Tibetan
སྔལ་བདེན་པ་རྟོགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་པ་སོགས་འགགས་རིམ་ལ་བསམས་པས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག །མ་རིག་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་རྩ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལས་འདུ་བྱེད་སོགས་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་ལ་བསམས་ན་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་རྟོགས། མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་པ་སོགས་འགགས་རིམ་ལ་བསམས་ན་ཀུན་འབྱུང་གི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་པ་སྒོམ་པ་སོགས་ལམ་བདེན་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིན་པས། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་ཚོགས་ན་སྤྱོད་པ་དང་། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་གྱི་འབྲས་བུ་སྟན་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་སུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མིན་ཏེ། མཐར་ཐུག་ཐེག་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་རིགས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའང་རང་བཞིན་མེད་དེ་ཕན་ཚུན་ཕྲད་ནས་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་འཛིན་ཡང་བདེན་པར་མེད་དེ་མགོ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་པུར་དབེན་པར་དགའ་བའང་མཆོག་གི་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་དབེན་མི་དབེན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་པུར་ཞི་བར་ཞེན་པའི་བློ་དམ་པའི་ཚུལ་མིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ལམ་དམན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གཉིས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་བཤད་པ་ལ། རྒྱ་མཚོ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚད་མེད་པའི་མིང་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་ཆེས་ཚད་མེད་པའི་མིང་དུ་གངས་ཆེན་མཚོ་ཞེས་གྲགས་པས་ན། གངས་ཆེན་མཚོ་དང་འདྲ་བ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་སོགས་བདུན་གྱིས་འཕགས་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོས་བསྐལ་ 21-4-121a པ་གྲངས་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྤྲོ་བའི་གོ་ཆ་ཐེག་ཆེན་ན་ཡོད་ཀྱི་ཐེག་དམན་ལ་མེད། དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལ་དམིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་།ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་བདག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་སྲིད་ཞིར་མི་གནས་པ་དང་། གྲུབ་པ་ཆེན་པོ་སྟོབས་སོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གཞན་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཐེག་དམན་ལ་མེད་ཅིང་ཐེག་ཆེན་ལ་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ། །དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་ཐེག་མཆོག་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་བཀའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བས། ཐོག་མའི་ཤིང་རྟ་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དུ་བྱུང་བ་ལ། སེམས་ཙམ་དང་། རང་རྒྱུད་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་པ་ཞེས་སུ་གྲགས་པ་ལས། དང་པོ་སེམས་ཙམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དུ་འདུ་ཞིང་། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་རྣམ་ཤེས་དོན་དམ་དུ་འདོད།
Chinese
通过领悟苦谛（Dukkha Satya），并思及生灭导致老死之灭等次第，从而进入灭谛（Nirodha Satya）。 由于无明（Avidya）是集谛（Samudaya Satya）的根本，思及由此产生行（Samskara）等的次第，便能领悟集谛。 由于无明灭尽导致行灭等次第，思及对治集谛的无我（Anatta）之修习等，便能了解道谛（Magga Satya）的自性。 如是，以这种方式聚集，能在一座之上证得如犀牛般独觉（Pratyekabuddha）之果。 然而，并非完全确定是独觉种姓，因为最终必定归于一乘（Ekayana）之理，并且因缘（Pratītyasamutpāda）也非自性有，因为互相聚合而生等并不成立。若无所执，则能执亦无真实，因为二者平等。独自喜好寂静也并非殊胜之行，因为胜义谛（Paramārtha-satya）中无寂静与不寂静之分。独自执着寂灭之心，非为圣者之行，且因其非为究竟之果，故亦是下劣之道。 现在宣说第二部分，大乘（Mahāyāna）之理。大海是极其无量之名，而其中更为无量之名则为冈底斯海（Gangs chen mtsho），因此，如同冈底斯海般深广，具备无量功德之佛陀大乘，以七种伟大而超胜，即大盔甲等：以大精进于无数劫中为利益众生而欢喜披甲，此大盔甲唯大乘所有，小乘（Hinayana）则无。同样，大所缘（Mahālambana）即缘于如虚空般之法性（Dharmatā），大成办（Mahāsādhana）即成办自他二利，大智慧（Mahājñāna）即证悟二取空性之法性，并与大悲（Mahākaruṇā）结合之智慧，善巧方便（Upāya-kauśalya）即不住于轮回（Saṃsāra）与寂灭（Nirvāṇa），大成就（Mahāsiddhi）即具足力量等无量佛陀功德，以及大事业（Mahākarma）即轮回未空之际，任运成就利他之事。这些小乘皆无，唯大乘独有，故而超胜。如是，虽无差别地皆为超胜之乘，然因大乘经教之释义不同，故最初之引导车乘之见解便产生了三种不同，即唯识（Cittamātra）、自续（Svātantrika）和应成（Prāsaṅgika）。其中，首先的唯识宗认为一切法皆归于唯心，并将二取空性之识视为胜义谛。
English
By realizing the Truth of Suffering (Dukkha Satya), and contemplating the cessation of aging and death through the cessation of birth, one enters the Truth of Cessation (Nirodha Satya). Since ignorance (Avidya) is the root of the Truth of Origin (Samudaya Satya), contemplating the sequence of actions (Samskara) arising from it, one realizes the Truth of Origin. Since the cessation of ignorance leads to the cessation of actions, contemplating the sequence of cessation, such as meditating on selflessness (Anatta), which is the antidote to the Truth of Origin, one understands the nature of the Truth of the Path (Magga Satya). Thus, gathering in such a way, one can manifest the fruit of a solitary realizer (Pratyekabuddha) like a rhinoceros on a single seat. However, it is not entirely certain that it is a Pratyekabuddha lineage, because ultimately it is certain to be a single vehicle (Ekayana), and dependent origination (Pratītyasamutpāda) is also not inherently existent, because the arising from mutual aggregation is not established. If there is no object of grasping, then the grasper is also not truly existent, because they are equal. Being pleased with solitude is also not the supreme conduct, because in the ultimate truth (Paramārtha-satya) there is no solitude or non-solitude. The mind that clings to solitary peace is not the way of the holy, and because it is not the ultimate fruit, it is also an inferior path. Now, the second part, explaining the principles of the Great Vehicle (Mahāyāna). The ocean is a name for the extremely immeasurable, and among them, the name even more immeasurable is Gangs chen mtsho (Mount Kailash Lake), therefore, like Gangs chen mtsho, the Great Vehicle of the Buddha, which is deep and vast and possesses immeasurable qualities, is superior by seven great aspects, such as the great armor: with great diligence, joyfully donning armor for the benefit of sentient beings for countless eons, this great armor is only present in the Great Vehicle, not in the Lesser Vehicle (Hinayana). Similarly, the great object (Mahālambana) is to focus on the Dharma-nature (Dharmatā) like the sky, the great accomplishment (Mahāsādhana) is to accomplish the benefit of both oneself and others, the great wisdom (Mahājñāna) is the wisdom that realizes the Dharma-nature empty of the two selves and combines it with great compassion (Mahākaruṇā), skillful means (Upāya-kauśalya) is not abiding in Samsara and Nirvana, the great attainment (Mahāsiddhi) is possessing immeasurable qualities of the Buddha such as power, and the great activity (Mahākarma) is spontaneously accomplishing the benefit of others as long as Samsara exists. These are not present in the Lesser Vehicle, but only in the Great Vehicle, thus it is superior. Thus, although there is no difference in being merely a superior vehicle, because the interpretations of the Great Vehicle's teachings differ, three different views of the initial guiding vehicle arose, namely, Cittamātra (Mind-Only), Svātantrika (Autonomy School), and Prāsaṅgika (Consequentialist School). Among them, the first, the Cittamātra school, believes that all phenomena are contained within the mind-only, and considers the consciousness empty of the two graspers as the ultimate truth. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
དེ་ལའང་སེམས་ཙམ་སྤྱི་ཡི་འདོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་རྣམ་བདེན་རྫུན་གྱི་ཚུལ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། ཐུན་མོང་སྤྱིའི་འདོད་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆར་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་རིག་རང་གསལ་དོན་དམ་དུ་འདོད་ལ། ཀུན་བཏགས་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆིང་གིས་ཆོས་ཀུན་བཅིངས་ནས་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། དེ་ཡང་འདི་པའི་གྲུབ་མཐའ་བསྡུ་ན། དམིགས་པའི་ཡུལ། སྤྱོད་པའི་ཚུལ། གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གསུམ་ལས་ 21-4-121b དང་པོ་ལ། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གཞི་རིགས། ལྟ་བ་དམིགས་པའི་གཞི་གཞི་ལྔ། སྒོམ་པ་དམིགས་པའི་གཞི་བདག་མེད་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་གསུམ་དང་། མ་ངེས་པ་དང་། རིགས་ཆད་ལྔར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཟུགས་ནི་ཕྱི་དོན་བེམ་པོར་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ལ་དོན་སྣང་གིས་བག་ཆགས་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་སྟེ་རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་གླང་བཞིན་དུ་འདོད། སེམས་ནི་འཇུག་ཤེས་དྲུག་དང་ཉོན་ཡིད་དང་ཀུན་གཞི་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་གཞི་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞི་ཡུལ་གྱི་དོན་ཙམ་རིག་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་མཐུད་པའི་རྒྱུན་བརྟན་པའོ། །དབྱེ་ན་རྣམ་སྨིན་དང་ས་བོན་གྱི་ཆ་སྟེ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་གཉིས་སོ། །ངོ་བོ་སྒྲིབ་ལ་ལུང་མ་བསྟན། འཁོར་རེག་སོགས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ།དམིགས་པ་མི་གསལ་བ་སྣོད་བཅུད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་པའོ། །དེས་ན་ཚོགས་བདུན་འཁོར་བཅས་རང་གི་རྒྱུན་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་གྲུབ་པའི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་བསྒོས་ཏེ་བུམ་པའི་གྲིབ་མ་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐྱེའོ། །འདིས་འཁོར་བའི་འདུ་བྱེད་དང་འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་རྟེན་བྱེད་པས་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ནི་མྱང་འདས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འབྲལ་བས་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བཞག་གོ། སྐབས་འདིར་འཁོར་བའི་རྟེན་ཅན་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་བཟུང་ངོ་། །ཉོན་ཡིད་ནི་ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་ནས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། བདག་ལྟ་སོགས་འཁོར་དགུ་དང་ 21-4-122a བཅས་ཤིང་། འཕགས་ལམ་ལ་མཉམ་བཞག་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་བར་མིན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བའོ། །ཚོགས་དྲུག་ནི་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་བཞིན་ནོ། །འཁོར་སེམས་བྱུང་ནི་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཉེར་གསུམ་པོ་གནས་སྐབས་ལ་བཏགས་པའི་བཏགས་ཡོད་ཙམ་སྟེ་རྫས་སུ་མེད་པར་འདོད། འདུས་མ་བྱས་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བྱས་པ་བདག་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་མཐར་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབ
Chinese
关于唯识宗的共同观点和两种特殊观点，即真实现象和虚假现象。共同观点认为，没有能取和所取的识是自证自明的，是胜义谛。一切法都受到遍计所执性、依他起性和圆成实性这三种自性的束缚，并以此来确立各种宗派的观点。总而言之，这个宗派的观点可以归纳为三个方面：所缘境、行持方式和证得的果。 首先，关于所缘境，包括具有资格的种姓、作为见解所缘境的五种基础，以及作为禅修所缘境的二种无我。第一点，有三种种姓：声闻乘种姓、独觉乘种姓、菩萨乘种姓，以及不定种姓和断种姓五种。第二点，色法虽然在外境中并非真实存在，但由于阿赖耶识中由外境显现所成熟的习气，因此显现为外境的色法，就像梦中的马和牛一样。识包括六种入识、染污意和阿赖耶识，共八种。其中，阿赖耶识是习气的根本，是作为所缘境的识，是刹那刹那相续不断的。从分类上讲，有异熟识和种子识两种，分别对应于果和因的体性。其自性是无记，所伴随的是遍行五蕴（作意、触、受、想、思），所缘境是不明显的器情世界。因此，具有七识及其所伴随的心所，不是从自身的相续中产生，而是相似的后世在阿赖耶识中熏染习气，就像瓶子的影子一样，在阿赖耶识的每个刹那产生。因此，它作为轮回的行和有为的善、不善、无记的所依，以及与识蕴相关的所依，被称为具有各种习气的阿赖耶识。法界如来藏自性清净，与涅槃无为的功德和自性不可分离，因此被称为义的阿赖耶识。这里指的是作为轮回所依的习气阿赖耶识。染污意以阿赖耶识为所缘境，执著为我，伴随着我见等九种烦恼，除了圣道中的等持和灭尽定之外，在一切时处都会产生。六识如广为人知的那样。所伴随的心所是五十一，如前所述。二十三种不相应行是基于状态的假立，仅仅是假有，并非实有。在三种无为法之上，没有因缘造作的无我真如，以及在真如上，生于有顶天的状态。
English
Regarding the common tenets of Cittamātra and the two distinct aspects of true and false appearances. The common view holds that consciousness without the duality of grasper and grasped is self-aware and self-illuminating, and is the ultimate truth. All phenomena are bound by the three natures—Parikalpita (imputed nature), Paratantra (dependent nature), and Parinispanna (perfected nature)—and thus establish the tenets of various schools. In summary, the tenets of this school can be condensed into three aspects: the object of focus, the mode of practice, and the resultant attainment. Firstly, regarding the object of focus, it includes the lineage of those who are qualified, the five bases as the object of view, and the two non-selves as the object of meditation. The first point includes five types of lineages: the three lineages of the three vehicles (Śrāvakayāna, Pratyekabuddhayāna, and Bodhisattvayāna), the undetermined lineage, and the cut-off lineage. Secondly, although form does not truly exist in the external world, it appears as external form due to the ripening of habitual tendencies in the Ālaya-vijñāna (storehouse consciousness) from the appearance of external objects, like horses and cows in a dream. Consciousness includes the six entering consciousnesses, Kliṣṭa-manas (afflicted mind), and Ālaya-vijñāna, totaling eight. Among these, Ālaya-vijñāna is the basis of habitual tendencies, the consciousness that is merely the object of focus, and is a continuous stream of moments. In terms of classification, there are two types: Vipāka-vijñāna (resultant consciousness) and Bīja-vijñāna (seed consciousness), corresponding to the nature of result and cause, respectively. Its nature is neutral, accompanied by the five omnipresent mental factors (attention, contact, feeling, perception, volition), and its object of focus is the vast container and sentient world that is not clear. Therefore, the seven consciousnesses with their accompanying mental factors do not arise from their own continuum, but similar subsequent ones imprint habitual tendencies in the Ālaya-vijñāna, arising in each moment of the Ālaya-vijñāna like the shadow of a pot. Therefore, it is called the Ālaya-vijñāna with various habitual tendencies because it serves as the basis for the Saṃsāric actions and the conditioned virtuous, non-virtuous, and neutral, along with the aggregates of consciousness. The Dharmadhātu-Tathāgatagarbha (the essence of the Sugata) is naturally pure, inseparable from the qualities and nature of Nirvāṇa and the unconditioned, and is therefore called the Ālaya-vijñāna of meaning. Here, the habitual tendency Ālaya-vijñāna, which is the basis of Saṃsāra, is taken into account. The Kliṣṭa-manas focuses on the Ālaya-vijñāna, clinging to it as self, accompanied by nine afflictions such as the view of self, and arises in all situations except for Samādhi (meditative absorption) on the noble path and Nirodha-samāpatti (cessation attainment). The six consciousnesses are as widely known. The accompanying mental factors are fifty-one, as previously described. The twenty-three non-associated compositional factors are merely imputed based on circumstances, and are considered merely nominal, not substantial. Above the three unconditioned dharmas, there is the Suchness of selflessness, which is not created by causes and conditions, and on that Suchness, the state of being born at the limit of the form realm. --------------------------------------------------------------------------------