Tibetan
་པར་སྨིན་པ་ལ་རྨོངས་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པའོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མི་ དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་ནི་བསོད་ནམས་དང་མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཡང་དུས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ལ་དགོངས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཀུན་སློང་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་གཅིག་པུ་སྟེ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ཡང་དེ་ཁོ་ནའོ། འདི་ཡང་སྲིད་འཕེན་བྱེད་ཡིན་ཞིང་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་འཕེན་བྱེད་མེད་པར་རྟེན་འབྲེལ་མདོ་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པས་མཐོང་སྤང་གི་མ་རིག་པར་དོན་གསང་བཞེད་དོ། །འོན་ཀྱང་འཐད་པར་ནི་མི་སྣང་སྟེ། མཐོང་སྤང་ནི་གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་བ་ལས་བྱུང་པའི་ཀུན་བརྟགས་ལ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་བཤད་ལ། །བྱ་དང་རི་དྭགས་སོགས་གྲུབ་མཐས་བློ་ཡེ་མ་བསླད་པས་ཀྱང་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ལས་གསོག་པ་དང༌། མ་རིག་པ་འདི་ནི་སྲིད་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱིས་ཉོན་ཡིད་འཁོར་གྱི་མ་རིག་པ་ཉིད་ལ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒོམ་སྤང་དུ་རིགས་སོ། །འོ་ན་འཕགས་པ་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་མ་རིག་པ་ཡོད་པར་ཐལ་ཞེ་ན། འཕེན་བྱེད་ཀྱི་མ་རིག་པ་ཉོན་ཡིད་ཀྱི་འཁོར་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི་དེ་ལ་སྔ་མས་ཁྱབ་པར་མ་སྨྲས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཀླན་ཀར་འགྱུར། གལ་ཏེ་སྒོམ་སྤང་ཡིན་ན་འཕགས་པ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྒོམ་སྤང་ཡིན་ཀྱང་འཕགས་པ་ལ་མེད་པར་ནི་དུ་མ་ཞིག་བཤད་དེ། དཔེར་ན་ཡུལ་ལ་ དམིགས་པའི་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་མ་རིག་པས་བསླང་པའི་ལས་ཏེ་འདི་ལ་གསུམ་མོ། །གསུམ་པ་ནི་ལས་དེས་བསླང་པའི་སེམས་རྒྱུད་དེ་འདི་ལ་ཡང་ལས་བསགས་དུས་ཀྱི་དེ་རྒྱུ་དུས་དང་སྐྱེ་གནས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་དེ་འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སོ། །དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་བཞེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་དེ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ལྟར་ན་ཡིད་ཤེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ཚོར་སོགས་བཞིའི་མིང་དང་ནུར་ནུར་པོ་སོགས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །ལྔ་པ་ནི་མིང་གཟུགས་འཕེལ་བས་མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་རྫོགས་པ་སྟེ་མིང་གཟུགས་ཀྱི་ཚེ་དབང་པོ་དང་པོ་བཞི་མེད་དོ། །དྲུག་པ་ནི་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སོགས་གསུམ་གཅོད་པ་སྟེ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དྲུག་གོ །བདུན་པ་ནི་རེག་པས་ཡུལ་གསུམ་བཅད་པ་ལས་སིམ་གདུང་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་མྱོང་བ་སྟེ་སྔར་ལྟར་དྲུག་གོ །བརྒྱད་པ་ནི་ཚོར་བ་གསུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་དེའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཟིར་བ་ན་བདེ་བ་ལ་འདུན་པ་འདོད་སྲེད། བསམ་གཏན་དང་པོ་གསུམ་ན་བདེ་བ་དང་བཞི་པ་ན་བཏང་སྙོམས་ལ་འདུན་པ་གཟུགས་སྲེད། གཟུགས་མེད་བཞི་ན་བཏང་སྙོམས་ལ་འདུན་པ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྲེད་པ་གསུམ་མོ། །དགུ་པ་ནི་སྲེད་པ་དེ་ཉིད་ཤས་ཆེར་འཕེལ་པའོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་འདོད་ཡོན་ལྔ་དང་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ལྟ་ངན་ རེ་གཉིས་དང༌། ཚུལ་ཞུགས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་འཆལ་ཁྲིམས་སྤོང་བ་དང་ཁྱི་དང་བ་ལང་སོགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དང༌། བདག་སྨྲ་ཡོད་པས་བདག་སྨྲ་སྟེ་ལུས་སམ་འདིས་བདག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བས་བདག་སྨྲ་སྟེ་བདག་ལྟ་དང༌། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལ་འདུན་ཞིང་ཆགས་པའོ། །བཅུ་པ་ནི་ལེན་པའི་མཐུས་ཡང་སྲིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་ནུས་སུ་རྟས་པར་བྱས་པའི་ལས་སོ། །འདི་ལ་འགྲོ་བ་ལྔ་དང་བར་དོ་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་བཤད་ཀྱང་དང་པོ་དྲུག་ཞར་བྱུང་ཙམ་མོ། །བཅུ་གཅིག་པ་ནི་ལས་དེའི་མཐུས་སྐྱེ་གནས་སུ་ཉིད་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ་སྐྱེ་གནས་བཞིར་དབྱེའོ། །བཅུ་གཉིས་པ་ནི་སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ན་ཚོད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་རིས་མཐུན་འདོར་བ་སྟེ་ལུས་འགྱུར་བ་སོགས་དང་དུས་དུས་མིན་དུ་འཆི་བར་དབྱེའོ། །རྒ་ཤི་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་ནི། རྒ་བ་མེད་པར་ཡང་འཆི་བ་འབྱུང་བས་ཡན་ལག་རིམ་ཅན་དུ་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ལ། མྱ་ངན་དང་སྨྲ་སྔགས་འདོན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིད་མི་བདེ། འཁྲུག་པ་རྣམས་ཀྱང་གོ་རིམ་མ་ངེས་ཤིང་འགའ་ཞིག་ཡིད་བདེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཆི་བས་ཡན་ལག་ཏུ་མ་བཞག་ཅིང་ཞར་བྱུང་དུ་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ལ་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ནས་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པའི་ཆེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཡན་ལག་མདོ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འཕེན་བྱེད་དང༌། འཕངས་པ་དང༌། མངོན་པར་གྲུབ་བྱེད་དང༌། མངོན་ པར་འགྲུབ་པའི་ཡན་ལག་སྟེ་བཞིའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི། ཡན་ལག་དང་པོ་གསུམ་སྟེ་གང་གིས་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན། རྣམ་ཤེས་ལ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་འཕངས་ན། མིང་གཟུགས་ནས་ཚོར་བའི་བར་བཞིའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡན་ལག་གསུམ་སྟེ། གང་གིས་ན་སྲེད་པའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་ལེན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་ཤེས་ལ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་རྣམས་སྲིད་པར་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གང་མངོན་པར་འགྲུབ་ན། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་སྟེ། རྟེན་འབྲེལ་མདོ་འགྲེལ་ལས། གང་གིས་འཕེན་དང་ཇི་ལྟར་གང༌། །དེ་སྒྲུབ་བྱེད་དང་དེ་ལ་ཡང༌། །ཉེས་པ་གང་ཡིན་དེ་དག་རྣམས། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན། །གཉིས་ཀྱི་ཡན་ལག་གཅིག་གིས་དང༌། །རྣམ་པ་བཞིས་དང་གཉིས་ཀྱིས་དང༌། །གཅིག་གིས་གཅིག་གིས་གཅིག་གིས་ནི། །དོན་བདུན་དག་ཏུ་རབ་ཏུ་བསྟན། །བདེན་པ་ཇི་བཞིན་མི་ཤེས་ཕྱིར། །ལས་ཀྱིས་སེམས་ལ་བསྒོས་ཕྱིར་དང༌། །ཡན་ལག་བཞི་ནི་རིམ་གྱིས་འཕེན། །དེ་ཡི་ས་བོན་ཡོངས་རྟས་ཕྱིར། །འཕངས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིས། །ཚོར་བས་སྐྱེད་པས་སྲེད་པ་ལས། །ལེན་པ་བྱུང་བས་དེ་ཡིས་ལས། །བསྒོས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། །གྲུབ་པ་སྐྱེ་ཡིན་དེ་ལ་ཡང༌། །རྒ་སོགས་ཉེས་དམིགས་གང་གི་ཕྱིར། །བདེན་པ་མཐོང་ལ་འཕེན་པ་མེད། །སྲེད་དང་བྲལ་ན་འབྱུང་བ་མེད། ཅེས་གསུངས་ ཏེ་འོན་ཀྱང་འདི་ལས་རྒ་ཤི་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མ་མཛད་པར་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བཞག་ལ། །ཀུན་བཏུས་སུ་སྔར་ལྟར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་སྐོར་གཉིས་སུ་འཆད་པ་འདི་སྐྱེ་བ་ལེན་ཚུལ་གཅིག་ལའམ་གཉིས་ལ་འཇོག །དང་པོ་ལྟར་ན། འདི་གཉིས་ཀ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པས་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས། གཉིས་པ་ལྟར་ན། བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་རྣམས་ལས་ཉོན་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྡུས་ནས་གང་ཟག་གཅིག་འཁོར་བར་སྐྱེ་ཚུལ་དང༌། སྐྱེས་ནས་མཐར་འཆི་བ་ལ་ཐུག་པའི་རྣམ་གཞག་བྱས་པ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་དོགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་རྣམ་དག་གི་ལན་གྱིས་སེལ་བ་ནི་ཚུལ་འདི་ལྟར་ཤེས་དགོས་སོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ནི་ཁས་མི་ལེན་པས་དང་པོ་ལྟར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མ་བརྗོད་དམ་ཞེ་ན། བརྗོད་མོད་ཀྱི་ཉེས་པ་ནི་མེད་དེ། འཕངས་པའི་དོན་སྲེད་ལེན་གྱི་གསོས་འདེབས་ཡོད་ན་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལས་ཀྱིས་མིང་གཟུགས་སོགས་འགྲུབ་རུང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་སྲེད་ལེན་གྱིས་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་གསོས་པས་སྔར་གྱི་ལས་དེ་ཉིད་ནུས་པ་རྟས་ཏེ་སྲིད་པར་སོང་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་མངོན་པར་འགྲུབ་བྱེད་དང༌། གང་གི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེས་ པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང༌། མིང་གཟུགས་ནས་ཚོར་བའི་བར་དུ་འགྱུར་བ་ནི་རྒ་ཤི་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་སྔར་འཕངས་པ
Chinese
对果报成熟愚昧，以及对仅仅是那个意义愚昧。对果报成熟愚昧，就会产生不善的造作。对仅仅是那个意义愚昧，就是福德和不动摇的造作。这样说也是针对时机的意乐，而原因的意乐仅仅是对那个真实性的愚昧，如前所说。因此，十二缘起的第一个也是那个。这也能投生，并且《缘起经释》中说，见到真谛就没有投生，因此认为见道所断的无明是意义隐秘的。然而，这似乎并不合理。因为无著认为，见道所断是由于宗派改变思想而产生的遍计所执。鸟和野兽等没有被宗派改变思想，也因为无明而积累业。而且，这个无明是轮回过患的根本。无著兄弟也认为是烦恼意之伴随的无明。因此，应该是修道所断。如果这样，圣者也会有投生的无明，这不合理。虽然认为投生的无明是烦恼意的伴随，但如果没有说前者遍及后者，为什么会成为责难？如果说是修道所断，那么圣者也会有。虽然说是修道所断，但也有很多经文说圣者没有，例如缘于对境的强烈嗔恨。第二是无明所引发的业，这有三种。第三是业所引发的心续，这也有在积累业时，将那个因时和生处连接起来的，就是果时的识。这也是按照认为阿赖耶识的宗派的观点，如果按照其他宗派的观点，就是意识。第四是受等四者的名，以及嫩嫩的等的色。第五是名色增长，从眼到意圆满，也就是名色的时候，没有最初的四个根。第六是境、根、识三者聚合所产生的，断定境是悦意的等三者，也就是从所依的角度来说是第六。第七是触断定三境后，产生喜乐、痛苦等自性的感受，和之前一样是第六。
English
Ignorance about the maturation of results, and ignorance about the meaning of just that. Ignorance about the maturation of results causes non-virtuous actions to arise. Ignorance about the meaning of just that is meritorious and unwavering actions. It is said that this is also in reference to the intention of the time, but the intention of the cause is only ignorance of that very reality, as previously explained. Therefore, the first of the twelve links is also that. This also propels existence, and since it is said in the Dependent Arising Sutra Commentary that there is no propelling when truth is seen, it is considered that the ignorance to be abandoned by seeing is a hidden meaning. However, it does not seem reasonable, because Asanga explains that what is to be abandoned by seeing is the imputed that arises from changing the mind through philosophical tenets. Birds and wild animals, etc., whose minds have not been corrupted by philosophical tenets, also accumulate karma due to being corrupted by ignorance. Moreover, this ignorance is the root of all the faults of existence. The brothers Asanga also consider it to be the ignorance that accompanies afflicted mind. Therefore, it should be abandoned by meditation. If so, it would follow that noble beings also have the ignorance that propels existence. Although it is considered that the ignorance that propels existence is an accompaniment of afflicted mind, why would it become a fault if it is not said that the former pervades the latter? If it is said to be abandoned by meditation, then noble beings would also have it. Although it is said to be abandoned by meditation, there are many scriptures that say that noble beings do not have it, such as intense hatred directed towards an object. The second is the karma aroused by ignorance, which has three aspects. The third is the mind-stream aroused by that karma, which also has the consciousness of the time of the result, which connects that time of accumulation of karma and the place of birth at the time of the cause. This is also according to the view of those who consider the Alaya consciousness, and according to those other than that, it is the mind consciousness. The fourth is the name of the four, such as feeling, etc., and the form of things like "tender". The fifth is the increase of name and form, completing from the eye to the mind, that is, at the time of name and form, the first four faculties are absent. The sixth is the arising from the combination of object, faculty, and consciousness, the determination of the three, such as the object being pleasing, that is, from the point of view of the basis, it is the sixth. The seventh is the experience that arises from the touch determining the three objects, the nature of pleasure, pain, etc., and is the sixth as before.
Chinese
第八，当体验三种感受时，由其引起的贪爱，即在痛苦的折磨下渴望快乐的欲贪。在初禅、二禅、三禅中渴望快乐，在四禅中渴望舍受的色贪。在四无色界中渴望舍受的无色贪，共有三种。第九，是贪爱本身更加强烈地增长。这也是从对境的角度分为四种。其中，对欲的执取是五种妙欲，对见的执取是一两种邪见，对戒禁的执取是舍弃邪戒，以及狗和牛等的行为。因为有我执，所以说我，即身体或以此为我，所以说我，即我见，以及渴望和执着于“我是”的慢心。第十，是凭借执取的力量，使来世的生能够实现的业。虽然这里讲了五道和中阴的业有，但前六个只是顺带提及。第十一，是凭借该业的力量，在生处连接自性的五蕴，即分为四生处。第十二，是从出生开始，到年龄变化，以及舍弃同类，即身体变化等，以及分为非时而死。将老和死合二为一的原因是，没有老也会发生死亡，因此是不确定为有次第的支分的原因。而悲伤和念诵咒语，痛苦，不悦意，争吵等，次序也不确定，而且有些是在悦意中死亡，因此没有作为支分，只是顺带提及，是为了向他人指出过患，从而产生厌离心。第二部分分为两部分：支分概要和归纳为一切烦恼。第一部分是：能投、所投、显现成就、显现成就的支分，共有四种。其中第一是：前三个支分，即以无明的缘故产生行。如何产生呢？以在识上熏染业习气的方式。第二是：所投的是什么呢？从名色到受之间的四者。第三是：三个支分，即以贪爱的缘故产生取。如何产生呢？以使识上存在的业习气成为有的方式。什么显
English
Eighth, when experiencing the three feelings, the craving caused by them, that is, the desire for happiness under the torment of suffering, is desire-craving. In the first, second, and third dhyanas, there is a desire for happiness, and in the fourth dhyana, there is a desire for equanimity, which is form-craving. In the four formless realms, there is a desire for equanimity, which is formless-craving, totaling three types. Ninth, it is the intensification of craving itself. This is also divided into four from the perspective of the object. Among them, grasping at desire is the five sensual pleasures, grasping at views is one or two wrong views, grasping at precepts and vows is abandoning wrong precepts and vows, and the behavior of dogs and cows, etc. Because there is self-grasping, it is said that I, that is, the body or taking this as I, so it is said that I, that is, self-view, and craving and attachment to the conceit of "I am." Tenth, it is the karma that, by the power of grasping, makes the birth of the next life able to be realized. Although the five realms and the intermediate state of karmic existence are discussed here, the first six are only mentioned incidentally. Eleventh, it is the five aggregates that, by the power of that karma, connect the self-nature in the place of birth, that is, divided into four places of birth. Twelfth, it is from birth onwards, to changes in age, and abandoning of the same kind, that is, changes in the body, etc., and divided into untimely death. The reason for combining old age and death into one is that death can occur without old age, so it is not certain to be a gradual branch. And sorrow and reciting mantras, suffering, displeasure, quarrels, etc., the order is also uncertain, and some die in pleasure, so they are not taken as branches, but are only mentioned incidentally, in order to point out the faults to others, thereby generating renunciation. The second part is divided into two parts: branch summary and induction into all afflictions. The first part is: the projecting, the projected, the manifesting accomplishment, and the branches of manifesting accomplishment, totaling four types. Among them, the first is: the first three branches, that is, due to ignorance, actions arise. How does it arise? In the way of imprinting karmic habits on consciousness. The second is: what is projected? The four between name and form and feeling. The third is: three branches, that is, due to craving, grasping arises. How does it arise? In the way of making the karmic habits existing on consciousness become existent. What mani