Tibetan
མ། འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཅེ་ན། ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང༌། སུམ་ཅུ་པ་ལས། དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གཞན་(༡༤༣ན) དབང་ལས། །གཞན་མིན་གཞན་མིན་པ་ཡང་མིན། །མི་རྟག་ལ་སོགས་བཞིན་དུ་བརྗོད། །ཅེས་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་དང༌། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་པ་དང༌། ཤཱནྟི་པ་སོགས་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཡང་གསུངས་པ་དང་འགལ་ཏེ། ཁྱེད་རང་གིས་མདོ་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་དབུ་མའི་ངེས་དོན་དང་སློབ་དཔོན་དེ་དག་དབུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཚད་ལྡན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤར་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་སོགས་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བཞེད་པ་ཡང་སྔར་གྱི་མདོ་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ལ་ཚད་མར་བྱེད་པ་དང་འགལ་ཏེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེས་ན་བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ནར་གྱུར་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་ཡང་འགྱུར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་དང༌། དེས་ན་ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེད་བྲག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་པ་དག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང༌། (༡༤༣བ) ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གང་དུ་དོན་དམ་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་དང༌། སྔར་གྱི་དཔེ་མང་པོ་དང་སྦྱར་བའི་མདོ་བསྟན་བཅོས་རྣམས་དང་ཡང་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ན་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དུ་གཅིག་པས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་སོགས་སུ་འགྱུར་ལ། དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཅིག་པས་དོན་དམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ངོ་བོ་གཅིག་ཅེས་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཅེས་སྨྲ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལས་མ་འདས་སོ། །ཁ་ཅིག་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་དོན་ལ་ཡོད་པར་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང༌། གཞན་ཡང་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་མེད་པ་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ནི་གཅེར་བུ་པ་དང་གནས་མ་བུ་སོགས་ཀྱི་ལུགས་ལ་མཛེས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་མ་གྲུབ་པར་ཡོད་པར་ཟོལ་གྱིས་སྨྲས་ནས་གཞན་དག་ལ་ལོག་རྟོག་བསྐྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། དོན་ལ་གཉིས་ཀ་ངོ་བོས་གྲུབ་ཅིང༌། ངོ་བོ་གཅིག་མ་ཡིན་ན་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་ཤིང༌། ཐ་དད་མ་ཡིན་ན་གཅིག་ཡིན་དགོས་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མ་ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། གཅིག་དང་དུ་མ་མ་གཏོགས་པའི། །རྣམ་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཡི། །དངོས་པོ་མི་རུང་འདི་གཉིས་ནི། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང༌། རྣམ་འགྲེལ་ལས། འདི་ལས་གཞན་དངོས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅེས་དང༌། འདི་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པའང་མེད། །ཅེས་2སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །དེས་(༡༤༤ན) ན་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དག་གི་དོན་ལ་ཡོད་པ་དང༌། དོན་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ཟླས་དྲངས་པའི་དོན་མེད་པ་དང༌། དེ་ལྟའི་དོན་ཡོད་མེད་གཉིས་ཡིན་དང་གཉིས་མིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་སོགས་ཁས་གང་གིས་བླངས་པ་ནི་དངོས་པོར་ཡོད་མེད་དུ་སྨྲ་བའི་མཐའ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་བཞི་ལ་གནས་པ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་ཡོད་མེད་ཁས་ལེན་པའི་དངོས་སྨྲ་བ་ལ་དབུ་མ་པས། དོན་གྱི་ཡོད་ན་ནི་དོན་གྱི་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང༌། དོན་གྱི་མེད་ན་དོན་གྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཕྱོགས་དེ་ལ་ཁས་བླངས་འགལ་བའི་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པ་ཆེས་མང་སྟེ། རྩོད་ཟློག་ལས། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལོག་ན། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ནའང་དབུ་མ་པ་རང་གི་ལུགས་ལ་ནི་དོན་གྱི་ཡོད་མེད་སོགས་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་མ་གྲུབ་ན་དོན་གྱི་ཡོད་ན་དོན་གྱི་མེད་པ་བུད། རང་ལུགས་སུ་རྨི་ལམ་དུའང་བརྗོད་པར་མི་རྨི་ཡང་དེར་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་གྱིས་མི་རིགས་པར་སྨྲས་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྨྲ་བོ་རང་གི་ངག་གིས་ཀྱང་གནོད་པའི་ངག་གཞན་གྲགས་ཞིག་དེར་རྗེས་བརྗོད་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚར་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །ངག་དོན་བདེན་གཉིས་གཅིག་ཡིན་ན་ཐ་དད་མ་ཡིན་དགོས་ཤིང༌། ཐ་དད་ན་གཅིག་མ་ཡིན་དགོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་གང་བདེན་གཉིས་གཞི་གྲུབ་པར་འདོད་ན་དེར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་
Chinese
玛。如果说不是他异，那也应当说既不是他异，也不是非他异。如《三十颂》中说：因此彼性由他起，非他非非他亦非，应如无常等而说。同样，《摄大乘论》、《辨中边论》以及寂天等也屡次说二谛非一非异，这与你们自己承认这些经论是中观的究竟意义，这些论师是中观的合格人士相违背。宗喀巴大师等认为二谛体性是一，这也与以前的经论作为量相违背。《释论》中说：如果智慧非常清净，如果诸行的自性和胜义的自性不是他异，那么一切凡夫俗子也就都成了见到真谛的人了。仅仅是凡夫俗子，也就成了获得成就和安乐无上涅槃的人了。也就成了现证无上正等菩提的人了。同样，因此，如果像了知诸行的自性是遍计所执的自性一样，那么胜义的自性也就成了遍计所执的自性了。等等。因此，如果胜义的自性和诸行的自性在一切方面都没有差别，那么诸行的自性在一切方面也就没有差别了。瑜伽士们对于诸行如何见，（143b）如何听，如何分别，如何了知，从哪里都不会去寻求胜义了。等等。这也与结合以前的众多例子的经论相违背。此外，如果二谛体性是一，那么世俗和胜义成为一，一切诸行都将成为无差别和无不同的过失等等。胜义和世俗成为一，胜义将成为遍计所执的过失。有些人说世俗上体性是一，世俗
English
Ma. If it is said that it is not different, then it should also be said that it is neither different nor not different. As it is said in the Thirty Verses: Therefore, that nature arises from others, neither other nor non-other, it should be said like impermanence, etc. Similarly, the Compendium of Abhidharma, the Distinguishing Middle and Extremes, and Shantideva, etc., have repeatedly said that the two truths are neither one nor different, which contradicts your own admission that these sutras and treatises are the ultimate meaning of Madhyamaka, and that these teachers are qualified individuals of Madhyamaka. Tsongkhapa and others believe that the nature of the two truths is one, which also contradicts the previous sutras and treatises as a measure. The Commentary says: If wisdom is very pure, if the characteristics of phenomena and the characteristics of ultimate reality are not different, then all ordinary people will become those who see the truth. Just being ordinary people, they will also become those who attain accomplishment and the bliss of unsurpassed nirvana. They will also become those who manifest unsurpassed perfect enlightenment. Similarly, therefore, if one understands the characteristics of phenomena as the characteristics of complete affliction, then the characteristics of ultimate reality will also become the characteristics of complete affliction. And so on. Therefore, if there is no difference between the characteristics of ultimate reality and the characteristics of all phenomena, then the characteristics of all phenomena will also become undifferentiated. How do yogis see phenomena, (143b) how do they hear, how do they distinguish, how do they know, from where will they not seek ultimate reality? And so on. This also contradicts the sutras and treatises combined with many previous examples. Furthermore, if the nature of the two truths is one, then conventional and ultimate become one, and all phenomena will become the fault of being undifferentiated and without distinction, etc. Ultimate reality and conventional reality become one, and ultimate reality will become the fault of being completely afflicted. Some say that the nature is one in conventional reality, conventional reality
Chinese
说世俗中体性各异，也是用理智分析世俗谛后说的，所以没有超出以前的所有过失。有些人认为两种真谛在实有上存在，并且说它们不可说成是同一的或不同的；还有些人说二法的法性不存在，这样说是适合裸体派和正量部等的宗派的，因为他们虚伪地说在实有上没有成立的事物存在，从而让其他人产生邪见。实际上，两者都是自性成立的，如果不是一体性，就必须是异体性，如果不是异体性，就必须是一体性，因为一和多是互相排斥的。如《中观庄严论》中说：“除了一和多之外，具有其他形态的事物是不可能的，因为这两者是互相排斥而存在的。”以及《释量论》中说：“除了这个之外，没有其他实有。”以及“除了这个之外，也没有其他的形态。”等等，无边无际。因此（144a） 那么，说事物存在的人，实际上存在的事物，以及由该存在的事物所引出的不存在的事物，以及像这样的存在和不存在，是和非二者，三蕴等，无论承认什么，都是处于说事物存在和不存在的四大极端之中。对于承认实有的存在和不存在的实事论者，中观派说：“如果实有存在，那么实无就不会不存在；如果实无存在，那么实有就不会不存在。”对于这一方，有很多陈述是与承诺相违背的损害，如《辩破论》中说：“如果自性不存在本身被否定，那么就会成立为自性本身。”等等。这样说的时候，即使在中观派自己的宗派中，如果实有和实无等在两种真谛中都没有成立，那么如果实有存在，实无就会消失。在自己的宗派中，即使在梦中也不说，即使不做梦也在那里说，这是对说其他人不合理的人，用这样说话者自己的语言也损害的其他语言，在那里重复叙述，像那样说是没有道理的，这样就驳斥了。如果语言和意义的两种真谛是一体的，就必须不是异体的，如果是异体的，就必须不是一体的，这是对任何认为两种真谛的基础成立的世间人，如果那样就会变成那样说的。
English
To say that things are different in nature in conventional truth is also said after analyzing conventional truth with reason, so it does not escape all the previous faults. Some people say that both truths exist in reality, and that they cannot be said to be the same or different; others say that the nature of the two dharmas does not exist, which is suitable for the tenets of the naked ones and the Sthavira Nikāya, because they falsely say that things that are not established in reality exist, thereby causing others to have wrong ideas. In reality, both are established by nature, and if they are not of one nature, they must be of different natures, and if they are not of different natures, they must be of one nature, because one and many are mutually exclusive. As it is said in the Ornament of the Middle Way: "Apart from one and many, it is impossible for things to have other forms, because these two exist in mutual exclusion." And as it is said in the Commentary on Valid Cognition: "Apart from this, there is no other real existence." And "Apart from this, there is no other form." and so on, endlessly. Therefore (144a) Then, the things that those who say that things exist, the things that actually exist, and the things that do not exist that are derived from the existing things, and the existence and non-existence like this, whether they are two or not two, the three aggregates, etc., whatever is admitted, are all located in the four great extremes of saying that things exist and do not exist. To the realists who admit the existence and non-existence of reality, the Madhyamikas say: "If reality exists, then non-reality will not be non-existent; if non-reality exists, then reality will not be non-existent." To this side, there are many statements that contradict the commitment, such as it is said in the Refutation of Debate: "If the non-existence of self-nature itself is negated, then it will be established as self-nature itself." and so on. When saying this, even in the Madhyamika's own school, if reality and non-reality, etc., are not established in the two truths, then if reality exists, non-reality will disappear. In one's own school, even in dreams, one does not say, even if one does not dream, one says there, which is to those who say that others are unreasonable, with such a speaker's own language also harming other languages, repeating the narration there, it is unreasonable to say like that, thus refuting it. If the two truths of language and meaning are one, then they must not be different, and if they are different, then they must not be one, this is to any worldly person who thinks that the basis of the two truths is established, if that is the case, it will become like that.