Tibetan
མས་ཀྱི་རྫས་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ཡན་གྱི་བྱང་སེམས་འགོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་འཇུག་ཤེས་དང༌། ཀུན་གཞི་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་མུར་གསུངས་པ་མི་ རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་གཞི་ས་བོན་གྱི་ཆ་མེད་པའོ་ཞེས་ཀྱང་མི་རིགས་ཏེ། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་ཀུན་གཞིར་འཇོག་པ་ཡང་ཉོན་ཡིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དོན་གསང་ལས། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྨོས་པ་ནི་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཤེས་པ་དང༌། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བར་ཡང་མུ་བཞི་གསུངས་ཏེ། ཀུན་གཞི་ཡོད་ལ་འཇུག་ཤེས་མེད་པའི་མུ་ནི། སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ལྔའོ། །བཟློག་པ་ནི་སེམས་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མི་སློབ་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ནི་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་གནས་སྐབས་སེམས་ཡོད་པའི་དུས་སོ། །གཉིས་ཀ་མེད་པ་ནི་མི་སློབ་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌སུམ་ཅུ་པར་ཡང༌། དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ནས་དེ་ལྡོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། སྔར་ཁོ་བོས་བསྟན་པའི་ཀུན་གཞི་མེད་པའི་ས་མཚམས་རྨ་མེད་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། དེས་ན་དབང་ཐོབ་པའི་སེམས་དཔའ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་པོ་དེ་ལ་རྣམ་སྨིན་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང༌། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འཆི་འཕོ་བ་ཡོད་པས་ལེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་ཟེར་གྱི་ཀུན་གཞི་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལྟར་ན་དབང་ཐོབ་པ་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སེམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསགས་པའི་ཕྱི་རོལ་ཅེས་གསུངས་པས་སོ་ཞེ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི། མདོ་ལས་སེམས་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ལས་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཀྱི་ལུས་གསུམ་པོ་གསུངས་ལ་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ལ་བཞག་ཏུ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་དོན་ནི་སྐབས་དེར་བསགས་པ་ལ་འཆད་དགོས་ལ་ཀུན་གཞི་ནི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་བསགས་པ་ཡིན་ཅིང་དོན་དེ་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ལ་མ་ཚང་བས་སོ་སྙ
Chinese
不是因为是最低劣的物质。否则，阿罗汉和八地以上的菩萨入于灭尽定，以及俱生和阿赖耶识二者皆无的说法，将变得不合理。说阿赖耶识没有种子的部分也是不合理的，因为将异熟的部分安立为阿赖耶识，也是为了调伏烦恼意的缘故。如同《义密》中所说：“进入异熟识”，说阿赖耶识是不周遍的，因为对于安住在八地等地的菩萨的相续，以及阿罗汉和独觉的相续来说，没有异熟识，但是有异熟识。在《辨法法性论》中也说了四句：阿赖耶识有而入定识无的方面是：无心定的五种情况。相反的是：有心定的无学和不退转的菩萨。二者都有的是：除了这些之外的有心定的情况。二者都没有的是：无学和不退转的菩萨入于灭尽定和无余涅槃。三十颂中也说：“从阿罗汉自身开始退转”，因此，之前我所说的没有阿赖耶识的界限，应当毫无疑问地接受。因此，对于获得自在的菩萨和阿罗汉的相续中的第八识，称之为异熟识和不可思议的死亡，所以称之为取识，而不称之为阿赖耶识。 这样一来，对于获得自在者和阿罗汉来说，也将变成没有心，如同所说：“为什么也称为心呢？因为是各种法习气的种子所积聚的外境”，如果这样说，那是不恰当的。那里的意思是，经中说心、意、识，说了与意和识不同的心的三种体性，而这只能安立在阿赖耶识上，不能安立在其他地方。如此，心的意义必须解释为当时的积聚，而阿赖耶识是积聚一切习气，并且这个意义意和识不具备。
English
It is not because it is the lowest substance. Otherwise, the statement that Arhats and Bodhisattvas above the eighth ground enter into cessation, and that both co-emergent and Alaya consciousness are absent, would become unreasonable. It is also unreasonable to say that the Alaya consciousness does not have the aspect of seeds, because establishing the aspect of Vipaka as Alaya consciousness is also for the purpose of subduing the afflictive mind. As it is said in the Meaning Secret: "Entering into the Vipaka consciousness," saying Alaya consciousness is not pervasive, because for the continuum of Bodhisattvas abiding in the eighth ground and so on, and for the continuum of Arhats and Pratyekabuddhas, there is no Vipaka consciousness, but there is Vipaka consciousness. In the Distinguishing Dharma and Dharmata, four possibilities are also stated: The aspect of Alaya consciousness being present and entering into Samadhi consciousness being absent is: the five states of no-mind. The opposite is: the non-learner and non-returning Bodhisattvas in the state of having mind. Both being present is: the state of having mind other than these. Both being absent is: the non-learner and non-returning Bodhisattvas entering into cessation and Nirvana without remainder. The Thirty Verses also say: "From the Arhat himself, there is reversion," therefore, the boundary of no Alaya consciousness that I mentioned earlier should be accepted without any doubt. Therefore, for the eighth consciousness in the continuum of Bodhisattvas who have attained mastery and Arhats, it is called Vipaka consciousness and inconceivable death, so it is called grasping consciousness, but it is not called Alaya consciousness. In this way, for those who have attained mastery and Arhats, it will also become that there is no mind, as it is said: "Why is it also called mind? Because it is the external object accumulated by various seeds of Dharma habits," if you say so, it is not appropriate. The meaning there is that the Sutra says mind, intellect, and consciousness, and speaks of the three natures of mind different from intellect and consciousness, and this can only be established on Alaya consciousness, not on other places. Thus, the meaning of mind must be explained as the accumulation at that time, and Alaya consciousness is the accumulation of all habits, and this meaning is not complete in intellect and consciousness.
Tibetan
མ་དུ་བསམ་པས་ན་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ལས་ཐ་དད་པའི་བག་ཆགས་བསགས་པ་དེ་དག་ན་མེད་ཀྱང༌། དེ་ལ་དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས། །ཞེས་པའི་དོན་ཚང་བའི་སེམས་ནི་ཡོད་དེ་སེམས་ཀྱི་དོན་བག་ཆགས་བསགས་པ་ཁོ་ནར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཀུན་གཞིར་འཇོག་བྱེད་གསུམ་མམ་གཉིས་ལས་གཞན་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང༌། ཐེག་ཆེན་བསྡུས་པར། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཀྱི་མུ་གསུམ་པ་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་ཅེས་སོ། །ད་ནི་འདི་དཔྱད་དེ། མཁས་པ་འགའ་ཞིག་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་ཐེག་དམན་གྱི་ལྷག་མེད་ནས་ལྡོག་པར་ཐེག་དམན་པ་དག་འདོད་གསུངས། ཅི་གྲུབ་མཐའ་དམན་པ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང༌། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་འདོད་པ་ཡིན་ནམ། ཐེག་པ་དམའ་བ་ཉན་རང་གི་ལམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་བཞེད་བརྟག་གྲང༌། དང་པོ་ ནི་མི་རིགས་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དེ་གཉིས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཀུན་གཞིའི་འཇུག་ལྡོག་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྣམ་གཞག་མཛད་པ་བསྟན་དགོས་ན་དེ་ཡང་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སུའི་ལུགས་ཤེ་ན། འདིའི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུགས་ལ་ཐེག་དམན་གྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་པ་གཅིག་སྲིད་དེ། དེའི་ལྷག་མེད་ནས་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་ན། ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་གྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་ནུས་ཆུང་དུ་རིམ་གྱིས་བཏང་བའི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་མེད་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་རྒྱུན་ཆད་པའི་ལྡོག་པ་ཡོད་དེ། ཕུང་པོའི་ལྔའི་རྒྱུན་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མེད་ཀྱི་ཚེ་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བཏང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རིག་པ་འབྱུང་བ་ལ་ནི། སྐྱེ་བ་ལེན་དགོས་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ལོག་པའི་ཕྱིར་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་ལ་ལས་ཉོན་གྱི་རྣམ་པས་ལུས་འགྲུབ་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྟེན་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་ནི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་འདུས་བྱས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་འབའ་ཞིག་གོ། དེ་ལྟ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་དང་
Chinese
如果这样认为，虽然在意识和心识之外，没有积累的习气，但是有包含“于彼见义识”意义的心，因为心的意义不一定只是积累习气，而且没有宣说除了作为阿赖耶识的三个或两个之外的其他。就像《摄大乘论》中所说：“除了阿赖耶识之外，没有发现心的第三种情况，因此，阿赖耶识被证实就是心。”现在分析这个问题，一些智者说，小乘的无余涅槃会使异熟果的部分退转，小乘行者是这样认为的。这是指小乘的毗婆沙宗和经部宗的主张吗？还是指安住于声闻和独觉道的低劣乘行者们的观点？第一种说法是不合理的，因为这两个宗派的论者不承认六识之外的其他识。第二种说法也是不合理的，因为如果需要展示他们确定阿赖耶识的进入和退出的方式，那也是找不到的。那么，这是谁的观点呢？关于此处的进入和退出的详细方式，出现在瑜伽行派的论典中。如果是这样，那么在大乘的观点中，小乘行者有可能完全断除所知障，因为从他们的无余涅槃中，异熟果的部分会退转吗？没有过失，因为在无余涅槃时，虽然小乘道的行者逐渐减弱了所知障的力量，并没有完全断除，但是存在所知障断绝的退转，因为五蕴的相续会停止。这不是不成立的，因为在无余涅槃时，阿罗汉会舍弃寿命的行蕴，在那之后，如果意识要产生，就必须受生，因为已经完全断除了业和烦恼，并且由其产生的异熟果的蕴也已消失，所以既没有因业和烦恼而受生，也不能以业和烦恼的形式形成身体，因为这是完全寂灭的一方，并且所依已经消失。因此，这里只有寂灭戏论，以及有为法的进入停止的无相之界。如果是这样，那么大乘的无相之界和
English
If one thinks so, although there are no accumulated habitual tendencies apart from mind and consciousness, there is a mind that contains the meaning of "consciousness that sees meaning in it," because the meaning of mind is not necessarily just accumulating habitual tendencies, and it has not been stated that there are others besides the three or two that establish the ālaya. As it is said in the *Compendium on the Great Vehicle*: "Apart from the ālaya-vijñāna, the third aspect of mind is not found, therefore, the ālaya-vijñāna is proven to be mind itself." Now, let's analyze this issue. Some scholars say that the Hinayana's nirvana without remainder causes the aspect of vipāka to revert, and the Hinayana practitioners hold this view. Does this refer to the assertions of the Hinayana Vaibhāṣika and Sautrāntika schools, or to the views of those who abide on the path of the inferior vehicle of śrāvakas and pratyekabuddhas? The first is unreasonable, because those two schools of thought do not accept a consciousness other than the six aggregates of consciousness. The second is also not permissible, because if it is necessary to show how they establish the entry and reversion of the ālaya, that cannot be found either. So, whose view is it? The detailed manner of entry and reversion here appears in the treatises of the Yogācāra school. If that is the case, then in the view of the Mahāyāna, is it possible for Hinayana practitioners to completely abandon the jñeyāvaraṇa, because the aspect of vipāka reverts from their nirvana without remainder? There is no fault, because at the time of nirvana without remainder, although the practitioners of the Hinayana path gradually weaken the power of the jñeyāvaraṇa and do not completely abandon it, there is a reversion of the cessation of the jñeyāvaraṇa, because the continuum of the five aggregates will cease. This is not unestablished, because at the time of nirvana without remainder, the arhat abandons the saṃskāra of life, and after that, if consciousness is to arise, it must take rebirth, because karma and kleśas have been completely abandoned, and the aggregates of vipāka produced by them have also disappeared, so there is neither rebirth due to karma and kleśas, nor can a body be formed in the form of karma and kleśas, because this is a completely pacified side, and the basis has disappeared. Therefore, here there is only the sphere of the absence of characteristics, where the elaboration is pacified and the entry of conditioned phenomena has ceased. If that is the case, then the sphere of the absence of characteristics of the Mahāyāna and