Tibetan
་ཞེན་པའི་དྲི་མ་མི་སེལ་བར་ཐལ་བ་སོགས་མཐའ་ཡས་སོ། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་ཀྱང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་གཞན་ལ་དོན་དམ་པ་ཡང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་ཀྱི། ཞེས་དང་ཀུན་བྱང་གི་འགྲེས་རྣམས་སུ་ཆོས་དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དག་ལས་གཞན་དང་དེ་ཉིད་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བཀའ་སྩལ་པ་རྣམས་སོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་ན་བདེན་གཉིས་མེད་པར་ཐལ་ཞེ་ན། བདེན་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཐ་དད་གཉིས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གཅིག་པ་བཀག་པའི་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་འདོད་དེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་བཞིན་ནོ། །བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐ་དད་པར་མི་བྱེད་པར་ཐལ་བ་ལ་ནི་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དོན་དམ་དུ་བཏགས་ནས་རྣམ་གཞག་བྱེད་དེ། རྟོག་པས་སྣང་བ་དང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ནས་རང་མཚན་ལ་བརྡ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །མདོ་ལས་ཀྱང༌། ཡི་གེ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཉན་པ་གང་དང་སྟོན་པ་གང༌། །འགྱུར་བ་མེད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །དེ་ཉིད་ཉན་ཅིང་སྟོན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གཞན་ཡང་ལུང་ ལས་ནི་བདེན་གཉིས་གཅིག་ཐ་དད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པར་དུ་མ་ཞིག་གསུངས་པས་ལུང་གི་གནོད་པ་ནི་མེད་ལ། ངོ་བོ་གཅིག་ཐ་དད་གཉིས་ཀ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པ་དང་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་ཡང་འདོད་པས་ཁྱེད་ཁོ་ན་ལ་ཁྱེད་རང་གིས་བཀོད་པའི་སྐྱོན་དེར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡང་མི་འཐད་ཅིང༌། སེམས་འགྲེལ་ལས། བྱས་པ་དང་ནི་མི་རྟག་བཞིན། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ནི་སྟོང་པར་བཤད། ཅེས་པ་ཡང་དེའི་ཁུངས་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་བདེན་པ་གཅིག་མེད་པར་ཅིག་ཤོས་མེད་པའི་དཔེར་བྱས་མི་རྟག་བླངས་པས་འདི་ཡང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མེད་པའི་རིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ལེགས་སུ་འདོད་པ་དག་གིས་ནི་དགོངས་འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ་གང་རྟོག་པ། །དེ་དག་ཚུལ་མིན་ལྟ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་སྨད་པའི་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་ལྟ་ངན་དོར་བར་བྱའོ། །འོ་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཇི་ལྟར་འབྱེད་ན་སྐྱེ་འགག་ཀུན་བྱང་དགག་སྒྲུབ་སོགས་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དུ་མར་བློ་ལ་སྣང་ཞིང་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ངོ་དེར་རིགས་པའི་གནོད་པ་མེད་པའི་སྣང་བའི་ཆ་ཇི་སྙེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་དཔྱད་ན་སྣང་མི་སྣང་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་བདག་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་མ་ལུས་ པས་དབེན་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་གཞན་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བཀྲི་བའི་ཕྱིར་དུ་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་སྟེ། སྤྲོས་བྲལ་ཞེས་པའང་གཞན་ངོར་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཆོས་ཤིག་ཏུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བདེན་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན། །ཞེས་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །འདི་ལྟར་བསྙད་པ་ན་དོན་དམ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འདི་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་འདི་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མེད་ན་འོ་ན་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེས་ན་འདི་ལ་ནི་བློ་རྩེ་གཏད་སོ་མེད་པས་ཆད་པའི་ལྟ་བ་མི་བཟོད་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བདེན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྤང་བླང་དང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པའི་བག་ཆགས་རྟས་པས་རྟོག་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འདིའོ་ཞེས་གཟུང་དུ་མ་རྙེད་པ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་འཛིན་པ་མཐའ་དག་ལྡོག་བྱེད་ལ་མི་མོས་པ་དང་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་ལྟ་བ་སྙིགས་མ་བདོ་བ་དིང་སང་གི་དུས་འདིར་ནི་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་དམན་པས་དེ་དག་ལ་འདི་ཙམ་ཞིག་ནི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། འདི་ཙམ་ཞིག་ནི་དོན་ལ་ཡོད་པས་མི་སྟོང་བའོ་ཞེས་འགའ་ཞིག་བསལ་ཞིང་འགའ་ཞིག་འཇོག་པ་ལྟར་བྱས་པ་ན། རྟོག་པ་ཡི་རང་ནས་ད་ནི་བདག་ གི་དམིགས་པའི་གནས་རྙེད་དོ་སྙམ་ནས་ཚུལ་དེ་སྨྲ་བ་དང་དེའི་ཆོས་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོ་བཞག་ནས་སྙན་པའི་སྒྲ་སྒྲོག་རྙེད་བཀུར་གྱིས་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བར་སྣང་ན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་རྟས་ཤིང་ལུང་ཙམ་ལ་སྐྱབས་སུ་མི་འཆེལ་བ་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་གང་མཉེས་སྒྲུབ་པའི་གཞུང་བཟང་པོ་དོར་ལ། ཀུན་རྫོབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་སྣང་དུས་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེའི་ངོར་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་མི་གདབ་ཅིང་དོན་དམ་པ་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡོད་དོ་རྟག་གོ་ཞེས་སྒྲོ་མི་འདོགས་པའི་མཐའ་བྲལ་གྱི་ཚུལ་ལ་བསླབ་པར་རིགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག །ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བ་བྱས།
Chinese
执著的污垢不消除，过失等是无边的。胜者之母（般若波罗蜜多经）中也说：世俗的世俗也是他者，胜义的胜义也是他者，这样的说法是没有的。以及《现观庄严论》的注释中，那些法性，不是从那些如是性中异于它，也不是它本身一次，这样教诫的。如果一和异没有成立，则会推论为二谛不存在，如果二谛的本体一和异两者没有成立，这是我们所承认的。然而，我们只是认为遮止了一，而仅仅是异，就像事物和非事物一样。如果推论为二谛的安立不应是异体，则没有遍，因为在离戏论的形态上安立为胜义，就像以分别念显现和所要观察的意义二者混合，而对自相作表示一样。经中也说：对于没有文字的诸法，谁是听者，谁是说者？对于没有变化的，加上虚构，就认为那是听者和说者。另外，经 中也说了多次二谛既不是一也不是异，所以没有经的损害。而且，理证对本体是一和异两者都有损害，并且也认为两个谛都是本体成立的，所以只有你才会有你自己所安立的那个过失。因此，说本体是一，而反体是异，这也是不合理的。在《心释》中说：如所作和无常一样，没有则不会产生，是确定的缘故。空性也是世俗，世俗也被说是空性。这也不是它的依据，因为它以一个谛不存在，另一个谛也不存在的例子，取了无常，所以这也是和它本身没有差异的理证。这样，那些想要善于自己的人，在《解深密经》中说：行蕴界和胜义自性，一和异离的自性，谁认为是一和多，那些人是进入了非理作意。这样，应当舍弃世尊亲自呵责的一和异的邪见。那么，如果区分二谛，如何在生灭、净染、遮立等多种不同的体性显现在心中，并且在名言的意识面前，凡是没有理证损害的显现部分，就是世俗的谛实，而
English
The stains of attachment are not eliminated, and faults etc. are boundless. Also in the Mother of the Conquerors (Prajnaparamita Sutra): 'The conventional of the conventional is also other, and the ultimate of the ultimate is also other,' such a statement does not exist. And in the commentaries on the Ornament of Clear Realization, those dharmas, not being different from those suchnesses, nor being that itself once, are the instructions given. If one and other are not established, then it would follow that the two truths do not exist. If the essence of the two truths, one and other, both are not established, that is what we accept. However, we only consider it as merely other, having negated one, just like things and non-things. If it is inferred that the establishment of the two truths should not be different, then there is no pervasion, because it is established as ultimate on the aspect of freedom from elaboration, just like mixing the appearance of conceptual thought and the object to be examined, and making a sign for self-character. Also, the sutra says: 'For dharmas without letters, who is the listener and who is the speaker? For that which is without change, having superimposed, one considers that to be the listener and the speaker.' Furthermore, the scripture also says many times that the two truths are neither one nor other, so there is no harm from the scripture. Moreover, reason harms both the essence being one and other, and it is also accepted that both truths are established in essence, so only you will have that fault that you yourself have established. Therefore, it is also unreasonable to say that the essence is one, but the reverse is other. In the Commentary on Mind, it says: 'Like what is made and impermanent, if one does not exist, the other will definitely not arise, that is why. Emptiness is also conventional, and conventional is also said to be emptiness.' This is also not its source, because it took impermanence as an example of one truth not existing and the other not existing, so this is also a reason that is not different from itself. Thus, those who want to be good to themselves, in the Explanation of the Profound Meaning Sutra, it says: 'The aggregate realm and the ultimate nature, the nature of being free from one and other, whoever thinks of it as one and many, those people have entered into inappropriate contemplation.' Thus, one should abandon the wrong view of one and other that the Bhagavan himself has condemned. Then, if the two truths are distinguished, how do the various different natures such as arising and ceasing, purity and defilement, negation and affirmation, appear in the mind, and in the face of conventional consciousness, whatever part of the appearance that is free from the harm of reason is the truth of the conventional, and
Chinese
如果考察世俗谛，远离了显现不显现、产生不产生、有我无我等等一切戏论之网，才称之为胜义谛，这仅仅是为了引导他人走向正确的道路，迫不得已而承认的。所谓“离戏”，也只是在他人面前安立名称而已，并非认为成立了一个离戏之法。如同《二谛论》中所说：“仅仅此显现，即是世俗谛，另一即胜义。”以及《入行论》中所说：“胜义非是识行境，识谓世俗谛。”这样宣说时，如果胜义谛不是如幻如化的缘起，也不是除此之外的其它，那么它到底是什么呢？因此，如果有人说，因为对此无从下手，所以无法忍受断见，这实在是真的。为什么呢？因为从无始以来，我们已经非常习惯于取舍和破立的执着见解，这种习气根深蒂固，当分别念无法明确地抓住“就是这个”时，自然会对一切能遣除空性的方法感到不悦和恐惧，这是事物本身的规律。因此，在这个见解浊世兴盛的时代，众生的福报非常浅薄，对于他们来说，如果像这样区分：“这个在本体上是空性的，所以什么都没有。”“这个在实义上是存在的，所以不是空性的。”这样，分别念会自以为是地想：“现在我找到了自己所缘的对境了。”然后宣说那种宗派，对那种法怀有极大的恭敬心，通过赞美的言辞、名利供养来供奉它，这种情况非常普遍。然而，不迷恋空性，不依赖于只言片语，而是跟随理智的有智慧的人们，应该抛弃那些为了满足执着分别念的良好论典，对于世俗谛的缘起，在显现时无自性、如幻如化的状态下，不要否认它的存在；对于胜义谛，要修学远离一切戏论，不妄加肯定它存在、是常有的离边之理。
English
When examining conventional truth, it is called ultimate truth because it is devoid of all the webs of elaboration, such as appearing and not appearing, arising and not arising, having self and not having self. This is merely an admission made out of necessity to guide others to the correct path. The term "free from elaboration" is also just a name given in the presence of others; it is not meant to imply that a dharma of freedom from elaboration is established. As it is said in the Two Truths: "Just this appearance is the conventional truth; the other is the ultimate." And in the Engaging in Bodhisattva Deeds: "The ultimate is not the object of the mind; the mind is considered to be conventional." When speaking in this way, if the ultimate truth is not this dependent arising that is like an illusion, and there is nothing other than this, then what is it? Therefore, it is very true to say that one cannot tolerate the view of nihilism because there is no way to focus the mind on this. Why is that? Because from beginningless time, we have been very accustomed to the views of grasping at extremes of acceptance and rejection, affirmation and negation. Because the imprints of this habit are deeply ingrained, when conceptual thought cannot definitively grasp "this is it," it is natural to feel displeasure and fear towards anything that can dispel emptiness. This is the nature of things. Therefore, in this age when the dregs of views are flourishing, beings are very unfortunate. For them, if one distinguishes like this: "This is empty in essence, so there is nothing," "This exists in reality, so it is not empty," then conceptual thought will arrogantly think, "Now I have found the object of my focus." Then they will proclaim that system, hold great reverence for that dharma, and offer it with words of praise, fame, and gain. This situation seems very common. However, those who do not cling to emptiness, do not rely on mere words, but follow reason, should abandon the good treatises that fulfill the desires of clinging conceptual thought. For the dependent arising of conventional truth, in the state of appearing without inherent existence, like an illusion, do not deny its existence. For the ultimate truth, one should train in the way of freedom from extremes, not falsely asserting that it exists, that it is permanent, but that it is separate from all elaboration. The second is: From the Two Truths: Although similar in appearance, they should function. Because of the ability and inability to do so. The distinction between correct and incorrect. The division of the conventional is made.