Tibetan
འུ་བཅུ་གཉིས་པ། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ། རྩ་བ། གང་ཞིག་སློབ་པ་མིན་པའི་ཟུང་འཇུག་ལ། །བཀྲི་བའི་ལམ་ཆེན་ཕྱིན་དྲུག་ཡོན་ཏན་ཀུན། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །ལམ་དེ་ནམ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཚོགས་ལམ་དང་སྦྱོར་ལམ་དང་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་དང་བཞི་པོ་ནི་སློབ་པའི་ལམ་ཡིན་ལ་སློབ་པ་མིན་པའི་ལམ་ནི་བདེ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ལ་དེར་བཀྲི་བའི་ལམ་ཆེན་པོ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡིན་ལ་དེའི་དཔལ་དང་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་ཀུན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞིང་། ལམ་དེ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའོ། །རྩ་བ། འདི་ལྟར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་མི་གནས་ཤིང་། །མཐའ་བྲལ་དོན་ལ་དབུ་མར་གཟུང་བའང་མེད། །ངོ་བོ་ཉིད་སྤངས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་གྲུབ། །ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་འདི་ལྟར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྔོན་བྱོན་དང་འབྱོན་འགྱུར་ཀུན་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་མི་གནས་ཤིང་དེ་ཉིད་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་དབུ་མར་གཟུང་བ་ཡང་མེད་ཅིང་། ངོ་བོ་ཉིད་སྤངས་པ་སྟེ་དམིགས་བསམ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅེས་པས་སོ། །དེའང་བློའི་འཇུག་པ་དབྱིངས་སུ་ཞི་ནས་དབུ་མ་ཙམ་དུའང་མི་དམིགས་པས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ལ། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ནས་དྭངས་གསལ་གཡོ་བ་མེད་པའི་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་མི་འགག་པ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་གྲགས་པའོ། །རྩ་བ། རྩོད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་རྟོག་གེ་ནི། བརྟགས་ཤིང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་། །དོན་དམ་ཡུལ་ནི་དེ་དང་འགལ་བ་ཅན། །སོ་སོ་རང་རིག་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །ཞེས་པ་ནི་དེའང་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་ཉམས་མྱོང་གང་ཡང་མི་བྱེད་བཞིན་དུ་ཚིག་ལ་རྩོད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་རྟོག་གེ་ལ་ལ་ནི་རང་ཕྱོགས་རྒྱལ་འདོད་དང་གཞན་ཕྱོགས་ཕམ་འདོད་ཀྱི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལ་ལ་བཟང་བར་འདུ་ཤེས་སིང་། ལ་ལ་ངན་པར་འདུ་ཤེས་ནས་བརྟགས་ཤིང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱི་བཞིན་དུ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་འབྲག་མོད་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ནི་དེ་དང་འགལ་བ་ཅན་ཡིན་ལ་སོ་སོ་རང་རིག་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །འདི་ལྟར་རྟོག་གེའི་བསམ་བྱུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་
Chinese
第十二、 宣说不共的自性大圆满道。 根本偈：何者非学双运道，引导大乘六度等，一切功德皆依于，般若波罗蜜多矣，此道何时不为他。 此谓何者，资粮道、加行道、见道、修道此四者乃是所学之道，而非所学之道乃是乐空双运，于彼引导之大道乃是六波罗蜜多，彼之光荣与一切功德皆是真实依于般若波罗蜜多。此道于任何时分亦不转为他有。如是宣说。 根本偈：如是圆满诸佛之密意，空性之中无有相，离边之义亦无中观执，自性离戏大圆满成就。 如是，过去、未来一切圆满诸佛之身语意之秘密是，空性之中任何相皆不住，彼亦是了悟离边之义，亦无执着中观。自性离戏，即是超越一切分别念，乃是大圆满任运成就之义。彼亦是心的运行止息于法界，甚至不执着于少许中观，以自性空。从任运成就之角度而言，清净光明、无有动摇之光明智慧幻化不灭，是故称之为大圆满。 根本偈：诤论增长分别念，随逐分别之后境，胜义谛境与其相违，各别自证离言诠。 彼亦是对于心的状态未曾有任何体验，仅于言辞上诤论增长之分别念，有者先入为主地认为自方胜利、他方失败，对于佛陀之教言，有者认为是好的，有者认为是坏的，随逐分别之后，虽然生起颠倒分别之智慧，然胜义谛之境与其相违，各别自证是超越言语诠释的。如是，由分别念之思辨所生起之个别分别智慧
English
Twelfth: Explaining the Uncommon Path of the Great Perfection of Naturalness. Root Verse: To the non-learning union, the great path of guidance, the six perfections, and all qualities, rely perfectly on the Perfection of Wisdom. That path will never become the cause of another. This means that the four paths of accumulation, application, seeing, and meditation are the paths of learning, while the path of non-learning is the union of bliss and emptiness. The great path that leads to it is the six perfections, and all its glory and qualities rely perfectly on the Perfection of Wisdom. That path will never become the cause of another. That is what it means. Root Verse: Thus, the secret of all perfect Buddhas, in emptiness, no characteristics abide, in the meaning of freedom from extremes, there is no grasping at the Middle Way, the essence is free from nature, the Great Perfection is accomplished. Thus, the secret of body, speech, and mind of all perfect Buddhas of the past and future is that no characteristics abide in emptiness, and there is no grasping at the Middle Way in understanding the meaning of freedom from extremes. The essence is free from nature, that is, beyond all aims and thoughts, and is spontaneously accomplished as the Great Perfection. When the mind's activity subsides into the expanse, and even the slightest bit of the Middle Way is not perceived, it is empty in its own nature. From the aspect of spontaneous accomplishment, the illusion of clear, unmoving, radiant wisdom is unceasing, and that is known as the Great Perfection. Root Verse: Argumentative conceptual thought increases, following after the objects of discrimination, the realm of ultimate truth is contrary to that, self-cognizance is beyond the realm of expression. That is, while not having any experience of the state of mind, some conceptual thoughts that increase arguments in words prioritize the mind of wanting one's own side to win and the other side to lose, and some consider the Buddha's words to be good, while others consider them to be bad. Although the wisdom of distorted discrimination arises after following discrimination, the realm of ultimate truth is contrary to that, and self-cognizance is beyond the realm of expression. Thus, the individual discriminating wisdom generated by the conceptual thought of discrimination
Tibetan
ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་དང་། རྫས་ལྡོག་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་ཁྱབ་པ་བརྩི་ཞིང་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་བརྟགས་ཤིང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཀུན་རྟོག་གི་འཐོར་རླུང་གཡོ་བས་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བའི་ཚུལ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་སོགས་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྩ་བ། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་གྲུབ་མཐའི་རྟོག་གེ་དང་། །ས་མཚམས་དམན་པ་སོ་སྐྱེའི་རྟོག་གེ་ཡིས། །རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །གདོད་ནས་གྲོལ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ། །ཞེས་པ་ནི་དེའང་གྲུབ་མཐའི་རྟོག་གེ་ནི་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་གཞུང་དེ་གཤིས་ལ་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་འགལ་འདུའི་བརྒལ་བརྟག་གིས་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་འཇལ་ནས་ཡེ་གྲོལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་གྲོལ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་ལ་ས་མཚམས་ཀྱི་དམན་པའི་རྟོག་གེ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སེམས་དང་བཅས་པའོ། །དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་རྟོག་དཔྱོད་ལས་འདས་པ་རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གདོད་ནས་གྲོལ་བ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཡིན་ཞེས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའོ། །རྩ་བ། ཤེས་བྱ་སྣང་བས་མ་བཅིངས་སྟོང་པའི་དངོས། །སྟོང་པ་རང་བཞིན་གསལ་བའི་སྙིང་པོ་ནི། །རིག་པར་བཞུགས་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཁམས། །འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་བཞིན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཏེ། དེ་ཉིད་སྣང་བས་མ་བཅིངས་པ་ནི་ཚོགས་དྲུག་གི་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་ཕུང་ལྔའི་ཉེར་ལེན་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་སྟོང་པའི་དེ་ཉིད་དངོས་ཡིན་པ་དང་། སྟོང་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གསལ་བའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཏེ་རིག་པར་བཞུགས་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་དང་ཟེར་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཤིས་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ན་དྲན་བསམ་དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་སྣ་ཚོགས་པའང་སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་སྟོང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཀློང་དུ་ཆུ་བོ་དང་རླབས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལྟར་སྤང་གཉེན་མེད་པར་གྲོལ་བའོ། །རྩ་བ། གང་ལ་བློ་ཡི་རིམ་པས་འཇལ་ལུགས་གསུམ། །སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི་རོལ་པའི་རྩལ་དུ་ཤར། །ཀློང་གི་སྡེ་ནི་རང་སྣང་བཀོད་པའི་རྒྱན། །མན་ངག་སྡེ་ནི་མེད་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཡང་གང་ལ་སྟེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བློ་དམན་འབྲིང་མཆོག་གི་རིམ་པས་འཇལ་ལུགས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྡེ་ནི་རོལ་པའི་རྩལ་དུ་ཤར་ཞེས་པ་རང་སེམས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གུད་ན་མེད་པས་སྤང་བྱ
Chinese
从宗派方面来说，就是对法和，实体反体和，随行反行的周遍进行衡量，对顺和不顺的方面进行考察，通过随后的推测，由分别念的散乱之风摇动而使戏论寂灭的法性相违背的方式，要从《楞伽经》等中了解。根本：声称事物存在的宗派的分别念和，境界低下凡夫的分别念，超越分别思择的胜者智慧，是本来解脱大圆满之道。说的是，宗派的分别念是，声称事物存在的论典，在那自性上没有成立的情况下，用矛盾的辩论来衡量甚深之义，对于本解脱的法性也用新解脱来妄加增益，而境界低下的分别念是，孩童凡夫，即对五蕴执取的有心者。从那些当中，特别超胜的，超越分别思择的胜者智慧，是本来解脱大圆满之道，这是在称赞。根本：所知不被显现束缚的空性之物，空性自性光明的精华，安住于觉性之中的身和智慧界，无有聚散犹如太阳的精华。说的是，对此，所要了解的是自心的安住方式，那不被显现束缚，即不随六识而分别，五蕴的执取，自性的空性，那即是实物。空性也是自性光明的精华，即安住于觉性之中的身和智慧的界，无有聚散，犹如太阳的精华和光芒一般。这样，如果不在自性安住的方式上动摇，那么包括忆念和思考在内的各种感受，也各自在自明本空，无有迁变的虚空中，如河流和波浪的显现一般，无有取舍而解脱。根本：对于什么以智慧的次第来衡量有三种方式，心部是游戏的才华显现，界部是自显庄严的装饰，诀窍部是无有显现空性的形象。说的是，对于什么，即对于大圆满，以智慧的下中上的次第来衡量有三种方式，心部是游戏的才华显现，因为在自心之外没有其他的法，所以要舍弃
English
From the perspective of sects, it is about measuring the pervasiveness of dharma and entities, opposites, and following and reversing, examining concordant and discordant aspects, and understanding how conceptual scattering winds contradict the nature of quiescence through subsequent inferences, as explained in texts like the Lankavatara Sutra. Root text: The conceptualization of proponents of substantial entities and the inferior conceptualization of ordinary beings: The wisdom of the Victorious Ones, which transcends conceptual analysis, is the path of the Great Perfection, liberated from the beginning. This refers to the fact that the conceptualization of sects, which are doctrines that assert the existence of entities, measures the profound meaning with contradictory debates even though it is not established in its nature, and superimposes liberation onto the nature of original liberation. The inferior conceptualization of boundaries refers to ordinary beings, children, who are beings with minds that cling to the five aggregates. Among these, the wisdom of the Victorious Ones, which transcends conceptual analysis, is particularly superior and is praised as the path of the Great Perfection, liberated from the beginning. Root text: The object of knowledge, emptiness unbound by appearances, the essence of emptiness, whose nature is luminosity, the realm of body and wisdom abiding in awareness, inseparable like the essence of the sun. This means that what is to be known is the abiding nature of one's own mind. That which is unbound by appearances does not conceptually follow the six consciousnesses, and the clinging to the five aggregates is the very nature of emptiness, which is the actual entity. That emptiness is also the essence of luminosity, the realm of body and wisdom abiding in awareness, inseparable like the essence and rays of the sun. Thus, if one does not waver from the state of settling into the nature of reality, then various feelings, including memory and thought, will also be liberated without acceptance or rejection in the expanse of self-aware, primordially empty, and immutable space, like the appearance of rivers and waves. Root text: For what, there are three ways of measuring with the order of intelligence: The Mind Series dawns as the talent of play, the Space Series is the ornament of self-appearing arrangement, the Instruction Series is the form of empty appearance without existence. This means that for what, that is, for the Great Perfection, there are three ways of measuring with the order of intelligence, lower, middling, and supreme. The Mind Series dawns as the talent of play, because there is no other dharma separate from one's own mind, so it is to be abandoned.