Tibetan
ཀུན་རྫོབ་ནི་བྱིས་པས་ཀྱང་བརྫུན་པར་རྟོགས་ལ། སྔོན་པོ་སོགས་ནི་བདེན་པར་སྣང་ཞིང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་མི་སྣང་བས་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མིན་ཅིང༌། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གིས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའོ། །སྐབས་འདིའི་འཇུག་འགྲེལ་གྱི་ཚིག་གི་ཟིན་སོ་བཙན་པར་བྱས་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་འཛིན་བློ་ཡིན་ན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་གསལ་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྣང་བར་འཇོག་བྱེད་སྲིད་རྩའི་མ་རིག་པ་གང་ཞིག དེ་མ་ལོག་པའི་བྱིས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་སྣང་ཞིང༌། དེ་ལོག་པའི་འཕགས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་མི་སྣང་བར་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསལ་བར་བཤད་སྣང་བས། བདེན་འཛིན་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཟླ་གྲགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གཏན་མིན་ཞེས་རྟབ་རྟབ་པོར་རིངས་པོ་རིངས་པོས་ཁ་ཚོན་གཅོད་པའང་ཆེས་སྔས་པར་འགྱུར་གྱི་དོགས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་(༡༥༨བ) རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་པ་འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བཅོས་མར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟར་རྟེན་འབྱུང་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཙམ་པོ་དེ་ཡང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ཙམ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ལ་སྣང་གི། སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མངའ་བ་མཉམ་གཞག་གི་གནས་སྐབས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར། འདིར་སྔ་རབས་པའི་ཡིག་རྙིང་ལས། དབུ་མའི་གསུང་རབ་མང་པོར་མཉམ་གཞག་སྣང་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཕགས་ཆུང་འོག་མ་གསུམ་གྱི་རྗེས་ཐོབ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཀྱང་བདེན་པར་སྣང་བ་ཡོད་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་ནི་བདེན་པར་ཞེན་སྣང་གཉིས་ཀ་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་ཟེར་བ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཟླ་བའི་དགོངས་པ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། འཕགས་ཆུང་འོག་མ་གསུམ་ལ་ཀུན་རྫོབ་སྣང་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་སྣང་མི་སྲིད་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་པོ་ཞིག་སྣང་བས་ཁྱབ་ཅིང
Chinese
世俗是连小孩子也知道是虚假的，而蓝色等显现为真实，但空性却不显现为无碍，因此与胜义自性相违的世俗不是世俗谛。世俗谛是被包含在有支中的烦恼性的无明所区分的。如果把此处《入行论》的词句理解为牢固的要点，那么很明显，执着世俗为真实的念头一定是烦恼障。哪一种作为安立世俗谛显现之因的有根无明，对于未颠倒的小孩来说，世俗谛是显现的，而对于已颠倒的圣者来说，世俗谛是不显现的，因为他们仅仅看到世俗。因此，如果草率地断定执着真实遍及烦恼障并非月称论师的观点，那将是非常错误的。对于声闻、独觉（158b）和菩萨来说，他们已经舍弃了烦恼性的无明，并且像观看到行、影像等存在一样，对于他们来说，变成虚假的对境就像是自性，但不是真实，因为没有执着真实的想法。对于小孩来说，这是具有欺骗性的，而对于圣者来说，则变成了如幻的缘起性的世俗。仅仅是世俗，也是因为遍及具有所知障特性的无明，所以仅仅在具有显现的行境的圣者的后得位中显现。在没有显现的行境的等持位中则不然，因为一切戏论都已寂灭。这里，古代文献中说，在许多中观论典中，以等持无显现的方式，下三地的圣者在后得位中即使没有执着真实，也会有真实的显现。而对于佛陀来说，既没有执着真实，也没有显现，但只有世俗缘起的显现。如果说这不符合月称论师的观点，那是不合理的。如果下三地的圣者显现世俗，就不可能显现世俗谛，而且仅仅显现世俗是普遍的。
English
The conventional is something even children know to be false, and blue and so on appear to be true, but emptiness of inherent existence does not appear to be unobscured to them, therefore the conventional that is contrary to the ultimate nature is not the conventional truth. The conventional truth is distinguished by the afflictive ignorance that is included in the branches of existence. If we take the meaning of the words of the commentary on the "Entering the Middle Way" as a firm point, then it is clear that the thought that grasps the conventional as true is necessarily an afflictive obscuration. Whichever root ignorance that establishes the appearance of the conventional truth, the conventional truth appears to children who have not turned away from it, but it does not appear to noble ones who have turned away from it, because they see only the conventional. Therefore, it would be a great mistake to hastily conclude that the view that grasping at truth pervades afflictive obscurations is definitely not the intention of Chandrakirti. For hearers, solitary realizers (158b), and bodhisattvas, who have abandoned afflictive ignorance, and who see things like formations and images as being like existence, for them, things that have become artificial are like nature, but they are not true, because they do not have the thought of grasping at truth. For children, it is deceptive, but for noble ones, it becomes merely conventional, like an illusion, of dependent arising. That mere conventionality also appears only in the subsequent attainment of noble ones who have objects of experience that include appearance, because it pervades only the ignorance that is characterized by the obscuration of knowledge. It is not in the state of meditative equipoise, which has objects of experience without appearance, because all elaborations are completely pacified. Here, in ancient texts, it is said that in many Madhyamaka scriptures, taking meditative equipoise as non-appearing, the noble ones of the lower three levels, in their subsequent attainment, even if they do not grasp at truth, there is an appearance of truth. And for the Buddhas, there is neither grasping at truth nor appearance, but only the appearance of conventional dependent arising. To say that this does not accord with the view of the great master Chandrakirti is unreasonable. If the noble ones of the lower three levels have an appearance of the conventional, it is impossible for the conventional truth to appear, and it is pervasive that only the conventional appears.
Tibetan
༌། སངས་རྒྱས་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་པོ་གཉིས་ཀར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་མིན་གྱི་མ་རིག་པས་བལྟོས་ཆོས་ཀྱིས་བཞག་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགལ་ཟླར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་སྔ་མས་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཀུན་རྫོབ་(༡༥༩ན) ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཛེས་སོ། །ཞེས་གསལ་བར་བཀོད་པའང་ལེགས་བཤད་དུ་མངོན་ནོ། །འཇུག་འགྲེལ་གྱི་དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནས་སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མངའ་བ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་འཕགས་པ་དེ་དག་ལ་ཀུན་རྫོབ་ལ་བདེན་འཛིན་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་བརྫུན་པར་ཡོད་ལ། དེ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཞལ་གསལ་གྱི་ལུང་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཟི་ལུང་ཤཱཀྱ་བ་ཆེན་པོས་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་སྨོས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་གཞུང་དོན་ལས་བཟློག་ནས་འདོན་པའི་སྒྱུ་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེར་བདེན་འཛིན་ཕྲ་མོ་ཡོད་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་ཏེ། འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྦྱར་བ་དེ་བཟློག་ནས་འདི་ལྟར་འདོན་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མིན་པའི་མ་རིག་པ་དང་མ་བྲལ་བས་འདུ་བྱེད་བྱད་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་འདོན་པར་བྱ་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་ལུགས་འདི་ལ་གཞུང་རྩོམ་པ་པོ་ལས། ཉིད་ཅག་དབང་བཙན་པར་འགྱུར་བས་ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་འདི་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་བའོ། །དེས་ན་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པ་དག་གིས་གདགས་གཞི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པར་བཏགས་ཆོས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མི་རྟོགས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་ན་བདེན་འཛིན་འཁོར་རྩའི་མ་རིག་པར་(༡༥༩བ) གསུངས་ཤིང༌། རྒྱུ་མཚན་དེས་འཕགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུད་ལ་བདེན་འཛིན་མེད་པར་འཆད་པའི་ཕྱིར་བདེན་འཛིན་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འཆད་པ་ན་ཐལ་འགྱུར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ནོངས་མེད་ཡིན་པ་ལ། ཟི་ལུང་མཆོག་ལྡན་པ་དང་རྟ་ནག་གོ་ཆེན་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་སུ་འདི་ལྟར་འཆད་ན་ཆེས་ཉེས་པ་ཆེའོ་ཞེས་ཟེར་ནས། ཙོང་ཁ་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་སྐད་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཁྭ་ཏས་མི་གཙང་བཟོས་པའི་མཆུ་ས་གཙང
Chinese
。因为佛陀不会显现世俗谛和仅仅是世俗，因为两者都是被有染污或无染污的无明所依赖的法，是与智慧（梵文天城体：ज्ञान，梵文罗马拟音：jñāna，汉语字面意思：智慧）智慧（梵文天城体：ज्ञान，梵文罗马拟音：jñāna，汉语字面意思：智慧）相违的法。前一种观点这样说，在佛陀的境界中，世俗（159a）存在的一方是美好的。如此清晰地阐述，也显得是善说。入行论的注释中，从“那也是声闻和缘觉”到“不是那些拥有无显现的行境者”。这些圣者虽然没有对世俗的真执，但世俗是虚假的，那是所知障，像这样明确的教证，色隆释迦大师认为圣者相续中的细微真执是有染污的无明。说“因此这样说”是扭曲自己的宗派观点，从经文意义中倒置而出的狡辩。因为在那里，如果存在细微的真执，那么声闻、缘觉和菩萨已经舍弃了有染污的无明。将“对于那些像看待行、形象等存在一样看待事物的人”作为所立和能立结合在一起，应该倒过来这样说：对于那些没有脱离非有染污的无明的声闻、缘觉和菩萨，应该说“对于那些像看待行、形象等存在一样看待事物的人”。如果那样，按照这种说法，经文作者会说：“我们将会变得强大，所以你的这种说法是完全行不通的。”因此，怙主龙树及其追随者们，如果没有证悟所依蕴等法的无自性，就不可能证悟能依补特伽罗的无我，像这样，真执是轮回根本的无明（159b）。因为这个原因，如果说是圣者，那么他们的相续中就没有真执，因此说真执遍及烦恼障，那么应成派的说法就没有过失。但是，色隆至尊者和达那郭钦巴却说：“如果按照应成派的说法这样解释，那是极大的过失。”像这样指责宗喀巴，就像乌鸦用不净之物弄脏了干净的喙一样。
English
. Because the Buddhas do not perceive both the conventional truth and mere convention, since both are dharmas that depend on ignorance, whether afflicted or unafflicted, and are contradictory to the wisdom (Sanskrit Devanagari: ज्ञान, Sanskrit Romanization: jñāna, Chinese literal meaning: wisdom) of knowledge. The former view, saying that the side where convention (159a) exists in the realm of the Buddhas is beautiful, is also clearly stated and appears to be a well-spoken explanation. In the commentary on the "Entering the Middle Way," from "That is also the Hearers and Solitary Realizers" to "not those who possess realms of experience without appearance." Although those noble ones do not have a clinging to truth in convention, convention is false, and that is the obscuration of knowledge. Like this clear scriptural statement, Zilong Shakya the Great considers the subtle clinging to truth in the continuum of the noble ones to be afflicted ignorance. Saying "Therefore, it is said like that" is a sophistry that distorts one's own sectarian view, reversing it from the meaning of the text. Because there, if there is subtle clinging to truth, then the Hearers, Solitary Realizers, and Bodhisattvas have abandoned afflicted ignorance. Joining "For those who see things as being like formations, images, etc." as the subject to be proven and the means of proof, it should be reversed and said like this: For those Hearers, Solitary Realizers, and Bodhisattvas who have not separated from unafflicted ignorance, it should be said "For those who see things as being like formations, appearances, etc." If that is the case, according to this system, the author of the text would say: "We will become powerful, so your system is completely useless." Therefore, the protector Nagarjuna and his followers, if they have not realized the absence of inherent existence of the aggregates and other dharmas that are the basis of designation, it is impossible to realize the selflessness of the designated person. Like this, clinging to truth is the ignorance that is the root of cyclic existence (159b). For that reason, if it is said to be a noble one, then there is no clinging to truth in their continuum, therefore saying that clinging to truth pervades the obscuration of afflictions, then the Consequentialist's statement is without fault. However, Zilong the Excellent and Dana Gochenpa say: "If it is explained like this according to the Consequentialist's system, that is a very great fault." Like this, criticizing Tsongkhapa is like a crow soiling a clean beak with filth.