Tibetan
མ་སྒྲོན་མེ་ནུབ། ཅེས་པ་ཡང་། རྫས་དང་ཡོ་བྱད་མཆོད་སྦྱིན་ལ་མི་གཏོང་བ་ཧ་ཅང་འཆིང་བ་དམ་པ་དང་། མི་གཞི་ངན་པས་བསམ་སྦྱོར་གང་ཡང་སྡིག་སྤྲུལ་ལྟ་བུ་དང་། འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཚང་ཇི་ཙམ་མཐོག་ཞིང་ཐོས་ཀྱང་ངེས་འབྱུག་དང་སྐྱོ་ཤས་མི་སྐྱེ་བ་ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་དད་པ་གཏན་ནས་མེད་པ་སྒོ་གསུམ་ཤིན་ཏུ་རྩིངས་པས་ཉེས་སྤྱོད་ཁོ་ནས་དུས་འདས་བ། མཆོག་གསུམ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་ཐོས་སུ་གྱུར་ཀྱང་དང་གུས་མི་སྐྱེ་བ། བསྟན་ལ་ཞུགས་པར་རློམས་ཀྱང་སྡོམ་གསུམ་སོ་སོར་ཉེས་འགལ་བྱུང་བ་ལ་ཅི་མི་སྙམ་པ་སྟེ། འདི་དག་གི་སྐྱོན་སེལ་དང་མཐུན་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པ་གལ་ཆེ་ཞེས་པའོ། །རྩ་བ། སྡིག་སྡུག་འཐོར་རླུང་འཁྲུགས་པའི་གནས་རིགས་སུ། །ངལ་ཞིང་སྐྲག་བཅས་བསོད་ནམས་རྙོག་པ་ཅན། ཆོས་ལ་ཕྲག་པ་དོག་པ་མི་ཁོམ་བརྒྱད། །བསམ་ནས་རང་གི་དལ་བ་དོན་ཡོད་མཛོད། །ཅེས་པ་ནི། སྡིག་པའི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པས་སྡུག་བསྔལ་འཐོར་རླུང་ལྟར་འཁྲུགས་པའི་གནས་རིགས་མིཁོམ་པ་བརྒྱད་དུ་སྐྱེས་ན་འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་ཀ་བདེ་བའི་ཐབས་ལ་རྨོངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནན་ཏན་བགྱིས་པས་ངལ་ཞིང་སྐྲག་པ་དང་བཅས་པའི་བསོད་ནམས་རྙོག་པ་ཅན་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་མི་དགེ་བ་བཅུ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ནི་ཆོས་དང་རྒྱབ་འགལ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཕྱིར་ཕྲག་པ་དོག་པའི་ཐ་སྙད་བཞག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་མི་ཁོམ་པའི་སྐྱོན་དང་དལ་འབྱོར་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བསམས་ནས་རང་གི་དལ་རྟེན་དོན་ཡོད་པར་མཛོད་ཅེས་གདམས་པའོ། །རྩ་བ། ཡུལ་དབུས་ས་གཞི་གཙང་མར་དབང་པོ་དང་། །ཡན་ལག་རབ་རྫོགས་དད་པའི་གནས་ལ་དད། །ལས་མཐའི་མེ་ཏོག་སྡིག་ཏོས་མ་བཅོམ་པའི། །མིར་གྱུར་དཔག་བསམ་ལྗོན་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །རྒྱལ་བ་ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་འཇིག་རྟེན་བྱོན། །ཆོས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་བསྟན་པའི་ཚལ། །ནུབ་པ་མེད་པར་གནས་ལ་ཡང་དག་ཞུགས། །དམ་པའི་གྲིབ་གསིལ་ལ་རྟེན་དེ་བས་ཉུང་། །ཞེས་པ་ནི། །རང་འབྱོར་ལྔ་དང་གཞན་འབྱོར་ལྔ་སྟེ། དང་པོ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་གང་དུ་དར་བའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ས་གཞི་གཙང་མ་ལྟ་བུར་དབང་པོར་ཚང་ཞིང་ཡན་ལག་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་དང་དད་པ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། །དམག་དཔོན་ཚོང་དཔོན་རྔོན་པ་ཉ་པ་སོགས་སྡིག་སྤྱོད་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་སྐལ་བ་དམན་པའི་རིགས་སུ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ལས་མཐའི་མེ་ཏོག་སྡིག་ཏོས་མ་བཅོམ་པའི་ཞེས་རྟེན་མིར་གྱུར་པ་ནི་དཔག་བསམ་ལྗོན་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པ་དཀོན་ཚུལ་དཔེར་སྦྱར་བ་དང་། དེ་ཡང་མི་ལུསཐོབ་པ་དང་། ཆོས་དར་བའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། དབང་་པོ་ཚང་ཞིང་། ལས་མཐའ་ལ་ལོག་པ། རྒྱལ་བསྟན་པ་དད་པ་ལྔ་ནི་རང་འབྱོར་ལྔའོ། །གཉིས་པ་ནི། འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཚང་གིས་འཇིགས་པ་ལས་རྒྱལ་བ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱོན་པ་ནི་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟར་དཀོན་ཡང་སྟོན་མཆོག་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པའི་པད་ཚལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཤིང་། དེ་ཉིད་ཀྱང་ནུབ་པ་མེད་པར་མདོ་སྔགས་གང་ལ་འཇུག་འདོད་པའི་གནས་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་། དེར་འཇུག་པའི་ཐབས་སྟོན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་་པའི་སྐྱབས་འོག་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རིམ་བཞིན་དཀོན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བྱོན་པ་དང་། དེས་ཆོས་གསུངས་པ་དང་། གསུངས་པའི་ཆོས་མ་ནུབ་པ་དང་། རང་ཉིད་ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་དེར་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་སྙིང་ནས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་ཡུལ་གོང་མས་བྱམས་བརྩེས་སྐྱོང་བ་དང་། འོག་མས་ཀྱང་དད་འདུན་གྱི་བརྩེ་སེམས་ཡོད་པ་སོགས་ནི་གཞན་འབྱོར་ལྔའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དལ་འབྱོར་བཅོ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ལུས་རྟེན་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཚུལ་ནི། རྩ་བ། གང་ཕྱིར་རང་ཉིད་འབྱོར་པའི་ལྗོན་པ་དང་། །གཞན་དབང་རྐྱེན་གྱིས་འབྱོར་བའི་ཨུ་དུམ་ཝཱར། །གཉིས་ཀའི་ཡོན་ཏན་འབྱོར་པ་རྣམ་པ་བཅུས། །དལ་བ་བརྒྱད་ལ་འཁྱུད་འདི་སླར་མི་རྙེད། །གང་ཕྱིར་ཞེས་དོན་ཅིའི་སླད་དུ་ན་རང་འབྱོར་ལྔ་ནི་དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་པ་ལྟར་དཀོན་ཞིང་དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་འབྱོར་ལྔ་པོ་ནི་ཨུ་དུམ་ཝའ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་རབ་ཏུ་དཀོན་ཞིང་། རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་ཡོན་ཏན་འབྱོར་པ་རྣམས་པ་བཅུས་དལ་བ་བརྒྱད་ཀྱི་རྟེན་མི་ལུས་ལ་འཁྱུད་པ་འདི་འདྲ་བ་སླར་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་སོ། །རྩ་བ། ཅི་ཕྱིར་རུས་སྦལ་མགྲིན་དང་གཉའ་ཤིང་དཔེ། །གྲངས་ནི་མི་དང་དུད་འགྲོ་ཉིན་མཚན་གྱི། །སྐར་མས་ཕྱེ་བ་དེ་སྙེད་ཡི་དྭགས་དང་། །དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་རིམ་པས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་དགེ་སློང་དག་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་གཏིང་རུམ་ན་རུས་སྦལ་ལོང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལོ་བརྒྱ་རེ་ལོན་པའི་འཕྲོར་རྒྱ་མཚོའི་ཁར་ལན་རེ་རྒྱུ་བ་ན། རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཁ་ན་གཉའ་ཤིང་བུག་པ་གཅིག་པ་ཞིག་ཕྱོགས་བཞིའི་རླུང་གིས་རྒྱུ་ཕྱོགས་སོ་སོར་བསྒྱུར་བ་ཞིག་ཡོད་པའི་གཉའ་ཤིང་དེའི་བུག་པར་རུས་སྦལ་གྱི་མགྲིན་པ་ཚུད་པ་ལས་ནི་མི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའ་ཞེས་མ
Chinese
“不要熄灭灯火”，这是说，对于物品和用具，不用于供养布施，而是非常吝啬悭贪，心性恶劣之人，无论做什么样的思想行为都如同罪恶的化身，对于轮回的过患无论听到多少，也不会生起出离心和厌离心，对于显现为佛法的门径——信心，完全没有，身语意三门非常粗糙，仅仅以恶行度日。即使见到或听到三宝的功德，也不会生起恭敬心。自以为进入了佛门，却对三律仪各自的违犯毫不在意。因此，努力消除这些过失并促成顺缘非常重要。根本偈颂：罪恶痛苦如狂风般肆虐的地方，劳累恐惧伴随着混浊的福德，对佛法心怀芥蒂，没有闲暇的八无暇。思维之后，让自己的闲暇变得有意义。这是说，被罪业所牵引，痛苦如狂风般肆虐的地方，如果转生到八无暇之处，就会对当下和未来获得安乐的方法感到茫然，并且努力造作痛苦的因，因此伴随着劳累和恐惧的混浊福德，就是指非福德之业，即十不善业。这些与佛法相违背，因此用“心怀芥蒂”来形容。思维这样的无暇之过患和暇满之功德之后，劝诫我们要让自己的闲暇人身变得有意义。根本偈颂：在中央圣地，如清净的土地般具足根，肢体圆满，对信仰之处生起信心，未被罪恶所摧毁的善业之花，转生为人身，如意宝树般极为稀有。胜者乌昙婆罗花降临世间，开启佛法之花，成为教法的园林，永不衰败地安住，完全进入其中，依靠圣者的荫庇更是少之又少。这是说，五种自圆满和五种他圆满。首先是：圣法兴盛的地方，那片土地如同清净的土地一般，具足根，肢体没有残缺，并且对具有信心等等。没有转生为军人、商人、猎人、渔夫等等恶行之人，这些都是难以进入佛法的种姓，因此说“未被罪恶所摧毁的善业之花”，转生为人身就像如意宝树一样非常稀有，这是一种比喻。而且，获得人身
English
"Do not extinguish the lamp," which means being extremely stingy and miserly with items and utensils, not using them for offerings and donations. For those with evil minds, whatever thoughts and actions they engage in are like embodiments of sin. No matter how much they hear about the faults of samsara, they will not generate renunciation or aversion. They have absolutely no faith, which is the gateway to perceiving the Dharma. Their three doors of body, speech, and mind are extremely coarse, and they spend their time solely engaging in misdeeds. Even if they see or hear the qualities of the Three Jewels, they will not generate respect. They boast of having entered the Buddhist teachings, yet they are completely unconcerned about their violations of the three vows. Therefore, it is very important to strive to eliminate these faults and create favorable conditions. Root verse: In places where sinful suffering rages like a storm, accompanied by toil and fear, with tainted merit, harboring resentment towards the Dharma, the eight states of unfreedom. After contemplating, make your leisure meaningful. This means that, driven by sinful actions, in places where suffering rages like a storm, if one is born in the eight states of unfreedom, one will be bewildered about the methods for attaining happiness in both the present and the future, and will diligently create the causes of suffering alone. Therefore, tainted merit accompanied by toil and fear refers to non-meritorious actions, the ten non-virtuous deeds. These are contrary to the Dharma, hence the term "harboring resentment." After contemplating the faults of such unfreedom and the qualities of leisure and endowment, we are exhorted to make our leisure human body meaningful. Root verse: In the central sacred land, like pure ground, possessing faculties and complete limbs, having faith in the objects of faith, the flower of virtuous deeds not destroyed by sin, being born as a human, like a wish-fulfilling tree, is extremely rare. The Victorious Udumbara flower appears in the world, opening the flower of Dharma, becoming a garden of teachings, abiding without decay, fully entering into it, relying on the shade of the holy ones is even rarer. This refers to the five personal endowments and the five circumstantial endowments. The first is: In the place where the holy Dharma flourishes, that land is like pure ground, possessing faculties, with limbs not defective, and having faith, etc. Not being born as soldiers, merchants, hunters, fishermen, etc., who engage in evil deeds, these are lineages that are difficult to enter the Dharma, hence the saying "the flower of virtuous deeds not destroyed by sin," being born as a human is like a wish-fulfilling tree, which is extremely rare, this is a metaphor. Moreover, obtaining a human body
Chinese
学习和，生于佛法兴盛之地和，根器齐全并且，从恶业中返回。对佛法僧的五种信心是五种自圆满。第二是，因畏惧轮回的过患，诸佛出世如同优昙婆罗花般稀有，但导师释迦牟尼佛出世，开启了佛法之花，意为教法的莲园得以充分兴盛。而且，无论想进入显宗或密宗，都能正确进入，并依靠能指示进入之道的圣者，这些都是依次稀有的。也就是说，佛陀出世，宣说佛法，所说的法未隐没，自身希求善者行于其中，同样真心实意修法者，受到上位者的慈爱护佑，下位者也怀有信心和爱意等，是五种他圆满。如是具有十八种暇满的人身，是极其难以获得的。根本偈：何故自身具足之树木，他力所生圆满优昙花，二者功德圆满十种性，八暇相系此身不再得。何故之意为何，自身五圆满如意树般稀有，而他圆满五者如优昙婆罗花般极其稀有。自身与他身二者功德圆满十种性，与八暇之身相系的此人身不再得。如是说。根本偈：何故盲龟颈与轭木喻，数目人与旁生昼夜星，以此分判饿鬼与地狱，次第了知即能生起。意思是，导师释迦牟尼佛对众比丘说，此世界化为一大海，海底有一只盲龟，每百年浮出海面一次，海面漂浮着一个独孔的轭木，被四面八方的风吹向各个方向，盲龟的脖子进入轭木孔的几率，比获得人身还要困难。
English
Studying and, being born in a place where the Dharma flourishes, having complete faculties, and turning away from negative actions. The five kinds of faith in the Buddha, Dharma, and Sangha are the five self-perfections. Secondly, fearing the faults of samsara, the appearance of Buddhas in the world is as rare as the Udumbara flower, but the supreme teacher Shakyamuni Buddha appeared in the world and opened the flower of Dharma, meaning that the lotus garden of the teachings is fully flourishing. Moreover, one can correctly enter whichever path of Sutra or Tantra one wishes to enter, and rely on the refuge of holy beings who can show the way to enter, which are said to be rare in sequence. That is, the Buddha appears, teaches the Dharma, the taught Dharma does not disappear, those who wish for their own good practice it, and similarly, those who sincerely practice the Dharma are protected with love by those above, and those below also have faith and affection, etc., are the five other perfections. Such a human body endowed with eighteen freedoms and advantages is extremely difficult to obtain. Root verse: Why is the tree of self-endowment, and the Udumbara flower of other-dependent endowment, the ten qualities of both, this leisure clinging to the eight is not obtained again. What is the meaning of 'why'? The five self-endowments are as rare as a wish-fulfilling tree, and the five other endowments are even rarer, like the Udumbara flower. The ten qualities of self and other endowments, clinging to the human body of the eight leisures, such a body is not obtained again. So it is said. Root verse: Why the blind turtle's neck and the yoke analogy, the number of humans and animals, the stars of day and night, by this division, the hungry ghosts and hells, sequentially knowing will arise. It means that the teacher Shakyamuni Buddha said to the monks, this world has become a great ocean, and in the depths there is a blind turtle, which surfaces once every hundred years, and on the surface of the ocean floats a yoke with a single hole, blown in various directions by the winds from all directions, the chance of the blind turtle's neck entering the hole of the yoke is more difficult than obtaining a human body.