Tibetan
ས་རིགས་འདྲ་འགྲུབ་པའི་ས་བོན་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྣམ་སྨིན་འཕེན་བྱེད་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་མངོན་གྱུར་དུ་སྐྱེས་པས་རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་གསར་དུ་བཞག་པའོ། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་འཇོག་བྱེད་ལ་ལྟོས་མ་ལྟོས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་དང༌། གསར་དུ་བཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མ་ཡོད་མེད་ལ་བྱེད་ན། རིགས་ནི་ཐོགས་མ་ཡང་མེད་ལ་འཇོག་བྱེད་ལ་ཡང་མ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཅིང༌། ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་ས་བོན་གསར་དུ་སྒེད་མཁན་དེ་ཡང་རྒྱུ་མཐུན་གྱི་ས་བོན་སྔ་མ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བ་ས་བོན་དེ་ཡང་རྒྱུ་མཐུན་འཇོག་བྱེད་དེའི་སྔ་མ་ཞིག་གིས་བཞག་དགོས་པས་ཐོག་མ་མེད་དོ། །རྒྱུ་མཐུན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་ན་ད་ལྟ་སྐྱེས་པའི་སེམས་དགེ་མི་དགེས་མ་འོངས་པ་ན་རིགས་མཐུན་འགྲུབ་པའི་ས་བོན་མ་བཞག་པར་འགྱུར་བ་དང༌། རྣམ་སྨིན་གྱི་ས་བོན་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་ན་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་ན་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་འཕྲལ་དུ་སྤྱད་པས་རྣམ་སྨིན་གྱི་བག་ཆགས་མ་བཞག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཆུང་ངུ་གསར་དུ་བཞག་པ་དེ་ཕྱིས་ཐོས་པས་གསོན་རྒྱུ་མཐུན་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ས་བོན་གསར་པ་གསོ་བར་འགྲུབ་ཅིང་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ན་འགྲོ་བ་ཀུན་ཐར་པའི་རིགས་སད་པར་ཐལ་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ནི་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དཔྱད་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ནི་འཇོག་བྱེད་ཀྱིས་གསར་དུ་བཞག་པ་མིན་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ཞིག་གོ། གཞན་དུ་ན་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་གསར་དུ་ཐོས་པས་བཞག་པ་ནི་མེད་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའི་བག་ཆགས་ཙམ་ནི་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་མ་ཡིན་པས་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པས་རིགས་སད་པར་ཐལ་བ་ཅི་ཞིག་དགོས། འདིར་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་རྒྱས་པའི་རིགས་གང་ཞེ་ན། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ནི་འཇོག་བྱེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་གནས་སུ་གྱུར་བ་ཞིག་གོ། ཅིའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འཇོག་བྱེད་ཀྱི
Chinese
为了安立相似的种子，以及能引成熟的善或不善显现而必须安立成熟的种子，所以新安立了这两者。这只是暂时就依赖或不依赖安立者，以及新安立的角度而言的。如果就最初有无而言，种姓既不是最初有，也不依赖安立者。后面的两种则两者都有，如此，新播种同类因的种子，也是从先前的同类因的种子中产生，种子也必须由同类因的安立者的先前所安立，所以没有最初。如果某些同类因的差别也没有最初，那么现在产生的善与不善的心，未来就不会安立同类因的种子了。如果成熟的种子有最初，那么轮回就有最初了。如果某些差别也没有最初，那么立即行持福德与非福德的业，就不会安立成熟的习气了。任何新安立的微小听闻习气，之后通过听闻，就能滋养同类因和无漏的新种子，如果听闻的习气自性存在，那么一切有情都会过度成为觉醒解脱的种姓，因为那样的听闻习气是所成办的种姓的缘故。如是所说。 是需要考察的，如此，听闻的习气不是由安立者新安立的，听闻、思维、修 तीनों 只是使它增长而已。否则，就不会自性存在了。因此，听闻的习气由新听闻所安立是没有的，只是自性存在的习气不是所成办的种姓，仅仅有那些，怎么会过度成为觉醒的种姓呢？这里什么是自性存在的种姓和增长的种姓呢？自性存在的种姓是不依赖安立者，自性存在的无漏法的种子。如果与其他的音声和如理作意的因缘相遇，就会成为听闻、思维、修 तीनों 增长之处。为什么称为自性存在的种姓呢？因为安立者的
English
These two are newly established in order to establish the seeds for the formation of similar types, and because the seeds of maturation must be established when the virtues or non-virtues that bring about maturation manifest. This is only in terms of whether or not it depends on the establisher, and the newly established. If we consider whether there is a beginning or not, the lineage is neither without a beginning nor does it depend on the establisher. The latter two have both, for example, the one who newly sows the seed of a similar cause also arises from a previous seed of a similar cause, and the seed must also be established by the previous establisher of the similar cause, so there is no beginning. If some differences of similar causes also have no beginning, then the good and non-good minds that arise now will not establish the seeds for the formation of similar types in the future. If the seeds of maturation have a beginning, then samsara will have a beginning. If some differences also have no beginning, then the habit of maturation will not be established by immediately practicing meritorious and non-meritorious actions. Any newly established small habit of hearing, later through hearing, will be able to nourish the similar cause and the new seed of the uncontaminated, and if the habit of hearing exists by nature, then all sentient beings will be overly awakened to the lineage of liberation, because such a habit of hearing is the lineage to be accomplished. As it is said. It needs to be examined, thus, the habit of hearing is not newly established by the establisher, but hearing, thinking, and meditating only make it grow. Otherwise, it will not exist by nature. Therefore, the habit of hearing established by new hearing does not exist, but only the habit that exists by nature is not the lineage to be accomplished, so how can it be overly awakened to the lineage by merely having those? Here, what is the lineage that exists by nature and the lineage that grows? The lineage that exists by nature is the seed of the uncontaminated dharmas that exists by nature without depending on the establisher. If it encounters other sounds and the conditions of proper attention, it will become a place where hearing, thinking, and meditation grow. Why is it called the lineage that exists by nature? Because the establisher's
Tibetan
ས་གསར་དུ་བཞག་པ་མིན་པར་གདོད་མ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཕྲད་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལྟ་བུ་རྣམས་ཐོས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རང་ཉིད་གང་གི་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་དེའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱས་པའི་རིགས་ནི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་དེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་ བརྟས་པར་བྱས་པས་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་སོང་བ་ཉིད་ལ་འཇོག་སྟེ། འདི་གཉིས་ཀ་ཡང་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་གནས་པའི་ས་བོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཟག་མེད་ཀྱི་ས་བོན་དེ་ཡང་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱིས་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ཙམ་མིན་གྱི་གསར་དུ་བཞག་པ་མིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། བསྒྲུབ་པའི་རིགས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་གནས་ལ་གསར་དུ་རིགས་འཇོག་པ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དོན་གསང་དུ། ས་བོན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའམ། རྒྱས་པའམ། རྐྱེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའི་ས་བོན་དེ་ཉིད་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་བསྒྲུབས་པའམ། རྒྱས་པར་བྱས་པའམ། ཆུང་ངུ་ལས་འབྲིང༌། འབྲིང་ལས་ཆེན་པོར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ས་བོན་དེ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའི་ཆ་ནས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་སུ་འཇོག་ལ་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཆ་ནས་རྒྱས་པའི་རིགས་སུ་འཇོག་གོ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྔར་གྱི་དོན་གསང་གི་ལུང་དང༌། འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེས་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ན། གཞན་དག་རིགས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང༌། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་གཉིས་ཡོད་ཟེར་རོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང་འགྲིག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱི་བཞེད་པས་རིགས་མཚན་ཉིད་པ་ནི། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ཡིན་ལ་སློབ་དཔོན་འདི་ཡི་ གཞུང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་རྟེན་དང༌། ཆོས་ཉིད་རིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་ཁམས་བྱང་ཆུབ
Chinese
因為不是新安置的，而是從原始就以法性而存在的緣故。為什麼叫作聽聞的習氣呢？因為與佛和菩薩們相遇後，成為聽聞極為清淨的法界之因，如十二部經等，成為聽聞之處的緣故。為什麼叫作六處的差別呢？因為自己所具有的那個六處，能與其他不同之故。增長的種姓是指，本來就存在的種姓，與其他的聲音和內部的如理作意的因緣相遇，通過聞思修三者滋養，變為具有能力和威力的狀態。這兩者都是存在於異熟的識中的種子之故，並且無漏的種子也不是僅僅通過聞思修三者來滋養，而是說不是新安置的緣故，並且要證成的種姓，法性是不存在的，也不希望新安置種姓的緣故。如是也在《義密》中說：「種子的自性也有兩種，即本性存在的和由緣而如實攝取的。」因為這樣說的緣故。為什麼稱此為如實證得、增長或由緣而如實攝取呢？因為以法性存在的種子，通過聞思修的因緣，被證得或增長為具有能力和威力，或者從小到中，從中到大的攝取之故。因此，那個種子從以法性存在的角度來說，被安立為本性存在的種姓，而從由緣而如實攝取的角度來說，被安立為增長的種姓。這樣做的話，就與之前的《義密》的教證，以及聖者解脫軍闡述唯識宗的觀點時所說的：「其他宗派認為種姓是六處的差別，那也是由緣而如實攝取的和本性存在的兩種。」相符合了。因此，按照無著論師的觀點，種姓的特徵如前所述，而這位論師的有些論典中說法性是基礎，法性是種姓，那也是界（藏文：ཁམས་，khams）菩提
English
Because it is not newly established, but exists from the beginning by virtue of the Dharma-nature. Why is it called the habit of hearing? Because after encountering Buddhas and Bodhisattvas, it becomes the cause of hearing the extremely pure realm of Dharma, such as the twelve divisions of scripture, and becomes a place of hearing. Why is it called the distinction of the six sense-spheres? Because the six sense-spheres that one possesses are different from others. The expanding lineage refers to the lineage that exists inherently, encountering other sounds and internal appropriate attention, and being nourished by the three, hearing, thinking, and meditating, becoming capable and powerful. Both of these are seeds existing in the consciousness of maturation, and the uncontaminated seed is not only nourished by the three, hearing, thinking, and meditating, but it is said that it is not newly established, and the lineage to be attained does not exist by Dharma-nature, and it is not desired to newly establish the lineage. Thus, it is also said in the *Meaning Secret*: "The nature of the seed is also of two kinds, namely, that which exists inherently and that which is truly taken by conditions." Because it is said so. Why is this called truly attained, expanded, or truly taken by conditions? Because the seed that exists by Dharma-nature is attained or expanded into capability and power through the conditions of hearing, thinking, and meditating, or taken from small to medium, from medium to large. Therefore, that seed is established as the inherently existing lineage from the perspective of existing by Dharma-nature, and as the expanding lineage from the perspective of being truly taken by conditions. If this is done, it will be in accordance with the previous teaching of the *Meaning Secret*, and when the noble Vimuktisena explains the view of the Mind-Only school, he says: "Other schools think that the lineage is the distinction of the six sense-spheres, and that there are two kinds, truly taken by conditions and inherently existing." Therefore, according to the view of Master Asanga, the characteristic of the lineage is as previously shown, and in some of the treatises of this master, it is said that Dharma-nature is the basis and Dharma-nature is the lineage, that is also the realm (Tibetan: ཁམས་, khams) Bodhi.