Tibetan
པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་མ་འཁྲུལ་པར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་ངེས་འབྱེད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ་བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་དངོས་སམ། དམན་པའི་ཤེས་རབ་དང་། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་ལྷག་མཐོང་ཡང་དག་པ་འགྲུབ་པའོ། །རྩ་བ། ཉོན་མོངས་ཚོགས་འཇོམས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཤེས། །སྲིད་པའི་གྲོང་ལས་མྱ་ངན་མེད་པར་འདའ། །སྦྱིན་སོགས་རྣམ་པ་དྲུག་པོའང་གོང་ནས་གོང་། །ཁྱད་ཞུགས་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་བརྟེན། །ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་དོན་ལ་བརྩོན་པ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དངོས་དང་རྒྱུད་ནས་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་དང་ཆོས་ཅན་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བ་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཀྱང་ཤེས་ལ། དེ་ལྟར་ཤེས་པས་སྲིད་པའི་གྲོང་མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་པ་དག་ལའང་དུབ་ཁ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་འདའ་ཞིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་རྣམ་པ་དྲུག་པོའང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ཞུགས་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འཕགས་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་མེད་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་དག་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་འབྱེད་པ་དང་། སྟོན་པ་དང་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་མཐར་ཐུག་ལ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པ་དང་། ཐེག་པ་གོང་འོག་དང་བདེན་གཉིས་དང་དྲང་ངེས་གཉིས་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་གནང་བཀག་ལ་གང་ཟག་གཞན་ལ་འགལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཅན་ལ་མིའགལ་བ་སོགས་འཕགས་ཆོས་མང་ངོ་། །སྔོན་གྱི་སྦྱིན་འབྲས་ལས་རྒྱལ་པོ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཐོབ་ཀྱང་ཤེས་རབ་མེད་ན་མྱུར་དུ་ཉམས་དམའ་བར་འགྱུར་རོ། །རྩ་བ། དེའང་འདི་ན་སོསོའི་སྐྱེ་བོའི་སར། །ཐོས་པ་ལས་བྱུང་ཤེས་རབ་མ་བསྟེན་ན། །བསམ་དང་བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་གནས་མིན་འཁྱམས། །ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་རུ་གསུངས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་གང་ཟག་གིང་གི་རྒྱུད་འཕགས་པ་ཡིན་ན་སྔོན་གོམས་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་གྱི་དོན་ཤེས་སླ་སྲིད་ཀྱང་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི་མ་ཐོབ་བར་བརྩོན་པ་གལ་ཆེའོ། །དེའང་འདི་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་སེམས་ཉོན་མོངས་་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ལྟའི་དམན་སར་གནས་སྐབས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་མ་བསྟེན་ན་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་གནས་མིན་དུ་འཁྱམས་པ་ནི་བྱིས་པ་ཤེད་ཡ་བྱེད་པས་མི་ཆེན་གྱི་ལད་མོ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བས་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་རུ་གསུངས་བཞིན་འབད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བསྟན་ལ་མ་དད་པ་རྣམས་ཚར་གཅད་ཕྱིར་སྒྲ་དང་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་། དད་པ་ཅན་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་ཕྱིར་བཟོ་དང་གསོ་བ་རིག་པ་དང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་ཕྱིར་ནང་རིག་པ་འཚོལ་བ་རྣམས་ཡིན་ལ་དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་ན་དེར་འཐུས་མོད་ཀྱི་དོན་ལ་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྤྱི་དང་མངོན་གྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་མ་ནོར་བར་སྟོན་ཕྱིར་དྲང་ངེས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ནི། རྩ་བ། གཞལ་བྱའི་ཆོས་ལ་འཇལ་བྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །དྲང་ངེས་གཉིས་དང་ལྡེམ་དགོངས་རྣམ་བཞིར་གཞལ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་ཉིད། །རྣམ་ཐར་གསུམ་དུ་གནས་པ་ངེས་དོན་ཡིན། །ཆོས་ཅན་སྣང་ཚོད་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །རིགས་པས་གཞལ་ནས་སྒྲོ་བཏགས་དྲང་བའི་ལམ། །གཉིས་པོ་དྲང་དོན་གང་ལ་རྟོན་མི་རྟོན། །ཤེས་དེ་གསུང་རབ་བལྟ་བའི་ལྡེ་མིག་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་གཞལ་བྱའི་ཆོས་ནི་འཁོར་འདས་སུ་འཛིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཤེས་བྱེད་དམ་འཇལ་བྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཞལ་ན། དྲང་ངེས་གཉིས་དང་ལྡེམ་དགོངས་གཉིས་ཏེ་རྣམ་པ་བཞིར་གཞལ་བ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དབྱིངས་སམ་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ལ་དེའི་གནས་ལུགས་ནི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའོ། །ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་གནས་པ་དེ་ལ་ངེས་དོན་ཞེས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་བཏགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཞེས་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་ཚོད་ཀྱི་ལམ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གཞལ་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་ལ་རེག་མ་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྲང་བའི་ལམ་མོ། །དེ་གཉིས་པོས་དྲང་ངེས་གང་ལ་རྟོན་མ་རྟོན་ཞེས་ཕལ་སྐད་དུ་གང་ལ་དོན་མི་དོན་ཤེས་པ། དེ་ནི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟ་བའི་ལྡེ་མིག་ཡིན་ཞེས་སྟངས་བཅད་པའོ། །དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་གང་དག་ལམ་ལ་འཇུག་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དྲང་དོན་དང་། འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་དོན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཞིབ་ཏུ་དབྱེ་ན་དོན་ལ་རྟོན་གྱིས་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱིས་རྣམ་ཤེས་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་། ངེས་དོན་ལ་རྟོན་གྱིས་དྲང་དོན་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་གྱིས་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པའོ། །དེ་ལ
Chinese
了知三藏的所诠义而不错乱，是增上慧学之体性。其决择乃是三摩地之加行，即从禅定所生，远离一切障碍之真实智慧，或下劣之智慧，以及由听闻、思惟、修习所生之三种智慧，能成就真实之胜观。 根本偈：摧毁烦恼众，知法与法性， 从有之城中，趋入无忧处。 布施等六度，亦渐次增上， 依于胜慧度，得达彼岸果。 如是，以三种智慧精勤于义，能从根本上摧毁诸烦恼，并了知深奥之法性以及显现错乱之法性之所有实相。如是了知后，对于充满忧苦之有城，亦能无倦地趋入无忧之境。布施等六度，亦渐次增上，即依于智慧波罗蜜多之圣法，而获得果位。 总而言之，于因果不虚获得定解，能辨别法与非法；对导师及教法之功德生起定解；一切功德皆依赖于善知识；厌离世间之行境及究竟；于缘起获得稳固之定解；上下乘、二谛、二理、显密二者，于他人而言或有相违，然于智者则无相违等，圣法甚多。往昔布施之果报，虽获得国王等地位，然若无智慧，则速疾衰损。 根本偈：于此凡夫地，若不依闻慧， 思修之功德，不住而流散， 闻所生之慧，说为一切因。 如是，若有情之相续为圣者，则依往昔串习之力，易于了知听闻思惟之义，然于未得四种正知之前，精勤尤为重要。于此凡夫地，若心为烦恼所染，处于下劣之境，若不依止听闻所生之智慧，则思惟与修习之智慧不住于正处，而流散于他处。
English
To thoroughly distinguish the meaning of the objects expressed in the Tripitaka without confusion is the essence of higher wisdom training. Its ascertainment is the application of samadhi, that is, the actual wisdom born from meditation, free from all obscurations, or inferior wisdom, and the three wisdoms arising from listening, thinking, and meditation, which can accomplish true insight. Root verse: Destroy the assembly of afflictions, know the Dharma and the nature of Dharma, From the city of existence, go to the place without sorrow. The six perfections, such as generosity, also increase gradually, Relying on the wisdom of transcendence, one attains the fruit of the other shore. Thus, diligently striving for meaning with the three wisdoms destroys the afflictions from the root and lineage, and also knows the profound nature of Dharma and the true state of all phenomena that appear as mistaken. Knowing this, one can also enter the state of no sorrow without weariness in the city of existence filled with suffering. The six perfections, such as generosity, also gradually increase, that is, one obtains the fruit by relying on the noble Dharma of the Perfection of Wisdom. In short, gaining certainty in the infallibility of cause and effect, being able to distinguish between Dharma and non-Dharma; generating certainty in the qualities of the teacher and the teachings; all qualities depend on the virtuous friend; becoming weary of worldly conduct and ultimate goals; having a firm certainty in dependent origination; the higher and lower vehicles, the two truths, the two meanings, the two sutras and tantras, although there may be contradictions for others, there are no contradictions for the wise, and so on, there are many noble Dharmas. Although one obtains the position of king, etc., from the results of past generosity, if one does not have wisdom, one will quickly decline. Root verse: Here in this ordinary person's place, if one does not rely on the wisdom of listening, The merits of thinking and meditation do not abide and wander, The wisdom arising from listening is said to be the cause of all. Thus, if the continuum of a sentient being is noble, then by the power of past habits, it may be easy to understand the meaning of listening and thinking, but it is important to strive until one obtains the four correct knowledges. Here in this ordinary person's place, if the mind is stained by afflictions, being in such an inferior state, if one does not rely on the wisdom arising from listening, then the wisdom of thinking and meditation does not abide in the right place, but wanders elsewhere.
Chinese
愚昧就像小孩子逞能一样，模仿大人的行为，因此应当像教导的那样，努力成为一切博闻智慧的根源。因此，为了制服不信仰佛教的人，要学习声明和因明；为了接引有信仰的人，要学习工巧明和医方明；为了自己通晓一切，要寻求内明。如果这一切都是为了获得佛陀果位，那当然可以，但为了从总体和显现的角度正确地展示无我的真如实相，就需要区分了义和不了义。根本是：以衡量所量之法之衡量者智慧，衡量为了义不了义二者和隐义密意四者。一切法的本体是真如，安住于三解脱门中了义。为了有法者显现进入道，以理智衡量后假立名言不了义道。二者之中了义不了义应依何者不依何者？知晓此者是观看一切经典的钥匙。也就是说，为了进入道，一切教法都是不了义；为了进入果，一切教法都是了义。如果细致区分，应依意义不依文字，应依智慧不依分别识，应依了义不依不了义，应依法性不依补特伽罗。于此
English
Foolishness is like a child showing off, imitating the behavior of adults, so one should strive to be the source of all learned wisdom, as taught. Therefore, in order to subdue those who do not believe in Buddhism, one should study grammar and logic; in order to guide those who have faith, one should study craftsmanship and medicine; and in order to understand everything oneself, one should seek inner knowledge. If all of this is for the sake of attaining Buddhahood, then of course it is acceptable, but in order to correctly show the true nature of selflessness from both a general and manifest perspective, it is necessary to distinguish between definitive and provisional meanings. The root is: With the wisdom that measures the measurable phenomena, measure the two, definitive and provisional, and the four, hidden and intentional meanings. The essence of all phenomena is suchness, abiding in the three doors of liberation, which is the definitive meaning. In order for phenomena to appear and enter the path, the path of provisional meaning is established by measuring with reason and merely applying labels. Among the two, which of the definitive and provisional meanings should one rely on and not rely on? Knowing this is the key to viewing all the scriptures. That is to say, in order to enter the path, all teachings are provisional; in order to enter the fruit, all teachings are definitive. If one distinguishes carefully, one should rely on meaning and not on words, rely on wisdom and not on discriminating consciousness, rely on definitive meaning and not on provisional meaning, rely on the nature of reality and not on the individual. To this