Tibetan
བསྒྲུབ་པའི་འགལ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ཅིང་ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཟུང་ལ། བརྗོད་ཚུལ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་བཟུང་བའི་ཆོས་དང༌།ཁྱབ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པ། དཔེར་ན་དངོས་གྱུར་གྱི་ནམ་མཁའ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་འདུས་མ་བྱས་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པའི་འགལ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ཅིང༌། ཞེ་འདོད་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཟུང་ལ། བརྗོད་ཚུལ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་བཟུང་བའི་ཆོས་དང་ཁྱབ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པ། དཔེར་ན་མིག་སོགས་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་དེ་གཞན་དོན་བྱེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་འདུས་ཤིང་བསགས་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། མ་ངེས་པའི་རྟགས་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ཅིང་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་ལ་ཡང་མ་མཐོང་བ། ཡང་ན། ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ཅིང་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གིས་མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་ལ་ ཡང་མ་མཐོང་བ། དཔེར་ན། སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཉན་བྱ་བཀོད་པ་དང༌། གསོན་ལུས་བདག་བཅས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྲོག་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། མ་ངེས་པའི་རྟགས་གང་ཞིག །ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གིས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བའམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་གང་རུང་ཡིན་པ། དབྱེ་ན། དངོས་ཀྱི་མ་ངེས་པ་དང་ལྷག་ལྡན་གྱི་མ་ངེས་པ་གཉིས། མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན། ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པའི་རྟགས་གང་ཞིག །ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གིས་མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་མཐོང་བ། གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་གང་ཞིག །ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གིས་མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་མཐོང་བས་མ་ཁྱབ་པ། དང་པོ་ལ་དབྱེ་ན། མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག །གཉིས་ཀ་ལ་རྣམ་གཉིས་སུ་འཇུག །མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་གཉིས་སུ་འཇུག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་གཉིས་སུ་འཇུག་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་དངོས་ཀྱི་མ་ངེས་པའི་རྟགས་དང་བཞིའོ། །དཔེ་རིམ་བཞིན། སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གཞལ་བྱ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། བྱེ་བྲག་པའི་ངོར་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་རེག་བྱ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ། སྒྲ་རྩོལ་མ་བྱུང་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲ་རྩོལ་བྱུང་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྷག་ལྡན་གྱི་མ་ངེས་པའི་རྟགས་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས། འགལ་བ་ལྷག་ལྡན་གྱི་མ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གང་ཞིག །ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གིས་དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ། དཔེར་ན། ངག་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཕ་རོལ་པོ་ཀུན་མཁྱེན་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ངག་སྨྲ་བ་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དག་ལྷག་ལྡན་གྱི་མ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། གང་ཞིག །ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་དུ་སོང་བའི་གང་ཟག་གིས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ། དཔེར་ན་ངག་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཕ་རོལ་པོ་ཀུན་མཁྱེན་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ངག་སྨྲ་བ་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ལ་དབྱེ་ན། དོན་ལ་བལྟོས་ནས་མ་གྲུབ། བློ་ལ་བལྟོས་ནས་མ་གྲུབ། གང་ཟག་ལ་བལྟོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་དབྱེ་ན། གཞི་མ་གྲུབ་ནས་མ་གྲུབ། ཐ་དད་མེད་ནས་མ་གྲུབ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བལྟོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་དང་གསུམ། དང་པོ་ལ་དབྱེ་ན། རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་སྲིད་ནས་མ་གྲུབ། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་སྲིད་ནས་མ་གྲུབ་པ་གཉིས། དཔེ་རིམ་བཞིན། སྐྱེས་བུ་བདག་བཅས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། བདག་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་བདེ་སྡུག་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལ་དམིགས་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཐ་དད་མེད་ནས་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ལ་དབྱེ་ན། གཞི་རྟགས་ཐ་དད་མེད་ནས་མ་གྲུབ། གཞི་ཆོས་ཐ་དད་མེད་ནས་མ་གྲུབ། ཆོས་རྟགས་ཐ་དད་མེད་ནས་མ་གྲུབ་པ་གསུམ་མོ། །དཔེ་རིམ་བཞིན། སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྒྲ་དང༌། སྒྲ་སྒྲར་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་བཀོད་པ་དང༌། སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་བཀོད་པ་ལྟ་ བུའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བལྟོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ནི། དཔེར་ན། ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་གི་དབང་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལྟ་བུའོ། །བློ་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ལ་དབྱེ་ན། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་མ་གྲུབ། ཤེས་འདོད་མེད་ནས་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་གཉིས།དང་པོ་ལ་དབྱེ་ན། ཆོས་ཅན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་མ་གྲུབ། རྟགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་མ་གྲུབ། དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་མ་གྲུབ་པ་དང་གསུམ། དཔེ་རིམ་བཞིན། ཤ་ཟའི་བུམ་པ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་བྱས་པ་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དུ་བའམ་རླངས་པ་ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྔོ་ལོང་པོ་ཡོད་པའི་ས་
Chinese
成立性的相违因的定义：于所立上周遍成立，并且在自许上执为所立法的体性，而在表达方式上执为有法之体性的法，以及周遍颠倒确定。例如，成立实有的虚空为常法，而安立无为法等。有法差别的相违因的定义：于自许的有法之上周遍成立，并且在自许上执为所立法的体性，而在表达方式上执为有法的差别，以及周遍颠倒确定。例如，成立眼等非和合的境，彼为利他，而安立和合积聚等。不定因若分则有二，其中不共不定因的定义：周遍成立，并且彼成立之同品异品任何一者皆不见。又或者，周遍成立，并且彼成立之周遍有法者所去的补特伽罗，于同品异品任何一者 皆不见。例如，成立声为常法，而安立所闻等。成立活身具有我，而安立命等。共不定因的定义：任何不定因，周遍有法者所去的补特伽罗，彼成立之同品上见或者异品上见任何一者。若分则有：实事不定因与余残不定因二者。定义次第：任何共不定因，周遍有法者所去的补特伽罗，于同品异品二者皆见。第二者的定义：彼任何，周遍有法者所去的补特伽罗，于同品异品二者皆见不周遍。初者若分：于同品异品二者皆转为遍。于二者皆转为二品。于同品转为二品于异品转为遍。于异品转为二品于同品转为遍的实事不定因有四种。例子次第：成立声为常法，而安立所量等。于胜论派的观点，成立声为常法，而安立非所触等为因。声
English
Definition of contradictory reason of establishment: The property of the subject is established, and in one's own assertion, it is held as the nature of the property to be established, and in the mode of expression, it is held as the property that is the nature of the subject, and the pervasion is definitely reversed. For example, to establish that real space is permanent, one posits the unconditioned. Definition of the contradictory reason that distinguishes the subject: The property of the subject is established on the subject of one's own assertion, and in one's own assertion, it is held as the nature of the property to be established, and in the mode of expression, it is held as the distinction of the subject, and the pervasion is definitely reversed. For example, to establish that the objects of the eye, etc., which are not aggregates, benefit others, one posits aggregates and collections. If uncertain reasons are divided, there are two: Definition of the uncommon uncertain reason: The property of the subject is established, and it is not seen in either the similar or dissimilar instances of its establishment. Or, the property of the subject is established, and the person who has gone to the subject of its establishment does not see it in either the similar or dissimilar instances. For example, to establish that sound is permanent, one posits audibility. To establish that a living body has a self, one posits life. Definition of the common uncertain reason: Any uncertain reason that is seen by a person who has gone to the subject of the property, either in the similar instance or in the dissimilar instance of its establishment. If divided, there are two: the real uncertain reason and the remaining uncertain reason. Definitions in order: Any common uncertain reason that is seen by a person who has gone to the subject of the property in both the similar and dissimilar instances. Definition of the second: Any that is not pervaded by being seen by a person who has gone to the subject of the property in both the similar and dissimilar instances. If the first is divided: It applies to both the similar and dissimilar instances as pervasive. It applies to both as twofold. It applies to the similar instance as twofold and to the dissimilar instance as pervasive. It applies to the dissimilar instance as twofold and to the similar instance as pervasive, and there are four kinds of real uncertain reasons. Examples in order: To establish that sound is permanent, one posits measurability. In the view of the Vaibhashikas, to establish that sound is permanent, one posits non-tangibility as the reason. Sound
Chinese
例如，为了证明勤奋产生（的事物），而将无常作为理由。例如，为了证明声音是勤奋产生的，而将无常作为理由。有余不定因分为两种。相违有余不定因的定义： 凡是，成为法方（ पक्षधर्म，pakṣadharma）的补特伽罗（ pudgala， व्यक्ति）见到要证明之事的相违品（ vipakṣa，विपक्ष）。例如，为了证明说话的人是遍知者，而提出说话作为理由。真实有余不定因的定义：凡是，成为法方的补特伽罗见到同品（sapakṣa，सपक्ष）。例如，为了证明说话的人不是遍知者，而提出说话作为理由。未成因分为：就意义而言未成，就心识而言未成，就补特伽罗而言未成的因三种。第一种分为：基未成而未成，无差别而未成，就一方而言未成的因三种。第一种分为：因的自性不存在而未成，法的自性不存在而未成两种。例子依次是：为了证明补特伽罗是有我的，而提出具有我的功德作为理由；为了证明我是遍在的，而提出对乐苦功德的一切都缘取作为理由。无差别而未成的因分为：基因无差别而未成，基法无差别而未成，法因无差别而未成三种。例子依次是：为了证明声音是无常的，而提出声音；为了证明声音是声音，而提出无常；为了证明声音是无常的，而提出无常。 就一方而言未成的因是：例如，为了证明二月显现的眼识是现量，而提出离分别不错乱作为理由。就心识而言未成的因分为：由于怀疑而未成，由于没有想知的意愿而未成的因两种。第一种分为：对法方怀疑而未成，对因怀疑而未成，对二者的关系怀疑而未成三种。例子依次是：为了证明陶罐是无常的，而提出是所作性作为理由；对于是有烟还是蒸汽而怀疑的青盲人所在的土地
English
For example, to prove that (something) arises from effort, impermanence is cited as a reason. For example, to prove that sound arises from effort, impermanence is cited as a reason. The inconclusive reason with residue is divided into two. The definition of the contradictory inconclusive reason with residue: Whoever, being a person who has become the subject-property (pakṣadharma), sees the opposite side (vipakṣa) of what is to be proven. For example, to prove that a speaking person is omniscient, speaking is cited as a reason. The definition of the true inconclusive reason with residue: Whoever, being a person who has become the subject-property, sees the similar side (sapakṣa). For example, to prove that a speaking person is not omniscient, speaking is cited as a reason. The unestablished reason is divided into: unestablished in terms of meaning, unestablished in terms of mind, and unestablished reason in terms of person, these three. The first is divided into: unestablished because the basis is unestablished, unestablished because there is no difference, and unestablished reason in terms of one side, these three. The first is divided into: unestablished because the nature of the reason does not exist, and unestablished because the nature of the property does not exist, these two. Examples are, respectively: to prove that a person has a self, citing having the qualities of a self as a reason; to prove that the self is pervasive, citing focusing on all qualities of happiness and suffering as a reason. The unestablished reason due to non-difference is divided into: unestablished due to non-difference of the basis and reason, unestablished due to non-difference of the basis and property, and unestablished due to non-difference of the property and reason, these three. Examples are, respectively: to prove that sound is impermanent, citing sound; to prove that sound is sound, citing impermanence; to prove that sound is impermanent, citing impermanence. The unestablished reason in terms of one side is: for example, to prove that the eye consciousness of seeing two moons is manifest, citing being free from conceptuality and non-erroneous as a reason. The unestablished reason in terms of mind is divided into: unestablished due to doubt, and unestablished reason due to lack of desire to know, these two. The first is divided into: unestablished due to doubt about the subject, unestablished due to doubt about the reason, and unestablished due to doubt about the relationship between the two, these three. Examples are, respectively: to prove that a clay pot is impermanent, citing being made as a reason; the land where there is a blind person who doubts whether it is smoke or steam.