Tibetan
རྫོབ་དང་དོན་དམ་ཞེས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། བདེན་དོན་མ་མཐོང་བའི་ཐེ༷་ཚོ༷མ་ཡོ༷ད་པ་དང་མཐོང་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་མེ༷ད་པའི་ཆོས༷་ནི༷་ག༷ང་ལ༷འང༷་ཡང་དག་པར་ན་བདེན་རྫུན་གཉིས་མེད་པས་རྫུན་པ་སྤང༷ས་ཤིང༷་བདེན་པ་ལ་གན༷ས་པ༷ར་མི༷་བྱེ༷ད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་པར་ན་སྒོ༷མ་པ༷་པོ་ད༷ང་ནི༷་རྟོགས་བྱ་ཆོས༷་ཀྱི་དབྱིང༷ས་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པས་མེ༷ད་པའི་ཕྱིར༷་སུ་ཞིག་གང་ལ་སོམ་ཉི་ཡོད་དེ་དེ་ཕྱིར་སོ༷མ་ཉི༷་མེ༷ད་པའི་ཆོས་ལ་ད༷མ་པ༷ར་བལྟ༷་བ༷འ༷ང་མེ༷ད་དེ་ལུང་ལས་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞེ་སྡང་སྤང་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ༷་ལྟར༷་དངོ༷ས་པོ༷འི་མཐ༷འ་རྣམ༷ས་བརྟག༷ས་པ༷ས་ར༷ང་བཞི༷ན་སྒྱུ་མ༷་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འགྱུར༷་ཕྱིར༷་ཡོད་པ་མིན་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ 13-3-9b ཡོད་པ་མ་གྲུབ་ན་མེད་པ་དེ་ནི་སུའི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ཡོ༷ད་པ་ལ༷་ལྟོས༷་པ༷འི་མེ༷ད་པ༷འ༷ང་མེ༷ད་དེ༷་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དགག་པའི་མེད་པ་མིན་ཡང་ཡོང་གིས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའམ་ཡང་གིས་མེ༷ད་པ༷་ལ༷་ཡ༷ང་མེ༷ད་པ༷་གཅིག་ཐ་སྙད་གདགས་པ་མེ༷ད་དེ་མཐོང་ཐོས་མེད་ཅིང་གང་གིས་ངོ་བོར་མི་གནས་པ་དེ་ལ་སུ་ཡང་མེད་ཅེས་མི་སེམས་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་མཐ༷འ་རྣམ༷ས་མེ༷ད་ཕྱིར༷་སུའི་དབུས་ཏེ་དབུས༷་ཀྱང་མེ༷ད་ལ་དབུས་མེད་པས་དབུས༷་ལ༷འ༷ང་གན༷ས་པ༷ར་མི༷་བྱེ༷ད་དོ༷། །གཉིས་པ་སྤྱོད་པ་མཉམ་པ་ནི། ཆོས་ག༷ང་ལ༷འ༷ང་འཇིག༷་རྟེན༷་གྱི་འདོད་ཡོན་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབ༷ང་ཕྱུག༷་ཏུ་བྱས་ཀྱང་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་པ༷དྨོ༷་ལྟ་བུས་འདོད་ཡོན་ཀུན༷་ཀྱང༷་མི༷་སྤོང༷་བར་སྤྱོད་དེ་རྒྱུ་མཚན་སྐྱོན་ཡོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཁྱད་མེད་པས་འདྲ༷་ཞིང་མི་འབྱེད་དེ་མཉམ༷་པར་གན༷ས་པས་སོ། །སེམས་ཅན་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན་སུ་ཞིག་འཁྲུལ། དེས་ན་འཁྲུལ་བ་མེད་པའི་ཆོས༷་ལ༷་འཁྲུལ༷་བ༷ར་མཐོ༷ང་བ༷་དེ༷་ཉི༷ད་འཁྲུལ༷་བ༷་ཡི༷ན་པ༷ར་ར༷བ་ཏུ་རྟོག༷ས་ཏེ༷། དེས་ན་མུ་སྟེགས་སྟོན་པ་དྲུག༷་གི༷ས་བསྟན༷་པ༷་དང་སྲོག་གཅོད་སོགས་ཉོན་མོངས་དང་བདུ༷ད་ཀྱིས༷་ལ༷ས་རྣམས་ཀྱང༷་མི་དམིགས་ཤིང་འདོར་དུ་མེད་པར་ཤེས་ནས་མི༷་འདོ༷ར་ཞིང་ང༷ན་དུ་མི༷་རྟོག་གོ༷། ཤེས༷་ར༷བ་ཐ༷བས་ཀྱི༷་སྤྱོ༷ད་པའ༷ང་ཅི་ལྟ་བུ་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ཅིང་མི༷་གན༷ས་པའི་ཕྱིར༷་ན༷་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་གཉིས་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་པར་འདྲ༷་བ༷ར་སྤྱོ༷ད་དོ། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་ལྟ་བའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའི་འཛིན་པ་ཞུགས་ཏེ་རང༷་གི༷་ཤེ༷ས་པ༷་ནི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དམ
Chinese
真谛和俗谛，二者之间有差别吗？没有差别。第二，没有见到真谛而有的疑惑，以及见到真谛而没有疑惑的法，在任何情况下，因为真实中没有真假二分，所以不会舍弃虚假而安住于真实。为什么呢？因为在真实中，修行者和所证悟的法之自性皆无自性，因此不存在。谁会对什么产生怀疑呢？因此，对于没有怀疑的法，也不应执为殊胜。因为经中说，对于与正法相符的法应生起贪恋，对于不符的法应生起嗔恨并加以舍弃。第三，如上所示，如果观察诸法的边际，则会发现其自性甚至连如幻亦不可得。那么，会认为它不是有，而是无吗？如果这样， 既然有不存在，那么无又是谁的无呢？因为这些无是相对于有而说的，所以无也不存在。如果认为它不是对有的否定，而是彻底的无，那么，对于自性未生或彻底的无，也无法安立任何名言。因为对于未见未闻，且任何事物都无法安住其中的事物，谁也不会认为它是无，不会去思，也不会去说。如上所述，既然没有边际，那么谁有中间呢？既然没有中间，也就没有安住于中间。第二，行为平等：对于任何法，即使拥有世间的一切欲妙，并成为圆满自在的君主，也如莲花般不被垢染，不会舍弃一切欲妙而行持。原因是，对于一切过患和功德，都能如实地平等看待，不作分别，安住于平等之中。如果众生本身不存在，那么谁会迷惑呢？因此，认为没有迷惑的法是迷惑，这才是真正的迷惑。因此，要知道外道六师的教义，以及杀生等烦恼和魔业，都是不可得且不可舍弃的，因此既不舍弃，也不作恶想。智慧方便的行为又是如何呢？因为其自性不可得且不住，所以与魔的行为无二无别，平等而行。断除一切见解：认为‘对于真实的意义持有见解’，这种执着产生，认为‘自己的智慧是证悟真理’。
English
Are there distinctions between relative truth and ultimate truth? There are no distinctions. Secondly, the doubt that arises from not seeing the ultimate truth, and the dharma of having no doubt upon seeing it, in any case, since in reality there is no duality of truth and falsehood, one does not abandon the false and abide in the true. Why is that? Because in reality, the practitioner and the essence of the dharma to be realized are without inherent existence, therefore they do not exist. Who would have doubt about what? Therefore, one should not regard the dharma without doubt as supreme. Because the scriptures say that one should be attached to the dharma that is in accordance with the teachings and abandon hatred towards the dharma that is not in accordance with them. Thirdly, as shown above, if one examines the limits of phenomena, one will find that their nature is not even established as mere illusion. So, one might think, is it not existent, but is it non-existent? If so, If existence is not established, then whose non-existence is it? Because these non-existences are relative to existence, therefore non-existence does not exist either. If one thinks that it is not a negation of existence, but a complete non-existence, then even for what is unborn by nature or completely non-existent, there is no way to apply any designation. Because for what is unseen and unheard, and in which nothing can abide, no one thinks of it as non-existent, does not think, and does not speak. As mentioned above, since there are no limits, then who has a middle? Since there is no middle, there is no abiding in the middle either. Secondly, equality of conduct: For any dharma, even if one possesses all the desirable qualities of the world and becomes a perfectly sovereign ruler, one is not defiled like a lotus, and one does not abandon all desirable qualities. The reason is that one sees all faults and virtues as truly equal, without making distinctions, and abides in equality. If sentient beings themselves do not exist, then who is deluded? Therefore, to think that the dharma without delusion is delusion, that is the real delusion. Therefore, one should know that the teachings of the six non-Buddhist teachers, as well as the afflictions such as killing and the works of demons, are unattainable and cannot be abandoned, therefore one neither abandons them nor thinks of them as evil. What about the conduct of wisdom and means? Because its nature is unattainable and does not abide, it is no different from the conduct of demons, and one acts equally. Abandoning all views: The attachment arises from thinking 'to hold views about the true meaning', and one thinks 'one's own wisdom is the realization of truth'. -------------------------------------------------------------------------------- ་ 13-3-10a
Tibetan
པ༷ར་བྱས༷་ཏེ༷་ཀུན༷་ལ༷ས་རྒྱལ༷་ཏེ༷་ལྟ་བ་དེ༷ས་བསྙེམ༷ས་པ་སྐྱེ་ན༷། རང་ལྟ་ལ་འདོ༷ད་ཆག༷ས་གཞན་ལྟ་ལ་ཞེ༷་སྡང༷་སྐྱེས༷་ནས༷་ཕན་ཚུན་རྩོད༷་པ་འབྱུང༷་བའི་གཏི༷་མུག༷་ཡི༷ན་ཏེ༷་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པས་རང་ལྟ་བདེན་པར་བཟུང་བ་དང་རྫུན་པ་མེད་པས་གཞན་ལྟ་རྫུན་པར་བཟུང་བ་གཉིས་གནས་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེན་རྫུན་གཉིས་ཀ་མི་དམིགས་པའི་དོ༷ན་རྣལ་མ་མི༷་མཐོ༷ང་ངོ་། །གསུམ་པ་དོན་བསྡུས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྟན་པ་ནི། ཇི༷་སྲི༷ད་འཇིག་རྟེན་ཡོད་མེད་བདེན་རྫུན་སྣང་མི་སྣང་ལ་སོགས་པའི་ཡི༷ད་ཀྱི༷་གཡོ༷་བ༷་དེ༷་སྲི༷ད་བདུ༷ད་ཀྱི༷་སྤྱོད་ཡུལ༷་ཏེ༷་དེ་ནི་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཕྲ༷་བ༷འི་ལ༷མ་ཡིན་ཅིང་། འོ་ན་མི་གཡོ་བར་གནས་སོ་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དང་མཚན་མ་གཡོ༷འོ་ཞེས་ད༷ང་མི༷་གཡོ༷འོ་ཞེས་པའི་ཐ༷་སྙད༷་ཙམ་ཡང་མི༷་གན༷ས་པའི་གན༷ས་དེ་ལ༷འ༷ང་གན༷ས་པ༷ར་མི༷་བྱེ༷ད་དེ༷་དེས་ན་མི་གཡོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་མི་གནས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ལྟར་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་དང་ཚོར་བ་འགགས་པ་དང་། ཡིན་མིན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་སྣང༷་བ་མེ༷ད་པ་ནི་མི་གནས་དབུ༷་མ༷འི་ལ༷མ་སྟེ་དོན་དེ༷་ལ་དེ་བཞིན་སེམས་པས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པས་ན་བྱང༷་ཆུབ༷་སེ༷མས་ཞེ༷ས་བདེ༷་བ༷ར་གཤེ༷གས་པ༷ས་གསུང༷ས་སོ། ། 行所定义 སྤྱི་དོན་བདུན་པ་དེ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ངེས་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་ལ་གཉིས། བསྒོམ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བསྟན་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ནི་བླང་དོར་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཟུག༷ས་སོགས་ད༷ང་མཚ༷ན་མ༷་དང་སྨོན༷་པ༷ར་འཛི༷ན་པ༷་ 13-3-10b གསུམ་པོ་ར༷བ་ཏུ༷་སྤང༷་ན༷ས་སུ༷། དེའི་གཉེན་པོར་སྟོང་ཉིད་སོགས་རྣམ༷་ཐ༷ར་གསུམ༷་པོ༷་བསྒོམ༷་པ༷འ༷ང་བླང་དོར་གྱི་མཐར་ལྷུང་བས་ན་བདུ༷ད་ཀྱི༷་ལ༷ས་ཡིན་ཏེ༷་གཟུག༷ས་ཉི༷ད་སྟོང༷་པའོ་དང་མཚན་མ་ཉིད་མཚན་མེད་སྨོན་པ་ཉིད་སྨོན་མེད་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ། །འཁོ༷ར་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ༷འི་ལ༷མ་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ༷་སྤང༷ས་ཤིང༷་མྱ༷་ང༷ན་ལས་འད༷ས་པའི་ལ༷མ་བསྒོམ༷་པར་བྱེ༷ད་པ༷འ༷ང་བདུ༷ད་ཀྱི་ལས་ཉི༷ད་དེ༷། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ༷་ཉི༷ད་ར༷ང་བཞི༷ན་མ༷་ཞི༷་བའམ་རང་བཞིན་ཞི་བ་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀུན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལམ་ར༷ང་བཞི༷ན་གྱི་དབང་དུ་ན་མྱང་འདས་བཙ༷ལ་བ་དང་འཁོར་བའི་ལམ་སྤང༷་བར་བྱེད་པ་གར༷་ཡང་མི༷་འགྲུབ་པའམ་མི་གན༷ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕ༷གས་པ༷་ཀུན༷་གྱི༷་གཟིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ༷་ད༷ང་གྲུབ་པའི་གན༷ས་ཀྱང༷་འཁོར་བ་སྤང་བའི་ཕ་རོལ་ཞིག་ན་གུད་དུ་མ་འདྲེས་པར་མེད་ལ་མྱང་འད༷ས་སོག༷ས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ལ༷མ་ཡང་འདི༷
Chinese
如果执著于‘我胜过一切’的观点，就会产生傲慢；如果执著于自己的观点，就会产生贪恋，对其他观点产生嗔恨，从而引发争论，这是愚昧的根源。因为没有所谓的‘真理’，所以认为自己的观点是真理，而其他观点是虚假的，这两种观念都与实相不符，因此无法真正见到真假皆不可得的实相。 第三，总结要义，阐释菩提心：只要有对世间万物‘有’或‘无’、‘真’或‘假’、‘显现’或‘不显现’等概念的动摇，那就是魔的领域，这是难以觉察的微细之路。那么，如何才能不为所动呢？即使是‘动’或‘不动’这样的概念都不存在的地方，也不要执著于‘不动’的状态。因此，更不用说执著于‘不动’了。如此一来，对于体验感受和感受的止息，以及被‘是’或‘非’的观念所束缚的显现，都应不执著，这才是不住中道之路。如此思维，就能成就无上菩提，因此被称为‘菩提心’，这是如来所宣说的。 总义第七，如此确定之后，对于修习决定义，分为两部分：阐述修习的违品，以及阐述修习的对治，即不错误地阐述修习的要义。第一部分是：修习无分别，即没有取舍。它的违品是执著于色等现象、相和愿。 第二部分是：作为对治，修习空性等三解脱门，也落入了取舍的极端，因此是魔业。因为色即是空，相即是无相，愿即是无愿，并非是相互独立的。 舍弃导致轮回的贪嗔痴三毒，修习超越轮回的涅槃之路，这也是魔业。因为如此行持，就是没有证悟自性本寂或自性寂灭。就诸法的实相或自性而言，寻求涅槃和舍弃轮回之路，都是无法成就或安住的。 圣者们所见的境界和成就的处所，并非在舍弃轮回的彼岸，而是不与轮回混杂。获得涅槃等功德的道路，也在这里。
English
If one becomes attached to the view of 'I am superior to all,' arrogance arises. If one becomes attached to one's own view, attachment arises, and hatred arises towards other views, leading to disputes. This is the root of ignorance. Because there is no such thing as 'truth,' holding one's own view as truth and other views as false are both thoughts that are inconsistent with reality. Therefore, one cannot truly see the reality where neither truth nor falsehood can be found. Third, summarizing the essence and explaining the Bodhicitta: As long as there is wavering of the mind regarding 'existence' or 'non-existence,' 'truth' or 'falsehood,' 'appearance' or 'non-appearance' of the world, that is the realm of Mara (demon), which is a subtle path difficult to realize. Then, how can one remain unmoving? Even the mere concept of 'moving' or 'not moving' does not exist in that state where one does not even abide. Therefore, let alone abiding in 'not moving.' Thus, not clinging to the experience of feeling and the cessation of feeling, and the appearance grasped by the notion of 'is' or 'is not,' is the path of non-abiding Middle Way. By thinking in this way, one attains unsurpassed Bodhi, hence it is called 'Bodhicitta,' as spoken by the Thus-Gone One. The seventh general topic: Having thus determined, there are two parts to meditating on the definitive meaning: showing the opposing factors of meditation, and showing the antidote to that, which is to explain the meaning of meditation without error. The first part is: meditating on non-conceptualization, which means there is no acceptance or rejection. Its opposing factors are clinging to forms and so on, signs, and aspirations. The second part is: as an antidote, meditating on emptiness and the three doors to liberation also falls into the extreme of acceptance and rejection, therefore it is the work of Mara. Because form itself is emptiness, sign itself is signlessness, aspiration itself is aspirationlessness, they are not separate. Abandoning the three poisons of attachment, aversion, and ignorance, which cause the accomplishment of samsara, and meditating on the path of liberation from suffering, which is the path of nirvana, is also the work of Mara. Because acting in this way is not realizing self-nature as inherently peaceful or self-nature as peace. In terms of the reality or self-nature of all phenomena, seeking nirvana and abandoning the path of samsara are both impossible to accomplish or abide in. The realm seen by the noble ones and the place of accomplishment are not separate and unmixed on the other side of abandoning samsara. The path to obtaining the qualities of nirvana and so on is also here. --------------------------------------------------------------------------------