Tibetan
ཕྱིར། དེས་ན་ལུང་ལས། གང་ལ་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ། གང་ཞིག་འདིར་ལྷག་མར་ལུས་པར་གྱུར་པ་དེ་འདི་ན་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྟོང་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པའོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ལེགས་པར་བཟུང་བའོ། །ལུང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་རྣམས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བདག་དང་གང་ཟག་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་གི། ལྷག་མ་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་དང་བདག་མེད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྫས་སུ་ཡོད་དོ། །ཞེས་དང༌། རྣམ་རིག་པས་གཞན་དབང་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས་སྟོང་གི། (༢༠༦བ) གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཀྱིས་མི་སྟོང་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་གྱིས་སྟོང་གི། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་རང་གིས་མི་སྟོང་བར་སྨྲའོ། །བོད་ཁ་ཅིག་དངོས་སྨྲས་ངེས་དོན་དུ་འདོད་པའི་ལུང་འདི་ངེས་དོན་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པར་འདོད་པ་དང༌། སེམས་ཙམ་པ་འདོད་པའི་ཡོངས་གྲུབ་དངོས་མེད་མེད་དགག་ཏུ་འདོད་པ་ནི་དངོས་སྨྲ་བ་དང་དབུ་མ་པ་གང་གིའང་གྲུབ་མཐའ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་དབང་འདི་ནི་གསུམ་དུ་བཞག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གཟུང་བ་མེད་པར་རང་ཉིད་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཉིས་སྣང་ཅན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། བདག་གཉིས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཞིར་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང༌། སྤྲོས་པ་སྒྲ་རྟོག་ཀུན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པར་བརྗོད་པའི་སྒྲ་རྟོག་རྣམས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པས་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་བཏགས་པ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་གཞན་དབང་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པས་གསུམ་ལས་ཐ་དད་དུ་མ་སྨོས་ལ། དེ་ནི་སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པ་དག་རྗེས་ཐོབ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་དམིགས་བྱར་རུང་ཞེས་དང༌། རྣམ་རྫུན་པ་དག་རང་ཉིད་ལ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོར་གཞལ་ཡང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ནུབ་པའོ་ཞེས་མི་མཐུན་པར་སྨྲའོ། །གཉིས་པ་ལ། དགག་པ་དངོས་དང༌། བཀག་པ་ལ་འགལ་བ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ། ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་དགག གཉིས་མེད་གཞན་དབང་རྫས་གྲུབ་དགག སྤྲོས་པ་ཀུན་གྱི་ཡུལ་མིན་པར་ཡོད་པ་དགག ཀུན་རྫོབ་པའི་རྒྱུར་ཡོད་པ་དགག་པ་དང་བཞིའོ། །(༢༠༧ན) དང་པོ་ལ། རྨི་ལམ་གྱི་མཐུན་དཔེ་དགག རབ་རིབ་ཀྱི་མཐུན་དཔེ་དགག ཀེང་རུས་ཀྱི་མཐུན་དཔེ་དགག འཁྲུལ་པའི་དཔེ་གཞན་ཡང་དགག དོན་བསྡུ་བ་དང་ལྔ
Chinese
因此，经中说：‘在何处缺少什么，就正确地见到它空无。什么在此处剩余，那就在此处真实存在。’像这样如实地彻底了解，就是不颠倒地进入空性。”等等，很好地把握了空性。依靠这部经，声闻部认为蕴、界、处空无我、人等，剩余的蕴、界、处和我无自性实有。并且，唯识宗认为他空于遍计所执，（206b）而不空于他起和圆成实，空于其他的遍计法，而法性和法相自身不空。有些藏人将实事宗认为是究竟意义的这部经承认为究竟意义，认为法性的事物空于一切法相，而唯识宗所认为的圆成实是无实事的无遮。这不是实事宗和中观宗任何一家的宗义。因此，他起分为三种：外境不存在，而是自己因习气的力量显现为二取，作为执着二我的基础实有，以及存在于不是一切戏论言语分别之境的自性中。因为能言说的言语分别执着遍计所执的相，所以不是事物的对境。事物所依的存在的因他起自身以存在而成立，所以没有说与三种不同。那是唯识宗的真实现象者在获得清净后，在世间的使用境中可以作为境和有境来观察，而虚假现象者即使以自证的体性来衡量自己，境和有境的相状也会消失，他们这样不同地说。第二，驳斥真实，以及消除对驳斥的矛盾。第一，驳斥外境不存在的意识，驳斥无二的他起实有，驳斥存在于不是一切戏论之境中，驳斥存在于世俗的因中，共有四种。（207a）第一，驳斥梦的比喻，驳斥眼翳的比喻，驳斥骷髅的比喻，也驳斥其他的错觉的比喻，以及总结意义，共有五种。
English
Therefore, the sutra says, 'Where something is missing, it is correctly seen as empty of that. Whatever remains here, that is truly present here.' Like this, thoroughly understanding as it is, is entering into emptiness without inversion.” And so on, well grasping emptiness. Relying on this sutra, the Shravaka schools believe that the skandhas, dhatus, and ayatanas are empty of self, person, etc., and that the remaining skandhas, dhatus, ayatanas, and selflessness are substantially existent by their own nature. Furthermore, the Vijnanavada school believes that the other-powered (paratantra) is empty of the completely imputed (parikalpita), (206b) but not empty of the other-powered and the perfectly established (parinispanna), empty of other imputed dharmas, while the dharma-nature and dharma-characteristics themselves are not empty. Some Tibetans, considering the Realist school to be definitive, accept this sutra, which is considered definitive, and believe that the objects of dharma-nature are empty of all dharma-characteristics, while the perfectly established, which is believed by the Mind-Only school, is a non-affirming negation of non-things. This is not the tenet of either the Realist or the Madhyamaka school. Therefore, this other-powered is divided into three: without an external object, it arises as a dualistic appearance due to the power of one's own habitual tendencies, substantially existing as the basis for imputing two selves, and existing in a nature that is not the object of all conceptual elaborations. Because the expressible verbal concepts grasp the appearance of the completely imputed, they are not the objects of things. The cause of the existence of things, the other-powered itself, is established by existence itself, so there is no mention of being different from the three. That is, the truly appearing Mind-Only school believes that after obtaining purity, in the realm of worldly use, it can be observed as object and subject, while the falsely appearing ones, even if they measure themselves as the nature of self-awareness, the aspects of object and subject will disappear, they say differently. Second, refuting the real, and eliminating the contradiction to the refutation. First, refuting the consciousness that external objects do not exist, refuting the non-dual other-powered substantially existing, refuting existing in that which is not the object of all elaborations, and refuting existing in the cause of the conventional, there are four in total. (207a) First, refuting the analogy of dreams, refuting the analogy of cataracts, refuting the analogy of skeletons, also refuting other analogies of illusions, and summarizing the meaning, there are five in total.
Tibetan
འོ།།དང་པོ་ལ། རྨི་ལམ་དུ་སེམས་མི་འགྲུབ། དྲན་པས་འགྲུབ་ན་ཡུལ་ཡང་འགྲུབ། དེའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱི་རོལ་མེད་སེམས་དཔེ་ནི་གང་དུ་ཡོད། །རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་ཞེ་ན་དེ་བསམ་བྱ། །གང་ཚེ་ང་ལ་རྨི་ལམ་ན་ཡང་སེམས། །ཡོད་མིན་དེ་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་དཔེ་ཡོད་མིན། །ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་མི་སྲིད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་རིག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མེད་ཀྱང་སེམས་ཡོད་པའི་དཔེ་ནི་གང་དུ་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པ་ལ་རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། ཁང་མིག་ཆུང་ངུར་གཉིད་ལོག་པ་ན་དེར་གླང་པོ་ཆེའི་ཁྱུ་འཁྲིགས་པ་རྨིས་པའི་ཚེ་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་མེད་དེ། དེར་དེ་ཤོང་བ་མེད་ཀྱང་དེར་འཛིན་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་མེད་དེ་བསམ་བྱའམ་བརྟག་བྱ་ཡིན་ཏེ། གང་ཚེ་དབུ་མ་པ་ང་ལ་སད་པའི་སྐབས་སུ་མ་ཟད་རྨི་ལམ་ན་ཡང་སེམས་ནི་ཡུལ་ལྟར་ཡོད་མིན་དེའི་ཚེ་རྣམ་རིག་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡུལ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་དཔེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སད་ཚེ་རྨི་ལམ་དྲན་ལས་ཡིད། །ཡོད་ན་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ཡང་དེ་བཞིན་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ངས་མཐོང་སྙམ་དྲན་པ། །དེ་འདྲ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན། །ཡང་རྨི་ལམ་དུ་འཁྲུལ་ཤེས་ཡོད་དེ། མེད་ན་སད་ཚེ་རྨི་ལམ་དུ་མྱོང་བ་དྲན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཁྱབ་པ་ནི་གལ་ཏེ་སད་ཚེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མྱོང་བའི་དྲན་པ་ལས་ཡིད་ཡོད་པར་གྲུབ་ན་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སད་པའི་སྐབས་ན་ངས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དྲན་པ་ལས་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་འདྲར་གླང་ཆེན་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་དྲན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མ་ཁྱབ་ན་ཤེས་པའང་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་(༢༠༧བ) བོ། །འདིར་ཤར་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་དཔོན་སློབ་དག་རྨི་ལམ་ན་སྣང་བའི་གླང་པོ་ཆེ་མེད་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལ་ངེས་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་ཡོད་མེད་མགོ་མཚུངས་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྟེང་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། རིགས་པས་དཔྱད་པའམ་ཡི་དམ་ལྷས་བཀའ་སྩལ་བའི་ཞིབ་ཆར་འདུག་ཀྱང་སྔར་གྲགས་ཀྱི་དབུ་མའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང
Chinese
哦！首先，在梦中，心无法成立。如果通过记忆成立，那么境也成立。这是对过失的驳斥，有三种回答。第一：没有外境，心存在的例子在哪里？如果说像梦一样，那么应该思考。当我说即使在梦中，心也不存在时，那时你的例子就不存在了。没有境的识是不可能的，因为识是以认识境而区分的。如果问，即使没有外境，心存在的例子在哪里？回答说，就像梦一样，在小房间里睡觉时，梦见拥挤的大象群，那时境是不存在的，因为那里容不下它们，但却有执著于此的梦的识。如果说，梦中是否存在没有境的识，这是应该思考或考察的。当作为中观派的我，不仅在醒来时，即使在梦中，心也不像境那样存在时，那时唯识宗的你，就没有没有境而存在识的例子了。第二：如果醒来时，通过回忆梦境而有心，那么外境也会同样存在。就像你认为我看到了的回忆一样，外境也是如此。又，梦中有错乱的识，如果没有，醒来时就不会回忆起梦中的经历。如果说这是不遍及的，那么如果醒来时，通过回忆经历的梦的识而成立了心，那么外境也会同样存在，就像你在醒来时，认为我看到了，通过回忆梦的识而有识一样，对于经历大象等外境也是回忆。如果这也不遍及，那么识也不会成立（207b）。 这里，宗喀巴大师师徒们并不是说梦中显现的大象不存在，因此作为有境的识也不存在，而是必须确定地认为，他们说的是自性成立的识不存在。因此，所有将所知和识的有无等同起来的说法，都应该从所破的差别上来理解。这样说，虽然符合通过理智分析或本尊神所赐予的细节，但却是颠倒了先前著名的中观宗经论的观点，因为一切法自
English
Oh! Firstly, in dreams, the mind cannot be established. If it is established through memory, then the object is also established. This is a refutation of the fault, with three answers. First: Where is the example of mind existing without an external object? If you say it's like a dream, then that should be considered. When I say that even in a dream, the mind does not exist, then your example does not exist. Knowledge without an object is impossible, because consciousness is distinguished by recognizing objects. If you ask, where is the example of mind existing even without an external object? The answer is, just like a dream, when sleeping in a small room, dreaming of a crowded herd of elephants, at that time the object does not exist, because they cannot fit there, but there is the dream consciousness that clings to it. If you say, whether or not there is consciousness without an object in a dream, that is something to be considered or examined. When I, as a Madhyamika, say that not only when awake, but even in a dream, the mind does not exist like an object, then you, the Chittamatrin, have no example of consciousness existing without an object. Second: If when awake, the mind exists through remembering the dream, then the external object will also exist in the same way. Just like the memory of you thinking I saw, the external object is also like that. Also, there is deluded consciousness in dreams, and if there wasn't, one would not remember the experiences in the dream when awake. If you say that this is not pervasive, then if when awake, the mind is established through the memory of experiencing the deluded dream consciousness, then the external object will also exist in the same way, just like when you are awake, you think I saw, and through the memory of the dream consciousness there is consciousness, it is also a memory for experiencing external objects such as elephants. If this is also not pervasive, then consciousness will also not be established (207b). Here, the great Tsongkhapa and his disciples are not saying that the elephant appearing in the dream does not exist, therefore the consciousness that has an object also does not exist, but it must be definitely considered that they are saying that the self-established consciousness does not exist. Therefore, all statements that equate the existence or non-existence of knowable objects and consciousness should be understood from the perspective of the difference of what is to be refuted. Saying this, although it conforms to the details analyzed through reason or bestowed by the tutelary deity, it is a reversal of the views of the previously famous Madhyamika scriptures, because all phenomena are self-