Tibetan
་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ན། ཐབས་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་ཡ་བྲལ་དུ་མ་སོང་བཞིན་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་དགེ་བ་གསེར་འགྱུར་གྱི་རྩིས། སྲིད་པ་འཁྲུལ་བའི་མངོན་རྟོགས་དང་ནི་ཞི་བ་མྱ་འདས་འཁྲུལ་པ་སད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གཉིས་དངོས་འགལ་བའི་འཁོར་བའི་ལྕགས་ཁམས་ལ་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱིས་ནུས་པ་ཐེབས་པས་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་བའི་ཁམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྲུབ་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །ལམ་ལྔའི་དུས་སུ་སྒོ་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། གཉིས་ཀ་ཟུང་འཇུག་གིས་ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྦྱངས་ལོངས་སྐུ་དང་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་མངོན་དུ་འཐོབ་པ་ནི་དག་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཟབ་མོ་འགྲུབ་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལགས་སོ། །ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཀྱི་ལེའུ་གསུམ་པའི་བསྡུས་འགྲེལ་ལོ། ལེའུ་བཞི་པ། ༈ མངོན་མཐོའི་གྲུ་པོ་མཆོག་ནི། དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཡིན་ལ། འདི་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་རེ་ཞིག་ངན་སོང་གསུམ་ཆུ་སྲིན་གདུག་པའི་ལྕེས་ཉེ་ཞོ་མ་རེག་པར་བཏང་ཡང་། ད་དུང་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་མ་བརྒལ་སྐྱོན་གྱིས་ཐར་པའི་སྐམ་སར་མ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས། དེའི་འགལ་རྐྱེན་སྤོང་ཞིང་མཐུན་རྐྱེན་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་དེད་དཔོན་མགོན་དང་སྐྱབས་སུ་བརྟེན་དགོས་པ་ཡིན་སྟེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། འཁོར་བའི་གནས་རིགས་དྲུག་པོ་དམའ་བ་ངན་སོང་གསུམ་པོའམ། མཐོ་བ་ལྷ་མི་གཉིས་ལྷ་མིན་གང་ཡང་རུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་གི་མི་ཆོག་པར་བརྩེགས་མར་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། མཐོན་པོའི་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མྱོང་བ་གང་ཞིག་རྨི་ལམ་སད་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ནི་ཚོ་འདིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཕལ་མོ་ཚེ་སྡིག་པ་ཁོ་ནས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཕྱིར་ད་ལྟ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལྟར་མི་མངོན་ཡང་ཕྱིས་ནི་མངོན་གྱུར་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་དམ་ལ་མ་བཞག་པའི་འཁོར་བ་གཞན་སུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་ཀར་ཕུང་དཀྲོལ་བསྐྱེད་པ་ལ་མགོ་འཕང་བསྟོད་པའི་མ་རུང་འདོད་པའི་གདོན་ད
Chinese
如果领悟了知晓无自性的两种意义，那么行持方便方面的五度等法，以及智慧空性的法，在未分离的情况下，结合的善行如同炼金术。轮回是迷惑的显现，寂灭涅槃是觉醒迷惑的自性，二者是相违的，轮回的铁矿被无我二者赋予力量，从而成就了不住智慧胜者的功德，这就是超越世间的善行。五道之时，三门善行与有相执著是福德资粮的因，显现而无自性的无相执著之义是果位智慧资粮。二者双运，清净烦恼障和所知障二障，显现获得报身和化身二身，是清净因果深妙成就的缘起。功德宝藏论第三品的简略注释完毕。 第四品。 殊胜的增上生之舟，就是暇满的人身。依靠此身者，暂时虽然没有被三恶趣恶龙的舌头触及，但仍然没有超越轮回痛苦的海洋，没有到达解脱的陆地。因此，为了遣除违缘，成办顺缘，必须依靠四圣谛的舵手怙主和救护。其中，要了解苦谛，无论是轮回的六道众生，下至三恶趣，上至天人和非天，苦苦是指痛苦叠加，苦上加苦；坏苦是指享受到的高位安乐圆满如梦醒般消逝；行苦是指此世的安乐圆满大多由罪业而成，因此现在虽不显现痛苦，但未来终将显现。如此，没有被三种痛苦束缚的轮回是不存在的。无论眼前还是长远，都会产生毁灭，而抬高头颅的，是邪恶欲望的魔
English
If the meaning of understanding the two knowledges of no self-nature is realized, then the virtue of combining the five perfections and other Dharma of skillful means with the Dharma of wisdom emptiness, without separating them, is like alchemy. Samsara is the manifestation of delusion, and Nirvana is the nature of awakening from delusion. These two are contradictory. The iron ore of samsara is empowered by the two selflessnesses, thereby accomplishing the qualities of the un abiding wisdom of the Victorious One, which is said to be the virtue that transcends the world. During the five paths, the virtuous deeds of the three doors with objects of focus are the cause, the accumulation of merit, and the realization of the meaning of non-objectification, where appearances are not inherently established, is the result, the accumulation of wisdom. The union of these two purifies the two obscurations, the obscurations of afflictions and the obscurations of knowledge, and manifests and attains the two bodies, the enjoyment body and the emanation body, which is the interdependent arising of the profound accomplishment of pure cause and effect. The concise commentary on the third chapter of the Treasury of Precious Qualities is complete. Chapter Four. The supreme boat of higher realms is this precious human body of leisure and opportunity. Although those who rely on it may temporarily not be touched by the cruel tongues of the three lower realms' aquatic monsters, they have still not crossed the ocean of suffering of samsara, nor have they reached the dry land of liberation from faults. Therefore, in order to abandon adverse conditions and accomplish favorable conditions, one must rely on the helmsman, protector, and refuge of the Four Noble Truths. Among them, the truth of suffering must be understood. Whether it is any of the six realms of samsara, the lower three realms, or the higher realms of gods, humans, or asuras, the suffering of suffering is like suffering upon suffering, one suffering not being enough. The suffering of change is when the experience of high-ranking bliss and perfection transforms like awakening from a dream. The pervasive suffering of conditioning is that most of the bliss and perfection of this life is accomplished only through sinful deeds, so although it does not appear as suffering now, it will manifest and be experienced later. Thus, there is no samsara that is not bound by the three sufferings. Whether in the short term or the long term, it generates destruction, and what raises its head is the evil demon of desire.
Tibetan
ང་ཡུལ་གྱི་དུག་རྣམས་ཕན་ཚུན་འཛིངས་ཤིང་གཏུག་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ཡུལ་ལྔའི་སྣང་བ་ལ་ཆགས་སྡང་ཤོར་ནས་རང་དབང་མེད་པའི་བཙོན་ར་ལྟ་བུ་ནས་ཐར་པའི་སྐབས་མེད་ཅིང་ཉམ་ཐག་སྐྱོ་བ་འཕེལ་ཞེས་པའོ། །བདེ་བ་འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་རེ་ནས་བརྩོན་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་དག །གཏི་མུག་གི་མཐུས་ནོན་པ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡོག་ཏུ་མེད་པའི་བཙོན་པ་མཚོན་ཆ་རྣོན་པོའི་དབལ་ལ་བརྟེན་པར་བྱས་པའི་གནོད་པའི་གནས་སུ་རང་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཏེ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་དཔེ་ཡང་འདི་བཞིན་ཏེ། མར་མེའི་གཟུགས་དང་བྱེ་མ་ལེབ་འཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་འཚིག་པ་བཞིན་དུ། སྒྲ་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱས་བསླུ་བ་ནི། རི་དྭགས་སྒྲ་ལ་ཆགས་ནས་བསད་པ་དང་། བུང་བ་དྲིར་ཆགས་པས་ཤི་བ། ཉ་ལྕགས་ཀྱུའི་ཤ་ལ་སྲེད་པས་གཟུང་བ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དགའ་མའི་རེག་བྱར་ཆགས་པས་མཚོར་ལྷུང་ནས་ཤི་བ་སྟེ། འདོད་པའི་ཡུལ་ལྔ་དག་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྲིད་པའི་ཡུལ་ལ་འཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་གཞོམ་པ་ལ་ཐུ་བ་གཏུམ་པོའི་མེ་དང་། ཁྲོ་བོའི་མངོན་སྤྱོད་ནི་དྲག་ཤུལ་གྱིས་ལས་རྩུབ་མོ་སྟོན་པ་གཅན་གཟན་དང་། མི་རྒོད་རྒྱལ་པོས་ཆད་པ་ལས་མྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་སྔ་མ་མ་སངས་གོང་ནས་ཕྱི་མ་སླེབས་ཤིང་བརྒྱུད་མས་འགྲོ་བ་འདི་རྣམས་མནར་ཞེས་པའོ། །བདག་ལ་མཛའ་བཤེས་སམ་མི་མཐུན་པ་དང་། ཉེ་དུ་དང་། འཁོན་ཟླ་སོགས་བསམ་པར་མི་ནུས་ཤིང་། མཐའ་དག་སེམས་དང་ལྡན་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རེས་འགའ་དགྲ་དང་། རེས་འགའ་མཛའ་བཤེས་རེས་འགའ་བར་མའི་ཕྱོགས་བཟུང་ནས་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་སྦྱིན་པ་སོགས་བསམ་ལས་འདས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཕྲ་མོ་རྡུལ་ཕྲན་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི་བདག་གཅིག་པུའི་སྲོག་རྟེན་པ་དང་། གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་གཞན་གྱི་ཤ་ཁྲག་དང་ལྤགས་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་མགོ་དང་། ཡན་ལག་བཅད་གཏུབས་བགྱིས་སོ་ཅོག་མཉམ་དུ་སྤུངས་ན་ལྷུན་པོའི་ཆེ་ཐང་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལས་ཀྱང་མཐོ་ཞེས་པའོ། །དམྱལ་གནས་སུ་སྐྱེས་དུས་ཟངས་ཞུན་ཁོལ་མ་དབང་མེད་དུ་འཐུང་བ་དང་། ཡི་དྭགས་ཀྱི་ལུས་སུ་གྱུར་དུས་རྣག་ཁྲག་དང་མི་གཙང་བ་ཟོས་པ་དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་མཆི་མ་ཟག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ན་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བརྒྱད་ཀྱི་མཐའ་ལ་གཏུགས་པའི་ཆུ་ཀླུང་དག་ལས་མང་ཞེས་པའོ། །འགྲོ་བ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཚད་བཟུང་མེད་དེ། ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་གཅིག་ལས་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གསོད་པ་ཡང་
Chinese
我，对于境的毒相互争斗搏击，是贪着于欲望，对于五境的显现产生贪嗔，从如同没有自由的监狱中没有解脱的机会，痛苦悲伤增长。希望致力于追求安乐，而生起巨大的精进。被愚痴的力量压制，痛苦的因果的自性无法逆转的囚犯，依赖于锋利武器的火焰，自己完全地、确实地置身于损害之处，这个比喻也是如此。就像火苗和沙粒接触一样燃烧。声音、气味、味道、触觉的欺骗是：野兽贪着于声音而被杀，蜜蜂贪着于气味而死，鱼贪恋铁钩上的肉而被抓，大象贪着母象的触觉而落入水中死亡。这是与五种欲望的境相互依存而产生的。为什么呢？因为仅仅与有生命的境相遇，摧毁它的，是猛烈的火焰；忿怒的显现，是以强烈的行为显示粗暴的业的猛兽；以及比暴君的惩罚更快的，前一个痛苦尚未消除，后一个痛苦就已到来，后代众生因此而受折磨。对于我来说，无论是亲友还是不和之人，亲戚还是仇敌等，都无法思量。一切有情众生，有时是敌人，有时是亲友，有时是中间的立场，给予利益和损害等，都是不可思议的。微小的如微尘般的身体，仅仅依靠一个生命的维系，以及为了贪图变成形象的其他众生的血肉和皮肤，砍头和肢解，如果将所有这些堆积在一起，须弥山的雄伟也会黯然失色，甚至比那更高。出生于地狱时，被迫饮用沸腾的铜汁；变成饿鬼之身时，食用脓血和不净之物，所有这些时候，因为痛苦的原因而流下的眼泪，如果汇聚在一起，比遍及四面八方尽头的江河还要多。与其他众生不同的是，地狱的痛苦无法衡量，互相之间用各种武器互相残杀也是。
English
I, the poisons of objects clashing and fighting each other, is attachment to desire, and attachment and aversion arise towards the appearance of the five objects, so that there is no opportunity for liberation from a prison-like state without freedom, and suffering and sorrow increase. Hoping to engage in the pursuit of happiness, great effort is generated. Oppressed by the power of ignorance, the prisoner whose nature of suffering and its causes cannot be reversed, relying on the sharp flames of weapons, one's self is completely and certainly placed in a place of harm, and this example is also like that. Just as a flame and a grain of sand burn upon contact. The deception of sound, smell, taste, and touch is: wild animals are killed because they are attached to sound, bees die because they are attached to smell, fish are caught because they crave the meat on the hook, and elephants fall into the water and die because they are attached to the touch of a female elephant. These are interdependent with the five objects of desire. Why is that? Because merely encountering the realm of existence, what destroys it is the fierce fire; the manifestation of wrath is a ferocious beast that shows harsh actions through violent deeds; and faster than the punishment of a tyrant, before the previous suffering has been relieved, the next suffering arrives, and these beings of future generations are tormented. For me, whether it is a friend or an enemy, a relative or a foe, etc., cannot be conceived. All sentient beings sometimes take the side of an enemy, sometimes a friend, and sometimes a neutral position, giving benefit and harm, etc., which is beyond comprehension. The tiny body, like a speck of dust, relies solely on the sustenance of one life, and for the sake of desiring the flesh and skin of other beings who have taken form, heads and limbs are cut off and dismembered, and if all of these were piled together, the grandeur of Mount Meru would be diminished, and it would even be higher than that. When born in hell, one is forced to drink molten copper; when transformed into the body of a preta, one eats pus and blood and impure things, and at all those times, the tears that flow because of the cause of suffering, if gathered together, would be more than the rivers that reach to the ends of the four directions and eight points. Different from other beings, the suffering of hell is immeasurable, and they also kill each other with various weapons.