Tibetan
ཁྱད་པར་དོན་དམ་བདེན་པའི་བདེན་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་བདེན་པ་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་དེའི་རྣམ་གཞག་མ་བྱས་ན་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ་ཞེས། མདོར༑ རིགས་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་ཚངས་པ་སྤྱོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དོན་མེད་པར་(༡༥༣བ) འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དོན་དམ་ལ་མཁས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ལྟའི་བདེན་གཉིས་ཀྱང་འཕགས་པའི་གཟིགས་ངོར་དོན་ལ་གཞི་གྲུབ་ནས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་མིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པ་གང་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་ཆེད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེན་བརྫུན་གྱི་ཐ་སྙད་སོགས་དང་སྒོ་བསྟུན་ནས་དེ་ངོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མཛད་ཀྱི། དབུ་མ་པ་རང་ལུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། ཇི་སྐད་དུ། འཇིག་རྟེན་ནི་ང་དང་རྩོད་པར་བྱེད་ཀྱི། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པར་མི་བྱེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ན་གང་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ང་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ན་གང་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ང་ཡང་མེད་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེས་ན་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་དམ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དཔྱད་བཟོད་པ་དང་མི་བཟོད་པ་གཉིས་ཀས་དབེན་ཞིང༌། དེར་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་ཡང་རྣམ་གྲངས་པའི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་དམ་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་རིགས་ཤེས་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་འགའ་ཡང་དཔྱད་བཟོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཀྱང༌། དབུ་མ་པས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་མིང་མེད་མིང་དུ་བཏགས་ནས་བརྗོད་པའི་དཔེས་ཐ་སྙད་དུ་དོན་དམ་བདེན་པ་གཏན་བརྗོད་མི་ནུས་པའང་མ་ཡིན་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཟབ་གནད་ཆེན་པོ་ཆེས་ཕྲ་བ་ནི་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་ཕྱིས་བྱུང་བའི་ལོག་བརྟགས་ཀྱི་ཤེས་རབ་རྩིང་པོས་རྟོགས་པ་ལྟ་ག་ལ་ཞིག གངས་ཅན་གྱི་སྨྲ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཕྱྭ་པ་དང་གཙང་ནག་པ་ལྟ་བུ་ལའང་དོན་འདི་ལ་ངེས་པ་འཁྲུལ་མེད་མ་འཁྲུངས་པར་འདི་(༡༥༤ན) སྐད་དུ་བརྗོད་ཅེས་ཐོས་ཏེ། རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཕྱྭ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། དོན་དམ་བདེན་པའི་རང་ལྡོག་རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་ཀྱང༌། མཚན་གཞི་བུམ་སོགས་བདེན་པའི་དངོས་པོ་ནི་དཔྱད་བཟོད་ལ། དེ་ཡང་མེད་པར་དགག་པ་དཔྱད་བཟོད་པ་ཡིན་གྱི། མ་ཡིན་པར་དགག་པ་དཔྱད་བཟོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལ། སློབ་དཔོན་གཙང་ནག་པས། མདེའུ་རྩེས་ནམ་མཁའ་འབིགས་པར་མི་ནུས་ཀྱང་དེ་ལ་མདའ་བཟོད་དོ་ཞེས་མི་ཟེར་བ་བཞིན་དུ་མེད་དགག་ལ་དཔྱད་ན་མེད་དགག་ཉིད་དུ་ཟད་པས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མཐའ་བཞིའི་ཡོད་སྒྲུབ་ལ་དཔྱད་པ་ན་དཔྱད་བཟོད་པ་འགའ་ཡང་མེད་པར་མཐའ་བཞིའི་ཡོད་སྒྲུབ་མེད་པར་སོང་བ་ལ་མེད་དགག་ཅེས་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། དེའི་ཚེ་རྣམ་བཅད་མེད་དགག་དེ་དགག་པའི་ཆོས་རང་དབང་ཅན་དུ་རིགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནའང་མེད་དགག་ཙམ་ལ་འཇོག་མ་ནུས་ནས་དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་གཏན་དུ་བརྗོད་མི་ནུས་སོ། །ཟེར་ཞིང༌། སློབ་དཔོན་ཕྱྭ་པའི་བཞེད་པ་ལ་ནི། སྟོང་པ་མཚན་མར་བལྟ་བའི་དབུ་མ་པ་ཞེས་ཁ་ཟེར་བར་བྱེད་མོད། ཕྱོགས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མི་ལེགས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་དཔྱད་བཟོད་དང༌། དོན་དམ་བདེན་པ་གདུལ་བྱའི་ངོར་གཏན་བརྗོད་མི་ནུས་པར་འདོད་པ་འདི་ལྟར་ན་བདེན་གྲུབ་འགོག་པའི་དབུ་མ་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐབས་མཁས་ཀྱིས་སྟོན་པའི་དབུ་མ་པ་དེ་གཞན་གྲགས་ཙམ་དུ་དབུ་མ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དོན་དམ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་པར་བཤད་པ་དང༌། མདོ་བསྟན་(༡༥༤བ) བཅོས་གཞན་དག་ལས་དོན་དམ་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་མི་འགལ་ཏེ། འདིར་རྣམ་བཅད་དུ་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་བ་ལ་ཅིར་ཡང་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ཡོངས་གཅོད་དུ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། ཀླུ་སྒྲུབ་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་བདེན་པ་གཉིས། །འཇིག་རྟེན་ངོར་བྱས་རྣམ་པར་འཇོག་ཚུལ་ལ། །རྒྱ་བོད་དཔྱོད་ཅན་གྲགས་དང་ལྡན་རྣམས་ཀྱང༌། །ཇི་བཞིན་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་མི་གསལ་ན། །ཁོ་བོའི་བློ་མིག་སྲིན་བུའི་འོད་ལྟ་བུས། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བར་བྱེད་ནུས་སམ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དམ་པའི་སྣང་བྱེད་མཐུས། །ཉི་འོད་འབུམ་ཅན་ལེགས་བཤད་འདི་ཤར་ཏོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། མཐོང་བ་བརྫུན་པའི་དབྱེ་བ་དངོས་དང༌། དེ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་པས་མི་གནོད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཡུལ་ཅན་དང༌། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མཐོང་བ་བརྫུན་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །དབང་པོ་གསལ་དང་དབང་པོ་སྐྱོན་ལྡན་ནོ། །སྐྱོན་ལྡན་དབང་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། །དབང་པོ་ལེགས་གྱུར་ཤེས་ལྟོས་ལོག་པར་འདོད། །དེ་ལྟར་
Chinese
特別是，勝義諦的諦實，雖然在二諦中沒有成立是諦實等等的戲論，但不作那樣的安立，就不能領會甚深的真如。總之，種姓之子，如果沒有勝義，那麼梵行將變得毫無意義，如來們的出現也將變得毫無意義。（153b）因為有勝義，所以菩薩們善於勝義。如是說。這樣的二諦，也不是在聖者的觀點中，在意義上有了基礎而那樣說的，而是為了讓哪些世間人證悟真如，而順應世間的真假等名言，在他們面前，薄伽梵作了二諦的安立。並非中觀自宗所成立的。如是說。如是說道：「世間與我爭論，我不與世間一同爭論，世間認為有什麼，我也認為有什麼。世間認為沒有什麼，我也認為沒有什麼。」如是宣說。因此，非名相的甚深空性，成為勝義聖者智慧的對境，那是遠離可分析和不可分析二者的。在那裡，雖然遠離言說，但名相的甚深空性，成為勝義諦，是世間人的理智量之對境，雖然沒有任何是可分析的，但中觀師以勝義諦之名，將那真如之義，以無名而命名的方式來表達，也不是說在名言中永遠不能說勝義諦。像這樣極其微細的甚深要點，怎麼能被雪域（指西藏）此地後來產生的邪分別的粗糙智慧所領悟呢？聽說像雪域的說法獅子恰巴和藏納巴這樣的人，對此義也沒有生起無誤的定解，而說了這樣的話。理自在恰巴尊者說：「勝義諦的自相，理智無法分析，但瓶等名稱的基礎，真實的事物是可以分析的。而且，否定它的存在是可以分析的，但否定它不是那樣的是不可分析的。」如是說。
English
In particular, the truth of ultimate truth, although it is not established as a play of truths, etc., in the two truths, if such an establishment is not made, the profound Suchness will not be understood. In short, son of lineage, if there were no ultimate, then the practice of Brahman would become meaningless, and the appearance of the Thus-gone Ones would also become meaningless. (153b) Because there is ultimate, therefore Bodhisattvas are skilled in the ultimate. Thus it is said. Such two truths are not spoken in the view of the noble ones after a basis has been established in meaning, but in order for those worldly people to realize Suchness, the Blessed One made the establishment of the two truths in accordance with the terms of truth and falsehood of the world, etc. It is not established by the Madhyamaka own system. Thus it is said. As it is said: "The world argues with me, but I do not argue with the world. Whatever the world considers to exist, I also consider to exist. Whatever the world considers not to exist, I also consider not to exist." Thus it was declared. Therefore, the profound emptiness that is non-conceptual, which has become the object of the wisdom of the noble ultimate, is devoid of both what can be analyzed and what cannot be analyzed. There, although it is devoid of expression, the profound emptiness that is conceptual, which has become the ultimate truth, is the object of the valid cognition of the worldly people, although none of them can be analyzed, the Madhyamikas, in the name of ultimate truth, express the meaning of Suchness by naming it without a name, and it is not that the ultimate truth can never be spoken in terms. How can such a profound and subtle key point be understood by the coarse wisdom of wrong speculation that arose later in this land of snow (referring to Tibet)? It is heard that even people like Chapa and Tsang Nagpa, the lions of speech in the land of snow, did not give rise to an unerring conviction on this meaning, and said such words. The Lord of Reasoning, Venerable Chapa, said: "Although the self-aspect of ultimate truth cannot be analyzed by reason, the basis of names, such as pots, etc., the real things can be analyzed. Moreover, negating its existence can be analyzed, but negating that it is not so cannot be analyzed." Thus it is said.
Chinese
沃顿藏纳巴说：虽然箭尖不能刺穿天空，但也不会说它能承受箭的射击。同样，如果对无遮进行分析，最终只会是无遮本身，不会变成可以分析的意义。如果对四边的有立进行分析，则没有任何可以分析的，四边的有立消失后，只能说是无遮。那时，那种决断的无遮，以任何道理都无法分析其作为遣除之法的自主性。因此，即使在对胜义谛的定义进行命名时，也不能仅仅安立为无遮，因此胜义谛是永远无法言说的。这样说着。而对于教法大师恰巴的观点，虽然口头上说是将空性视为相的中观派，但无论前后两种观点都不合理。如果认为空性是无遮，可以分析，并且胜义谛对于所化众生来说是永远无法言说的，那么阻止真实现立的中观派，以及以善巧方便宣说真如的中观派，就只会变成徒有虚名的中观派了。这里说胜义是圣者智慧的对境，并且经续（154b）和其他论典中说胜义不是意识的对境，这并不矛盾。因为这里是以完全没有见到任何决断，以什么都没有见到的方式，由智慧所见。而在其他地方，是以彻底断除，以能知和所知的方式，由意识所不见。在此说道：龙树金刚持所说的二谛，在世间所作的安立方式上，即使是印度和西藏的智者和有声望的人们，如果不能如实辨别的智慧不明显，那么我的智慧之眼，像萤火虫的光芒一样，能够照亮所知的坛城吗？即使如此，依靠圣者的显现之力，这如同百万阳光般的善说也出现了。第二，关于所见虚假的差别，以及世间人不会损害它。第一，从有境和境的角度进行区分。第一是：所见虚假也认为有两种，根识清晰和根识有缺陷。有缺陷的根识之人的意识，相对于根识良好之人的意识，被认为是颠倒的。像那样
English
The teacher Tsang Nagpa said: Although the tip of an arrow cannot pierce the sky, it is not said that it can withstand the arrow's shot. Similarly, if one analyzes non-affirming negation, it will only end up being non-affirming negation itself, and will not become something that can be analyzed. If one analyzes the affirmation of the four extremes, there is nothing that can be analyzed, and when the affirmation of the four extremes disappears, it can only be called non-affirming negation. At that time, that decisive non-affirming negation cannot be analyzed by any reasoning as an independent entity of negation. Therefore, even when naming the definition of ultimate truth, one cannot simply establish it as non-affirming negation, and thus ultimate truth can never be expressed. So he said. As for the view of the teacher Chapa, although he verbally says that he is a Madhyamaka who views emptiness as a sign, both the former and latter views are unreasonable. If one believes that emptiness is a non-affirming negation that can be analyzed, and that ultimate truth can never be expressed to those to be tamed, then the Madhyamaka who prevents true establishment, and the Madhyamaka who skillfully teaches Suchness, will only become Madhyamakas in name only. Here, it is said that ultimate truth is the object of the wisdom of the noble ones, and it is not contradictory that the sutras (154b) and other treatises say that ultimate truth is not the object of the mind. Because here, it is seen by wisdom in a way that nothing is seen at all, without seeing any determination. And elsewhere, it is unseen by consciousness in the way of complete elimination, in the way of the knower and the known. Here it is said: The two truths spoken by Nagarjuna Vajradhara, in the way of establishing them as made by the world, even if the wise and reputable people of India and Tibet, if the wisdom to distinguish them as they are is not clear, then can my eye of wisdom, like the light of a firefly, illuminate the mandala of the knowable? Even so, by the power of the manifestation of the holy ones, this well-spoken word like a million suns has arisen. Secondly, the distinction between false appearances and the fact that they are not harmed by worldly people. First, the distinction is made from the perspective of the subject and the object. The first is: False appearances are also considered to be of two types, clear sense faculties and sense faculties with defects. The consciousness of those with defective sense faculties is considered to be inverted relative to the consciousness of those with good sense faculties. Like that