Tibetan
་ལས་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སྟོང་པ་ལ་རྟེན་འབྱུང་འཐད་པ་ལ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་སུས་ཀྱང་གནོད་པས་བརྫི་བར་མི་ནུས་ལ། གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་བཞིན། དེའི་ཚུལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཤེས་རིག་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ལ་གང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། འདི་ལྟར་གང་ལ་རྣམ་པ་མེད། །དེ་ལ་དེ་ཤེས་ཡོད་མ་ཡིན། །བདེ་བ་མིན་ལ་བདེ་སོགས་དང༌། །དཀར་བ་རྣམས་ལ་མི་དཀར་བཞིན། །ཅེས་དང༌། སེམས་འགྲེལ་ལས། རིག་པོས་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ན། །རིག་བྱ་མེད་པས་རིག་བྱེད་མེད། །ཅེས་དང༌། རྣམ་རྫུན་པ་རང་ཡང༌། གཟུང་བ་མེད་ན་དེར་འཛིན་མེད། །ཅེས་སྨྲ་བ་དང་འགལ་ཞིང༌། གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པ་ཤེལ་གོང་འདྲ་བ་ལ་ནི་དམིགས་བྱེད་མེད་དེ། རྒྱན་ལས། རྣམ་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་(༡༦བ) ཀྱིས། །ཤེས་དེ་ཡང་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །ཤེལ་གོང་དག་པ་འདྲ་བ་ཡི། །ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཚོར་བ་མེད། །ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་མྱོང་བ་བདེན་གྲུབ་ཡོད་དེ། མེད་ན་འཁོར་འདས་གང་ཡང་འབྱུང་བའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། འོ་ན་དེ་ཡོད་པ་ལས་དེ་འབྱུང་ན་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྫུན་སྣང་འདི་དང་དོན་དམ་བདེན་གྲུབ་གཉིས་དེ་ལ་བདག་གཅིག་འབྲེལ་དང་དེ་བྱུང་འབྲེལ་ཡོད་དམ་མེད། མེད་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལས་ཀྱང་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང༌། ཡོད་ན་དོན་དམ་བདེན་གྲུབ་དེའང་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་ལྟར་རྫུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་རང་བཞིན་གཅིག་པའམ་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། ཁ་ཅིག་ཤེས་རབ་རྩལ་གྱིས་ནི། །གཟུང་བ་སྟོང་པར་རབ་ཤེས་ཀྱང༌། །འཛིན་པ་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་བལྟ། །ཞེས་རྣམ་བདེན་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་ཆོས་ཀུན་རང་རིག་ལུས། །སྣ་ཚོགས་བཏགས་པས་རྣམ་པར་དབེན། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ཉམས་མྱོང་བཞིན། །གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པར་འདོད། །ཅེས་དང༌། སེམས་ཉིད་སྣང་མེད་མཁའ་འདྲ་བ། །དོན་དམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འདོད། །ཅེས་རྣམ་རྫུན་པ་དང༌། དེ་གཉིས་ཀ་དབུ་མ་མིན་པས་དེ་ཉིད་མི་མཐོང་བ་ནི་རིམ་པ་ལྟར། ལྷག་མ་ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་བའི། །དོན་དམ་འཇམ་དཔལ་མངོན་སུམ་མིན། །ཅེས་དང༌། རྣམ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་པའི། །ཆོས་དབྱིངས་འཇམ་དཔལ་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་འབྱུང་བས། གཟུང་འཛིན་གྱི་དོན་གྱི་ངོ་ཁྱད་འཛིན་པ་མེད་པས་རྣམ་ཤེས་སམ་རིག་པའི་དོན་ལ་ཞུགས་པས་ཤེས་ཙམ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་སུ་བཏགས་ནས་དེ་དོན་དམ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་རློམ་པ་དེས་འཇམ་དཔལ་ཏེ་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ།།ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་(༡༧ན) སུ་བཏགས་ནས་དེ་ཡོད་པར་རློམ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་ཡོད། །ཅེས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང༌། །ཞེས་བྱས་ཀྱི། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད། །ཅེས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང༌། །ཞེས་མི་འབྱུང་བས་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྨྲ་བ་དབུ་མ་པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྙིང་པོ་མེད་པའི་སྨྲ་བ་དེ་ཆེས་བསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྣམ་རྫུན་པས་ཡེ་ཤེས་སམ་ཆོས་དབྱིངས་དང་ཡང་དག་མཐའ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མིང་གང་དུ་བཏགས་ཀྱང༌། དེ་བདེན་གྲུབ་པར་ལྟ་བ་དེ་ནི་སེམས་ཙམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དབུ་མ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་པ་ནི་སེམས་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་སྨྲ་བས་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དབུ་སེམས་འབྱེད་བྱེད་དང་པོ་དེའང་འབྱེད་བྱེད་ཆེས་ཕོངས་ནས་སྨྲས་པར་ཟད་དེ། གཞན་འཇིག་རྟེན་འདིར་བསྟན་བཅོས་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་པས་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པས་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབུ་མ་པར་མ་ཆུད་དོ་ཞེས་རླུང་ལྟར་གྲགས་པའི་ཕྱིར། ཁྱེད་སེམས་ཙམ་པས་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདེན་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་རང་གི་དམ་བཅའ་ཉེས་པས་ཉེས་པ་དུ་མ་ཞར་བྱུང་དུ་ཁས་ལེན་དགོས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། རྫུན་གྱི་ཚིག་རྒྱབ་རྫུན་གྱིས་སྐྱོང་དགོས་བྱུང་བ་འདི་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པར་མ་སྨྲས་སམ། དེས་ན་སེམས་ཙམ་གྱི་གཞུང་ལ་ལར། གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང༌། ལ་ལར་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང༌། ལ་ལར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་དང༌། ལ་ལར་གཉིས་མེད་ཀྱི་བློ་དང་རིག་པ་ཞེས་སོགས་མཐའ་ཀླས་པར་འབྱུང་ལ། དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་གནད་ཅི་སྙམ་ན། ཛྙཱ་ཞེས་པ་(༡༧བ) ཤེས་པའམ་མཁྱེན་པ་ཙམ་ལ་འཇོག་པ་དང༌། སཾ་ཛྙཱ་ན་དང་བི་ཛྙཱ་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཤེས་པ་དང༌། རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་སོགས་སྐབས་ཐོབ་ཀྱིས་སྦྱར་བ་མ་གཏོགས་སེམས་ཙམ་པ་འདོད་པའི་སེམས་སམ་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་ཤེས་ཞེས་ངེས་བཟུང་གི་སྒྲ་སྦྱོར་དགོས་པ་དང༌། དབུ་མ་པ་འདོད་པའི་སེམས་སམ་ཤེས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱོར་དགོས་པའི་ངེས་གཟུང་གསུང་རབ་དང་སྒྲ་རིག་སོགས་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་
Chinese
因為那樣不能成立的緣故。譬如，對於空性而安立緣起是合理的，任何主張實有的人都不能以損害來摧毀它。如同二無的智慧不是真實成立一樣。要敘述那樣的道理：無相的識，是所立宗。你將會沒有能知的自性，因為你沒有所知的對境。在《中觀莊嚴論》中說：「如此對何者沒有相，彼者對彼識則不存在。如同非樂受無樂等，以及白色等非白色。」又，《心釋》中說：「若以能知知所知，無所知故能知無。」又說：「相是虛假的，自身也是，若無所取則無能取。」這與上述說法相違。對於二空之識，如同水晶球一樣，是沒有所緣的。在《莊嚴論》中說：「無相之識，彼識亦將不存在。如同清淨的水晶球，識是沒有覺受的。」因為這樣說的緣故。那樣的體驗是真實成立的，如果沒有，則沒有輪涅產生的基礎。如果認為是這樣，那麼如果從它產生，這個能取所取的虛假顯現和勝義真實成立，兩者對它來說，是有自一關係和從它產生關係，還是沒有？如果沒有，則會變成從兔角也能產生它。如果有的話，勝義真實成立也將會像能取所取的法一樣變成虛假的，因為它和它是自性相同，或是果隨順因的緣故。因此，學派勇士說：「有些人以智慧的力量，雖然完全了知所取是空性，卻認為能取是實質成立的。」這是主張相是真實的。又說：「有些人認為一切法是自證的體性，遠離種種的假立，譬如如同夢的體驗一樣，是二無的智慧成立的。」又說：「心性是無有顯現如同虛空，認為是真實成立的。」這是主張相是虛假的。由於這兩者都不是中觀，因此不能見到真如，是按照次第：從一切餘者完全解脫的，勝義文殊不是現量的。又說：「相識超越法性的，法界文殊不是所見。」這樣說的緣故，由於沒有執著能取所取的意義差別，因此進入了相識或明覺的意義，僅僅是知
English
Because it cannot be established that way. For example, it is reasonable to establish dependent arising on emptiness, and no one who asserts substantiality can destroy it with harm. Just as the wisdom of non-duality is not truly established. The way of that should be described: The non-appearing consciousness is the subject. You will not have the characteristic of knowing, because you do not have an object to be known. In the Ornament of the Middle Way, it says: "Thus, for whatever there is no appearance, for that, that knowledge does not exist. Like non-pleasure without pleasure, and white things without white." Also, in the Commentary on Mind, it says: "If the knower knows the knowable, without the knowable, there is no knower." Also, "Appearance is false, and so is itself. If there is no grasping, there is no grasper." This contradicts the above statement. For the consciousness of two emptinesses, like a crystal ball, there is no object of focus. In the Ornament, it says: "By that which has no appearance, that knowledge will also not exist. Like a pure crystal ball, knowledge has no sensation." Because it says so. Such experience is truly established, because if it were not, there would be no basis for the arising of samsara and nirvana. If it is thought that way, then if it arises from that, do this false appearance of grasper and grasped and ultimate truth, both have a self-one relationship and an arising relationship to it, or not? If not, then it will become that it can arise even from a rabbit's horn. If it exists, then the ultimate truth will also become false like the dharma of grasper and grasped, because it and it are of the same nature, or the fruit follows the cause. Therefore, the teacher Hero said: "Some, with the power of wisdom, although they completely know that the grasped is emptiness, they see the grasper as substantially established." This is asserting that appearance is true. Also, "Some think that all dharmas are the nature of self-awareness, devoid of various imputations, like the experience of a dream, the wisdom of non-duality is established." Also, "The nature of mind is non-appearing, like space, they think it is truly established." This is asserting that appearance is false. Since both of these are not Madhyamaka, therefore they do not see Suchness, it is according to the order: Completely liberated from all others, the ultimate Manjushri is not manifest. Also, "The appearance-consciousness transcends the nature of dharma, the dharmadhatu Manjushri is not seen." Because it says so, because there is no grasping of the difference in meaning between grasper and grasped, therefore entering into the meaning of appearance-consciousness or awareness, merely knowing that is
Chinese
将之命名为智慧，并认为它是真实存在的，这表明没有领悟到文殊，即实相的意义。如果你们将那个知识命名为识（རྣམ་ཤེས，vijñāna，毗若那，识）(17a)，并认为它存在，那么“识是真实存在的。”这是瑜伽行派的论典。但不会出现“智慧是胜义存在的。”这是瑜伽行派的论典。因此，说二取不二的智慧是真实存在的，这在应成派中是成立的，这种无意义的说法已经被彻底驳斥了。对于这样的知识，无论以虚假的识，还是以智慧、法界、真如、无相、空性等任何名称来称呼，认为它是真实存在的，那只是唯识宗的观点，而不是中观宗的观点。因为唯识宗认为心本身是胜义存在的，是圆成实的，所以有很大的区别。而且，第一个区分中观和唯识的区分方法也只是因为区分方法非常匮乏才这样说的。此外，世间所有讲经论的人都认为唯识宗认为二取不二的智慧是真实存在的，因此没有领悟到远离一切边际的、圆满具足中观之体的中观宗。就像风一样广为人知。你们唯识宗不承认二取不二的智慧是真实存在的，这样说是因为自己的承诺错误，导致不得不承认许多附带的错误。用谎言来维护谎言，难道不是无耻的吗？因此，在一些唯识宗的论典中，有二取不二的知识，有些有二取不二的智慧，有些只有二取不二的知识，有些有二取不二的觉和明等等，有无尽的说法。那么，出现这种情况的关键是什么呢？“ཛྙཱ་（jñā，嘉那，知）”这个词(17b)只是表示知道或了解。而“སཾ་ཛྙཱ་ན་（saṃjñāna，桑嘉那，正知）”和“བི་ཛྙཱ་ན་（vijñāna，毗嘉那，遍知）”的出现，是指如实地知道，完全地知道，彻底地知道，分别地知道，以及智慧等等，除了根据具体情况进行搭配外，唯识宗所认为的心或知识，必须使用“识”这个确定的词语，而中观宗所认为的心或知识，必须使用“智慧”这个词语，在经文和声明学等方面，没有任何这样的规定。因此，识也
English
To name it as wisdom and to presume that it is truly established, this indicates that one has not realized Mañjuśrī, that is, the meaning of reality. If you name that knowledge as consciousness (རྣམ་ཤེས，vijñāna, vijnana, consciousness) (17a) and presume that it exists, then "Consciousness is truly existent." This is a treatise of the Yogācāra school. But it will not appear as "Wisdom is ultimately existent." This is a treatise of the Yogācāra school. Therefore, to say that non-dual wisdom is truly established is established in the Prāsaṅgika school, and this meaningless statement has been thoroughly refuted. For such knowledge, whether it is called by the false name of consciousness, or by the names of wisdom, dharmadhātu, tathatā, signlessness, or emptiness, to view it as truly established is only the view of the Cittamatra school, not the Madhyamaka school. Because the Cittamatra school says that mind itself is ultimately existent, is pariniṣpanna, so there is a great difference. Moreover, the first distinction between Madhyamaka and Cittamātra is only said because the distinction method is very scarce. In addition, all those who speak of scriptures in this world think that the Cittamatra school thinks that non-dual wisdom is truly established, so they have not understood the Madhyamaka school, which is completely endowed with the body of Madhyamaka that is free from all extremes. It is as famous as the wind. Your Cittamatra school does not admit that non-dual wisdom is truly established, saying this is because your own commitment is wrong, which leads to having to admit many incidental errors. Isn't it shameless to maintain a lie with a lie? Therefore, in some treatises of the Cittamatra school, there is non-dual knowledge, some have non-dual wisdom, some have only non-dual knowledge, and some have non-dual intellect and awareness, etc., there are endless sayings. So, what is the key to this occurrence? The word "ཛྙཱ་（jñā, jnana, knowing）" (17b) only refers to knowing or understanding. And the appearance of "སཾ་ཛྙཱ་ན་ (saṃjñāna, samjnana, correct knowing)" and "བི་ཛྙཱ་ན་ (vijñāna, vijnana, complete knowing)" refers to truly knowing, completely knowing, thoroughly knowing, separately knowing, and wisdom, etc., except for matching according to the specific situation, the mind or knowledge that the Cittamatra school considers must use the definite word "consciousness," and the mind or knowledge that the Madhyamaka school considers must use the word "wisdom," there is no such regulation in scriptures and grammar, etc. Therefore, consciousness also