别的基础，此时，差别果，未来的识不存在，那么以它作为差别的能是不存在的，因为没有抓住差别，就不会产生差别的基础的想法。就像人没有抓住棍子，就不会产生有棍子的想法一样。如果认为未生的识具有能，那么石女的儿子也同样应该有能，因为与未生相同。第二：如果想用将要产生来命名，没有能，就不会有这个产生。如果考虑到从能中产生未来的识，认为这是这个识的能，因为从这个产生这个，所以可以作为差别来命名差别的基础，比如，煮大米饭，拿这根线织布一样。但是，这也是不行的，如果有能，那么从那能中产生未来的识就会成为意识的对象，因为没有未来的识，所以没有以它作为差别的能。因此，就像石女的儿子一样，没有能，这个识的产生也是不可能的。这也就否定了煮大米饭等例子。第三：互相依赖的成立，圣者们说，不是成立。还有，如果说能和识是互相依赖的因果，一个因，一个互相作用，因此从因能中产生果识。那么，识就会变成没有自性的生和成立。比如，长和短，此岸和彼岸等，像这样互相依赖而安立的成立，圣者们说，不是自性成立，因为圣者们看到了诸法的自性是空性。（214a）圣天说：没有果，
English
Two kinds of unreasonableness. First, the undifferentiated having difference is unreasonable, as well as the refutation of the answer to this, and the three that are not established by dependence. First: Without difference, it is impossible to have difference. The son of a barren woman should also have it. Also, the so-called "ability to know," knowing is the difference, and the ability is the basis of the difference. At this time, the difference result, the future consciousness does not exist, then the ability to differentiate with it does not exist, because without grasping the difference, the idea of the basis of the difference will not arise. Just as a person does not grasp a stick, the idea of having a stick will not arise. If it is thought that the unproduced consciousness has the ability, then the son of a barren woman should also have the ability, because it is the same as being unproduced. Second: If you want to name it by what will be produced, without ability, there will be no production of this. If you consider the future consciousness that arises from ability, and think that this is the ability of this consciousness, because this arises from this, it can be used as a difference to name the basis of the difference, such as cooking rice, weaving cloth with this thread. However, this is also not possible. If there is ability, then the future consciousness arising from that ability will become the object of consciousness, because there is no future consciousness, so there is no ability to differentiate with it. Therefore, like the son of a barren woman, without ability, the production of this consciousness is also impossible. This also negates examples such as cooking rice. Third: The establishment of mutual dependence, the saints say, is not establishment. Also, if it is said that ability and consciousness are mutually dependent cause and effect, one cause, one interacts with each other, therefore the fruit consciousness arises from the cause ability. Then, consciousness will become without self-nature of birth and establishment. For example, long and short, this shore and the other shore, etc., like this, the establishment of mutual dependence and establishment, the saints say, is not self-nature establishment, because the saints see that the self-nature of all dharmas is emptiness. (214a) Aryadeva said: Without fruit,
Chinese
是。原因本身不存在。因此，所有的结果都将变成原因本身。正如论著中所说：如果任何事物是依赖而成立的，那么它也依赖于自身。如果依赖的对象成立，那么依赖什么才能成立？因此，这些引文的含义是：在能力未成立之前，识是不可能成立的，因为能力被认为是识的原因。在识未成立之前，能力也是不可能成立的，因为能力是被识所区分的，被称为识的能力。因此，如果两者要同时成立，那么两者都不会成为成立的理由。如果一个不成立，那么两者都不会成立。因此，如此成立的事物的自性，原本是不存在的。此外，任何依赖而成立的事物，如果它不成立，又如何依赖？如果它已经成立，又为何要依赖？这是上述引文的含义。如果识依赖于能力而成立，那么是依赖于未成立的还是已成立的能力呢？如果是前者，因为它未成立，所以就像驴子的角一样，它不依赖于能力。如果是后者，因为它已经成立，所以不应该依赖于它。第二种情况，有从他产生他而导致的太过分的情况，以及对消除该过失的回答的反驳两种。第一种是：如果从已灭的能力成熟中产生转变，那么就会从他者的能力中产生他者。常有者在那里是相互不同的。因此，一切都将从一切中产生。现在，过去没有能力。如果生灭的识为了果的目的而在阿赖耶识上设置了能力的差别，那么识就会从已灭的能力成熟中产生。对于此，承认阿赖耶识的人认为是从现在的能力中产生，而不承认的唯识宗则认为是过去的能力中产生。这样，就会从其他的识的能力中产生其他的识，因为识是刹那前后相续不断地存在的常有者，刹那前后在常有中是相互不同的，并且被他人承认为是他者。如果承认，那么就依赖于他者
English
Yes. The cause itself does not exist. Therefore, all results will become the cause itself. As it is said in the treatise: If anything is established by dependence, then it also depends on itself. If the object of dependence is established, then what is established by dependence? Therefore, the meaning of these quotations is: Consciousness cannot be established without the establishment of capacity, because capacity is considered to be the cause of consciousness. Capacity cannot be established without the establishment of consciousness, because capacity is distinguished by consciousness and is called the capacity of consciousness. Therefore, if both are to be established simultaneously, then neither will become the reason for establishment. If one is not established, then neither will be established. Therefore, the nature of such an established thing does not exist originally. Furthermore, any thing that is established by dependence, if it is not established, how can it depend? If it is already established, why depend on it? This is the meaning of the above quotation. If consciousness is established by depending on capacity, then does it depend on an unestablished or an established capacity? If it is the former, because it is not established, it does not depend on capacity like the horns of a donkey. If it is the latter, because it is already established, it should not depend on it. In the second case, there are two situations: the extreme case of one arising from another, and the refutation of the answer to eliminate that fault. The first is: If the transformation arises from the maturation of the ceased capacity, then another will arise from the capacity of another. Those who are constant are mutually different there. Therefore, everything will arise from everything. Now, there is no capacity in the past. If the consciousness that arises and ceases sets the difference of capacity on the Alaya for the sake of the fruit, then consciousness will arise from the maturation of the ceased capacity. For this, those who admit Alaya think that it arises from the present capacity, and those who do not admit Vijnanavada think that it arises from the past capacity. In this way, another consciousness will arise from the capacity of another consciousness, because consciousness is a constant that exists continuously before and after an instant, and the instants before and after are mutually different in the constant, and are acknowledged by others as others. If admitted, then it depends on others.