Tibetan
་མུ་སྟེགས་ཅན། །རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་བརྟགས་པ་དང༌། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལ་བརྟགས་པ་གང༌། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་མིན་ཉིད། །མི་ཤེས་པའི་གཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་པའི་ཕྱི་ནང་གི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་གཞུང་ལས་བདག་དང་གཙོ་བོ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དང་ཀུན་གཞི་སོགས་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པར་བརྟགས་པ་དང༌། དབང་པོ་བསླད་པའི་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་ལ་(༡༥༧ན) རྟ་གླང་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པ་གང་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་དོན་དམ་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་དེ་དག་གི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པ་དེ་དག་དོན་ལ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་རྟོག་ངོར་དེ་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། དེས་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་གྲགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བཏང་ནས་འཇིག་རྟེན་ལ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་བླང་དོར་བྱེད་སྐད་པ་དེ་ཤིང་གི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་ནས་ཡལ་ག་སྔ་མ་བཏང་ནས་ཕྱི་མ་མ་བཟུང་ན་ལྟ་ངན་གྱི་རི་སུལ་དུ་ལྷུང་སྟེ་བདེན་གཉིས་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བས་འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་ཕྱི་ནང་གི་མུ་སྟེགས་བྱེད་དག་གིས་རྟོག་བཏགས་དང་དབང་ཤེས་བསླད་སྣང་ལ་བདེན་ཞེན་ཡོད་ཀྱི་བར་བློ་དེ་ངོར་བདེན་པའང་ཡིན་ལ། དེ་དག་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བློ་ལ་བལྟོས་གཉིས་ཆར་བདེན་པ་སྟེ། །དོན་གསལ་མཐོང་ལ་གཉིས་ཀའང་བརྫུན་པ་ཡིན། །ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་བདེན་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་གཟིགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་སྤྱིར་གྲགས་པ་དང་མཐོང་བ་ལ་བལྟོས་ནས་བཞག་པ་ཡིན་པས། སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ན་དོན་བྱེད་པར་གྲགས་གྲུབ་མེད་ཅིང༌། མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་བླང་དོར་གྱི་རྟེན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གཅིག་གིས་དོན་མིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའམ་མཐོང་བ་དེ་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འདོགས་པ་དང་མཐོང་བ་མིན་ཅིང༌། གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་(༡༥༧བ) སྙད་དང་འགལ་ན་གང་ཟག་སྔ་མ་དེའི་བཏགས་མཐོང་གི་ཆ་བརྫུན་པ་དེ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བས་འདོར་དགོས་པར་གཞུང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བློ་ལ་ལྟོས་ཞེས་པའི་གཞུང་འདི་བཟློག་ཕྱོགས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ནི་འགྱུར་ཏེ
Chinese
外道们，以各自的方式考察自我，以及考察幻术、阳焰等，那些甚至在世间也不存在。被无知的睡眠所深深驱动的内外道们，从各自的论典中，将自我、主宰、微尘、阿赖耶等事物的自性，考察为如其所是地存在；以及将感官错乱的幻术、阳焰等（157a）考察为马、牛等，那些甚至在世间也不存在，更何况是胜义谛呢？因为世间人并不通过那些来进行命名。如果认为外道们考察的那些在意义上不存在，但在名言的认识中是存在的，那么，如此认识的那些，就是舍弃了世间普遍公认的世俗谛，而依赖于世间不存在的法来进行取舍，就像想要爬到树上，却放开了之前的树枝，又没有抓住后面的树枝，就会堕入恶见的深渊，与二谛的见解相违背，从而无法获得果实。有些人认为，内外道们对于虚构的假象和感官错乱的显现执着为真实，在他们的心识面前也是真实的，而且他们也是世间人，所以会成为世俗谛，因为那两种真实都取决于心识。意义显现时，两者都是虚假的。因为有这样的说法。但这是不周遍的，就像胜义谛是相对于圣者的等持之见而安立一样，世俗谛也是相对于世间普遍的公认和所见而安立的。因此，幻术、阳焰等在世间并没有被公认为具有作用，而外道们所考察的，在世间并不能作为名言取舍的依据。一个人将非真实的事物虚构或见到，并非所有的人都会如此虚构或见到，而且如果与所有人的（157b）名言相违背，那么之前那个人虚构所见的部分虚假，因为与公认相违背，所以必须舍弃，因为此论典正是如此教导的。那句“取决于心识”的论典，反而会成为反驳的论据。
English
Those non-Buddhists, examining the self in their own ways, and examining illusions, mirages, etc., those do not even exist in the world. Driven deeply by the sleep of ignorance, the internal and external non-Buddhists, from their respective treatises, examine the self, the lord, the atoms, the ālaya, etc., as existing in the nature of things as they are; and examine the sense-deceptive illusions, mirages, etc. (157a) as horses, cattle, etc., those do not even exist in the world, let alone the ultimate truth? Because worldly people do not use those to name things. If it is thought that those examined by the non-Buddhists do not exist in meaning, but exist in the recognition of names, then those who recognize in this way are abandoning the conventional truth that is universally recognized in the world, and relying on a dharma that does not exist in the world to make choices, just like wanting to climb a tree, but letting go of the previous branch and not grabbing the next branch, they will fall into the abyss of wrong views, contradicting the view of the two truths, and thus will not be able to obtain the fruit. Some people think that the internal and external non-Buddhists are attached to the fabricated appearances and sense-deceptive appearances as real, and they are also real in their minds, and they are also worldly people, so they will become conventional truths, because both truths depend on the mind. When meaning is clear, both are false. Because there is such a saying. But this is not pervasive, just as the ultimate truth is established in relation to the vision of the samadhi of the noble ones, the conventional truth is also established in relation to the common recognition and vision of the world. Therefore, illusions, mirages, etc., are not recognized as having a function in the world, and the examinations of the non-Buddhists cannot be used as the basis for naming and choosing in the world. If one person fabricates or sees something that is not real, not everyone will fabricate or see it in this way, and if it contradicts the (157b) names of all people, then the false part of the previous person's fabrication and vision must be abandoned because it contradicts the common recognition, because this treatise teaches exactly this. The statement "depends on the mind" will instead become an argument for refutation.
Tibetan
། ལུང་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཡང་ལོག་གཉིས་བདེན་ན་བདེན་མཉམ་དང༌། བརྫུན་ན་བརྫུན་མཉམ་དུ་མཚུངས་པར་སྟོན་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ། ལུང་འདིར་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་བསྟན་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། མིག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིས། །རབ་རིབ་མེད་ཤེས་ལ་གནོད་མིན་ཇི་ལྟར། །དེ་བཞིན་དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པའི་བློས། །དྲི་མེད་བློ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདིར་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མངོན་སུམ་ཀྱིས་གནོད་པ་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་དབྱེ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བདེན་བརྫུན་རྗེས་བརྗོད་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་སྐྱེ་འགོག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་མཐོང་བ་ཁོ་ནར་གནས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཀག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འཕགས་པའི་གཟིགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། མིག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་ཡི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དེས་ནི་རབ་རིབ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་པའི་གནོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པའི་བྱིས་པའི་བློས་འཁྲུལ་ནས་གཞན་སྐྱེ་མཐོང་ཡང་འཕགས་པ་དྲི་མེད་བློ་ལ་འཁྲུལ་པར་བསླད་པའི་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སྐྱེའི་མཐོང་བ་དེ་ནི་འཕགས་པས་མ་གཟིགས་པས་ཡ་མ་བརླ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་དང༌། དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །དེས་གང་བཅོས་མ་བདེན་པར་སྣང་དེ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་ཏེ། །བཅོས་མར་གྱུར་པའི་དངོས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་བརྗོད་ནས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ནི། གཏི་མུག་ནི་(༡༥༨ན) སེམས་ཅན་རྣམས་གནས་ལུགས་ལ་རྨོངས་པར་བྱེད་པའམ། གནས་ལུགས་ལས་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་གནས་ལུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱར་འཇོག་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་དེས་དངོས་པོ་གང་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་ཡོད་པར་ཞེན་ནས་དོན་ལ་མ་ཞུགས་ཀྱང་བཅོས་མར་བཏགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་གིས་བདེན་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་ཏེ། དེའང་རྟེན་འབྱུང་གི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་ལོག་པའི་
Chinese
那個論證是为了在考察真实性时，如果世俗的两种颠倒都是真实的，那么就真实相同；如果都是虚假的，那么就虚假相同，为了显示它们是相同的。而这个论证是为了仅仅在世俗层面上，按照世间的名声，显示两种颠倒。第二，眼睛被患有眼翳的人所注视，如何不会损害没有眼翳的知识？同样，舍弃了无垢智慧的心，也不会损害无垢的心。这里，驳斥他生，不会被世间的现量所损害，因为世俗谛的区分是追随世间人，然后述说真假，而不是仅仅停留在世间人的所见，追随他们而驳斥，而是以圣者的观察为依据而驳斥的缘故。显示的是：眼睛被患有眼翳的人所注视的毛发等，不会对没有眼翳的知识产生迷惑的损害，同样，舍弃了无垢智慧的凡夫的心，即使迷惑而见到他生，也不会对圣者无垢的心产生迷惑的损害，因为凡夫的所见，圣者不会去看，是可笑之处的缘故。第二，关于世俗和胜义的自性之说，其中第一是：愚痴自性遮蔽故为世俗，由此所造作不真实显现者，即是世俗谛，能仁如是说，造作之事物即是世俗。事物以二谛的体性来讲述，从而显示世间世俗的真谛：愚痴（158n）是使众生对实相迷惑，或者从实相之外妄加分别，从而遮蔽见到实相的自性。对于这样的法，就安立为世俗，理由已经说过了。愚痴的自性，即世俗，对于事物本来没有自性却执着为有，虽然没有进入实义，但由于造作的缘起力，显现为真实，这就是世俗谛，能仁如是说。也就是缘起的影像等颠倒的
English
That argument is to show that when examining reality, if both inversions of the conventional are true, then they are equally true; if both are false, then they are equally false, to show that they are the same. And this argument is to show the two inversions only on the conventional level, according to worldly fame. Second, how can the eye gazed upon by one with cataracts not harm the knowledge without cataracts? Likewise, the mind that has abandoned stainless wisdom does not harm the stainless mind. Here, refuting other-origination is not harmed by worldly direct perception, because the distinction of conventional truth follows worldly people and then speaks of truth and falsehood, but it does not merely remain in the sight of worldly people, following them and refuting, but refutes based on the observation of the noble ones. What is shown is: the hair, etc., gazed upon by the eye of one with cataracts, does not cause the harm of confusion to the knowledge without cataracts, just as the mind of a child who has abandoned stainless wisdom, even if confused and seeing other-origination, does not cause the harm of confusing the stainless mind of the noble ones, because the sight of ordinary beings is not seen by the noble ones, it is a place of laughter. Second, regarding the explanation of the nature of the conventional and the ultimate, the first is: ignorance, by its nature, obscures, hence it is conventional; whatever is fabricated by it appears as untrue, that is the conventional truth, the capable one said so; fabricated things are conventional. Things are spoken of in terms of the nature of the two truths, thereby showing the conventional truth of the world: Ignorance (158n) is what makes sentient beings confused about reality, or what imputes something other than reality, thereby obscuring the seeing of the nature of reality. Such a dharma is established as conventional, the reason has already been stated. The nature of ignorance, that is, the conventional, for things that originally have no nature, but are clung to as if they exist, although not entering into the real meaning, but due to the power of fabricated dependent origination, appear as true, this is the conventional truth, the capable one said so. That is, the inverted images of dependent origination, etc.