Tibetan
ད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེས་ན་ཐ་དད་དུ་སོང་ངོ་སྙམ་པ་དང༌། གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེས་ན་དེ་ཉིད་དུ་སོང་ངོ་སྙམ་ན། དེར་མི་འགྲོ་སྟེ། རྟོག་ངོའི་གསེར་བུམ་དངུལ་བུམ་དེ་ཉིད་(༡༤༧བ) དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ན་ཐ་དད་དུ་མི་འགྲོ་ཞིང༌། ཐ་དད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ན་དེ་ཉིད་དུ་མི་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནའང་བྱིས་པའི་བློ་ངོར་བདེན་གཉིས་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་བཏགས་ནས་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ནའང་བདེན་གཉིས་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པར་སོང་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེས་ན་རྣམ་དཔྱོད་ཅན་དག་བདེན་གཉིས་གཅིག་པ་མིན་ན་ཐ་དད་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་བལྟོས་ནས་བཞག་པའི་ཆོས་སུ་རིགས་པའི་ཕྱིར། གང་བལྟོས་ནས་བཞག་པའི་ཆོས་ལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དོན་དུ་གྱུར་པའི་གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བུ་སྤྲོས་པ་གང་ཡང་མི་འཛིན་ཅིང༌། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་དེ་དོན་དམ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་བཞིན་དོན་དམ་བདེན་པར་བཏགས་ནས་དེ་ལ་སྐྱེ་འཇིག་མེད་པར་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་བརྗོད་པ་དང༌། བདག་ལྟ་ལྟ་བུའི་བློ་མ་རིག་པ་སྤྲོས་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ལས་གཞན་མིན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་བཏགས་ནས་དེ་ལ་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་བརྗོད་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ནི་དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་མིན་པ་ལ་དགོངས་ནས། བཀའ་བརྒྱུད་རིན་པོ་ཆེས་རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུ་དང༌། འཁོར་བ་མྱང་འདས་དང༌། ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་སུ་གསུང་གི། དེ་ལྟར་གསུང་བ་ནའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུ་འཁོར་འདས་སོགས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུ་སོགས་(༡༤༨ན) དོན་ལ་ཐ་དད་བཀག་པས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡང་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དུ་གྱུར་ཙམ་གྱི་འབྲེལ་ཟླ་ཐ་དད་པ་སོ་སོར་མེད་ན་དོན་དུ་གྱུར་པའི་འབྲེལ་ཆོས་ཐ་དད་པ་དག་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུ་སོགས་དོན་ལ་ཐ་དད་པ་བཀག་པ་ནི། རྗེ་སྒམ་པོ་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྣམ་ཤེས་འདི། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་བཙིར་གྱིས་ཟུང༌། །ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ན་དེ་ཉིད་མཐོང༌། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི། །དོན་དམ་ཡིན་པར་བཙིར་གྱིས་ཟུང༌། །ཉམས་སུ་མྱོང་ན་སྙིང་པོ་མཐོང༌། །བརྟགས་པའི་བག་ཆགས་སྣང་གྲགས་འདི། །ཆོས་སྐུ་ཡིན་པར་བཙིར་གྱིས་ཟུང༌། །རྟོགས་པ་ཐོབ་ན་བདེན་པ་མཐོང༌། །ཞེས་དང༌། གྲུབ་མ་མྱོང་བའི་སྣང་བ་འདི། །ཆོས་སྐུ་ཡིན་པར་ད་གཟོད་ཤེས། །ལྟ་བ་གཞན་དུ་མི་བཙལ་འཚལ། །འབྲལ་མ་མྱོང་གི་རང་སེམས་འདི། །སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་ད་གཟོད་ཤེས། །འབྲས་བུ་གཞན་ནས་མི་བཙལ་འཚལ། །རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་རྣམ་རྟོག་འདི། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ད་གཟོད་ཤེས། །ཉམས་མྱོང་གཞན་ནས་མི་བཙལ་འཚལ། །ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡེངས་མེད་འདི། །སྒོམ་པ་ཡིན་པར་ད་གཟོད་ཤེས། །དངོས་གྲུབ་གཞན་ནས་མི་བཙལ་འཚལ། །ཞེས་དང༌། རྗེ་སྒོམ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྙིང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས། སེམས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི། །བཙིར་གྱིས་བཟུང་ན་གཉུག་མ་ཡིན། །ལྷོད་ཀྱིས་གློད་ན་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན། །ལྷན་གྱིས་རྟོགས་ན་ཆོས་སྐུ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་སྤང་དུ་མི་འདོད་དེ། །རྟོག་མེད་བསྒྲུབ་ཏུ་མི་བཏུབ་སྙམ། །ཡོད་ན་བླ་མ་དཀོན་མཆོག་མཆོད། །མེད་ན་ཤེས་པ་གློད་ནས་ཉོལ། །ཕ་འཛམ་(༡༤༨བ) གླིང་གྲགས་པ་དེ་སྐད་གསུང༌། །ཞེས་དང༌། རྗེ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པའི་ཞལ་ནས། འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདུག །རེ་དོགས་གཉིས་དང་བྲལ་ལམ་སེམས། །རླུང་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདུག །རྩ་རླུང་སྒོམ་པ་ཤོལ་ལམ་སེམས། །སྣང་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདུག །གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་ལམ་སེམས། །ཞེས་དང༌། བདེ་གཤེགས་ཕག་མོ་གྲུ་པས། བདག་འཛིན་ཉོན་མོངས་རྦ་ཀློང་དེ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་མ་རིག་མུན་པ་དེ། །སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་འབར་བ་དེ། །ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན། །འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་དེ། །མྱ་ངན་འདས་པའི་ཁང་བཟང་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་གཟུང་འཛིན་རྦ་རླབས་དེ། །དུས་གསུམ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཅེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་བྱུང་ལ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་འདི་ལྟར་དོགས་ཏེ། དྲངས་མ་ཐག་པའི་ལུང་དེ་དག་གིས་བདེན་གཉིས་ལས་བརྩམས་པའི་རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུ་སོགས་ཐ་དད་ཡིན་པ་བཀག་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་དག་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པ་མ་བཀག་པར་ཚིག་ཟིན་ལྟར་ན་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པར་འཆད་པ་ལ་བསྙོན་མི་ནུས་པར་སྣང་ངོ་སྙམ་ན། བདེན་མོད། རྗེ་བཙུན་གོང་མ་འདི་དག་གིས་རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུ་སྟེ་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་གང་ཟག་དངོས་འཛིན་གྱི་ནད་ཆེས་སྟུག་པ་དག་བདེན་གཉིས་དང་འཁོར་འདས་དང་རྣམ་རྟོག་ཆོས་སྐུ
Chinese
既然说不可言说，就认为成了他异，既然说不能说成其他的，就认为成了它本身，这样是不行的。就像分别念中的金瓶银瓶，既然不可说，就不会成为他异，既然不可说成他异，就不会成为它本身一样。即使如此，在孩童的心中，将二谛执着为一或异而产生邪见，但即使如此执着，二谛也没有成为一或异的情况。因此，有智慧的人会明白，如果二谛不是一，就不是他异，如果不是他异，就不是一。因为二者都是观待而安立的法。对于观待而安立的法，作为二谛之义的一和异的法是不成立的。因此，像一切智智那样，不执着任何戏论，并且远离一切戏论的那个本身，称为胜义谛，虽然它没有成立为胜义谛，但假立为胜义谛，并虚构它没有生灭而说；像我见这样的无明心识，不是世俗法的其他，虽然它没有成立为世俗谛，但假立为世俗谛，并虚构它是有生灭的而说。这二谛实际上并非他异，考虑到这一点，噶举派仁波切说分别念是法身，轮回涅槃，烦恼是智慧。即使这样说，也不是要证明具有二谛之义的分别念法身、轮回涅槃等本体是一，因为在意义上遮止了分别念法身等（148a）的他异，也遮止了本体是一，因为如果仅仅是意义上的关联对境的他异各自不存在，那么作为意义上的关联法的他异，本体是一是不成立的。因此，遮止了分别念法身等在意义上的他异，就像冈波巴大师所说：俱生之识，紧紧抓住它是智慧，生起定解就能见到它本身。从心中产生的分别念，紧紧抓住它是胜义，体验它。
English
Since it is said to be unspeakable, it is thought to have become other, and since it is said that it cannot be said to be other, it is thought to have become itself, but this is not the case. Just like the golden vase and silver vase in conceptualization, since they are unspeakable, they will not become other, and since they cannot be said to be other, they will not become themselves. Even so, in the minds of children, there is a mistaken conception of the two truths as being either one or different, but even with such clinging, there is no instance where the two truths have become one or different. Therefore, those with wisdom will understand that if the two truths are not one, they are not other, and if they are not other, they are not one. This is because both are phenomena established in dependence. For phenomena established in dependence, the dharma of one and other, which are the meaning of the two truths, cannot be established. Therefore, like the omniscient wisdom, it does not grasp any elaboration, and that itself, which is free from all elaborations, is called the ultimate truth, and although it has not been established as the ultimate truth, it is nominally established as the ultimate truth, and it is fabricated that it has no birth or death; like the mind of ignorance such as the view of self, it is not other than the conventional dharma, and although it has not been established as the conventional truth, it is nominally established as the conventional truth, and it is fabricated that it has birth and death. These two truths are not actually other, and considering this, the Kagyu Rinpoche says that conceptualization is the Dharmakaya, samsara and nirvana, and afflictions are wisdom. Even so, it is not to prove that the nature of conceptual Dharmakaya, samsara and nirvana, etc., which have the meaning of the two truths, are one, because by negating the otherness of conceptual Dharmakaya, etc. (148a) in meaning, it also negates that the nature is one, because if the otherness of the related objects that are merely in meaning does not exist separately, then the otherness of the related dharmas that are in meaning cannot be established as having one nature. Therefore, the negation of the otherness of conceptual Dharmakaya, etc. in meaning is like what Je Gampopa said: This co-emergent consciousness, hold it tightly as wisdom, if certainty arises, you will see it itself. This conceptualization arising from the mind, hold it tightly as ultimate truth, experience it.
Chinese
若见，则见心髓。考察之习气显现声，紧抓其为法身。若得证悟，则见真谛。如是说。未曾成立之显现此，如今始知是法身。莫于他处寻觅见。未曾分离之自心此，如今始知是佛陀。莫于他处寻觅果。无有间断之分别念此，如今始知是智慧。莫于他处寻觅体验。庸常之觉知无散乱此，如今始知是禅修。莫于他处寻觅成就。如是说。 杰贡巴·楚臣宁波尊前言： 心与俱生之智慧此，紧抓则是本元。放松则是离戏。俱时证悟则是法身。不欲舍弃分别念，思忖不可修成无分别。若有，则供养上师三宝。若无，则放松觉知而睡。父亲赡部洲名声如是说。如是说。 杰杜松钦波言： 轮涅无二而安住。心是否已离希冀与恐惧？风心无二而安住。修习气脉是否已松懈？显现心无二而安住。心是否已离能取与所取？如是说。 德谢帕姆竹巴言： 我执烦恼之波涛，乃三世佛陀之智慧。分别念无明之黑暗，乃离戏光明之伟大。烦恼三毒之燃烧，乃智慧胜者之坛城。轮回痛苦之大海，乃寂灭之殿堂。分别念能取所取之波浪，乃三世不变之佛陀。如是等等无量出现。 其中一些人如此怀疑： 刚刚引用的那些教证，虽然遮止了由二谛所生的分别念、法身等是各异的，但并未遮止它们本体是一，按照字面意思来看，似乎无法否认它们本体是一。 确实如此。 然尊者上师们如此宣说分别念法身，即二谛本体是一，这是为了那些实执之病非常严重的人，将二谛与轮涅以及分别念法身
English
If seen, then the essence is seen. This appearance of habitual patterns of investigation, Hold it tightly as the Dharmakaya. If realization is attained, then the truth is seen. Thus it is said. This appearance that has never been established, Now I know it is the Dharmakaya. Do not seek the view elsewhere. This self-mind that has never been separated, Now I know it is the Buddha. Do not seek the fruit elsewhere. This conceptual thought that is continuous, Now I know it is wisdom. Do not seek experience elsewhere. This ordinary awareness without distraction, Now I know it is meditation. Do not seek accomplishment elsewhere. Thus it is said. Before Je Gompapa Tsultrim Nyingpo: This wisdom born together with the mind, If held tightly, it is the original. If loosened, it is free from elaboration. If realized together, it is the Dharmakaya. I do not want to abandon conceptual thought, I think it is impossible to cultivate non-conceptual thought. If there is, then offer to the Lama and the Three Jewels. If there is not, then release awareness and sleep. Father Jambudvipa Fame said that. Thus it is said. Je Dusum Khyenpa said: Samsara and Nirvana abide without duality. Is the mind free from hope and fear? Wind and mind abide without duality. Is the meditation on the channels and winds relaxed? Appearance and mind abide without duality. Is the mind free from grasping and the grasped? Thus it is said. Delsheg Phagmo Drupa said: The waves of self-grasping afflictions, Are the wisdom of the Buddhas of the three times. The darkness of ignorance of conceptual thought, Is the great luminosity free from elaboration. The burning of the three poisons of affliction, Is the mandala of the victorious wisdom. The ocean of suffering of samsara, Is the palace of Nirvana. The waves of grasping and the grasped of conceptual thought, Are the unchanging Buddhas of the three times. Thus, and so on, immeasurable things appeared. Some people doubt like this: Those scriptures that were just quoted, although they deny that conceptual thoughts, Dharmakaya, etc., arising from the two truths are different, they do not deny that their essence is one, and according to the literal meaning, it seems undeniable that they explain that their essence is one. It is true. However, these venerable superiors declared that conceptual thought is Dharmakaya, that is, the essence of the two truths is one, for those whose disease of clinging to reality is very severe, the two truths and samsara and nirvana and conceptual thought are Dharmakaya.