Tibetan
མོ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་དུ་མ་ཤེས་པས་ཏེ། ཡུམ་འདི་ནི་བདུད་དམ་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་གྱི་བར་དང་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཆོད་མི་འཕྲོགས་པ་སྟེ། ཞེས་སོ། སྡུག་བསྔལ་སོགས་བདེན་པ་བཞི་ལ་ནི། སྤྲོས་བྲལ་དུ་མ་ཤེས་པར་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་དོན་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། བྱང་ཆེན་ཡུམ་ཟབ་མོ་འདིའི་དོན་ལ་དཔྱད་པས་མི་རྟག་པའི་ དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བདག་མེད་དང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའི་དོན་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ་འདི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་དམིགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་བདེན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བསླང་བའི་གློ་བུར་བ་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་བདག་གི་དོན་ཞེའམ་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གཟུགས་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ནི་གཟུགས་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་ཏེ། གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་བགྱིད་དམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྔ་མ་མཐོང་རྩེར་བསྟན་པ་བཞིན་ཏེ་དེ་ཡང་ཡུལ་དགུ་པོ་དེ་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང་དེར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འདུས་པས་དེ་ལ་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་བདག་འཛིན་པར་བྱེད་པ་པོའོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། འདི་ལའང་སྔར་ལྟར་གཉིས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སྒོམ་ལམ་ཞེས་སོགས་སྔར་ལྟར་བསྙད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། སྒོམ་ལམ་རྩེ་མོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྒོམ་སྤང་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་དངོས་སུ་བསྟན་པས་སྤང་བྱ་དེའི་དབྱེ་བས་གཉེན་པོ་སྒོམ་རྩེ་རྣམ་པ་བཞིར་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི་སྒོམ་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་བཤད་པའི་གསུམ་པ་སྟེ། བརྟེན་པ་ཡོན་ཏན་བཤད་པ། གསུམ་ པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྔ་མ་མཐོང་རྩེར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྒོམ་སྤང་གི་རྣམ་རྟོག་མངོན་དུ་རྒྱུ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཁོ་ནར་རྟོག་པ་དེ་དག་གིས་རྒྱུར་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་མཐུས་ཐེག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་ལ་གནས་པ་ལ་རྟེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་བར་ཚིགས་གཉིས་དག་གིས་གསུངས་པ་ནིའོ། །གཉིས་པ་ནི། འབྲས་བུ་ཞེས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་གང་ལ་དང༌། རྣམ་པ་ཀུན་ཞེས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་གང་རྟེན་པ་དང༌། རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པས་དེའི་དཔེ་དང༌། རྐང་པ་དང་པོས་རྟེན་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་གཉིས་པས་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ལྗང་བུ་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་དེས་ལྗང་བུ་དེའི་རྩ་བ་མ་དམིགས་ཡལ་ག་དང་སྡོང་པོ་དང་ལོ་མ་དང་མེ་རྟོག་དང་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་པར་ལྗང་བུ་དེའི་སྡོང་བུ་སྐྱེད་དེ་དུས་དུས་སུ་ཆུ་བྲན་ཞིང་དེའི་སྡོང་བུ་དེ་རིམ་གྱིས་ཡལ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དུ་ལོ་མ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ལ་སྦྱར་བ་དང༌། དེ་ལྗང་བུ་དེའི་འདམ་མ་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆེན་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་དག་རིམ་གྱིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ་དེ་དག་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་དང་ འབྲས་བུ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ལོ་མ་ནི་སེམས་ཅན་ངན་སོང་ལས་འགྲོལ་བ་དང་མེ་ཏོག་ནི་ལྷ་མིར་སྐྱེ་བ་དང་འབྲས་བུ་ནི་འབྲས་བུ་ལྔ་དང་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལ་མདོ་ལས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ལ་ན་བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་ལ་གནས་པ་འབྲས་བུ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་དེ་དག་གིས་མཛེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལའོ། །འབྲས་བུ་དེ་གང་ན། །ཤེར་སྒྲོན་ལས། སྒོམ་པའི་ལམ་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་སྒོམ་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་བཤད་དོ། །ཉི་སྣང་ལས་འབྲས་བུ་དུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་སྤ་བ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ལྟར་ན་ཤིང་ལྗོན་པ་གཞན་གྱིས་སྤྱད་བྱའི་འབྲས་བུའི་ཁུར་གྱིས་ནན་པ་ལྟར་བྱང་སེམས་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེར་འཚོའི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ལྔ་གཞན་ལ་སྟེར་བའི་མཐུས་སྤ་བ་ལ་བྱའོ། །གང་ན་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་བདེ་བ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་སྐྱེད་པར་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །འགྲོ་བ་ལ་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ན་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མངོན་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པས་སོ། །དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བ་ཚ་ཅན་ གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཆུ་བོ་བཞི་འཁོར་བཅས་འབབ་པ་བཞིན་དུ
Chinese
因为不了解它是障碍。这部佛母（指般若波罗蜜多）不会被魔或魔类的神、声闻和独觉乘的众生，乃至其他外道和恶友所断绝或夺走。如是说。对于苦等四谛，因为不了解其离戏论性，而如字面意思般执着于无常等，认为事物本身就是如此。因此，通过研究这部甚深的大般若佛母的意义，应该实践无常的意义，同样地，也应该实践痛苦、无我和了解痛苦的意义。这就是安立谛实的所缘。对于烦恼的自性，因为不了解贪欲等的自性仅仅是由颠倒妄执所引起的虚妄之物。不应分析贪欲、嗔恨和愚痴是否与我有关或无关。对于色蕴的无二，因为不了解色蕴的特征仅仅是分别假立的。是否能获得无二之法？世尊回答说：不能。第二，如前面对见道的指示一样，也是因为将九种对境执着为有情，并且认为聚集是安立其为有情的理由，因此执着于假立之物，认为它是执着我的作者，从而误认为仅仅是假立。对此也如前一样分为两种。第三，如前所述，称为修道等。第三，直接显示了修道顶峰的违品，即四种修断是应该断除的，因此应该理解，通过所断的分类，对治的修道顶峰也分为四种。第三是宣说修道顶峰结合的第三部分，即宣说所依的功德。第三部分分为三部分。第一部分，如前面对见道的指示一样，断除了修断的分别念显现的百零八种因，并且同时断除了由这些分别念所摄集的百零八种烦恼习气，凭借这种力量，三乘圆满功德的一切种类都依止于安住于菩萨修道上的菩萨。这是通过两个间接的词句所说的。第二是
English
Because it is not understood as an obstacle. This Mother (referring to the Prajñāpāramitā) will not be cut off or taken away by demons or gods of the demon class, beings of the Śrāvakayāna and Pratyekabuddhayāna, or even other heretics and evil friends. Thus it is said. Regarding the four truths such as suffering, because its non-elaborate nature is not understood, one clings to impermanence, etc., as if they were literal meanings, thinking that things themselves are like that. Therefore, by studying the meaning of this profound Great Prajñā Mother, one should practice the meaning of impermanence, and similarly, one should also practice the meaning of suffering, selflessness, and understanding suffering. This is the object of establishing truth. Regarding the nature of afflictions, because one does not understand that the nature of desire, etc., is merely a false thing caused by inverted clinging. One should not analyze whether desire, hatred, and ignorance are related to me or not. Regarding the non-duality of form, because one does not understand that the characteristics of form are merely conceptually constructed. Can one obtain the non-dual Dharma? The Blessed One replied: No. Second, as with the previous instruction on the path of seeing, it is also because one clings to the nine objects as sentient beings, and thinks that gathering is the reason for establishing them as sentient beings, therefore one clings to the fabricated thing, thinking that it is the author of clinging to self, thereby mistakenly thinking that it is merely fabricated. This is also divided into two types as before. Third, as mentioned before, it is called the path of cultivation, etc. Third, it directly shows that the opposites of the peak of the path of cultivation, that is, the four types of things to be abandoned by cultivation, are to be abandoned, therefore it should be understood that through the classification of what is to be abandoned, the antidotal peak of cultivation is also divided into four types. The third is the third part of explaining the combination of the peak of the path of cultivation, that is, explaining the qualities of the basis. The third part is divided into three parts. The first part, as with the previous instruction on the path of seeing, eliminates the one hundred and eight causes of the manifestation of the conceptual thoughts to be abandoned by cultivation, and at the same time eliminates the one hundred and eight latent tendencies of afflictions collected by these conceptual thoughts. By the power of this, all kinds of perfect qualities of the three vehicles rely on the Bodhisattva who abides on the Bodhisattva's path of cultivation. This is said through two indirect phrases. The second is
Chinese
།འབྲས་བུ་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）一词，用两句概括了什么，以及“各种形态”等，用两句概括了所依之处，用“大海”一词作为比喻，第一句说明了能够作为所依的理由，第二句则说明了理由的比喻。例如，如果有人想要培育树苗，但这个人没有注意到树苗的根，没有注意到树枝、树干、树叶、花朵和果实，而是培育了树苗的树干，并时常浇水，那么这棵树干就会逐渐变得枝繁叶茂。同样，将树叶、花朵和果实结合起来，就像使用树苗的嫩芽、花朵和果实一样，伟大的菩萨们也为了众生而正确地进入无上圆满菩提。他们逐渐修习六度，并获得一切智智，就像树叶、花朵和果实一样，使一切众生得以亲近和生存。就像这样。其中，树叶象征着将众生从恶道中解脱出来，花朵象征着转生为天人和人类，果实象征着获得五种果实和一切智智，这是经部所说的。第三个是：作为所依之处。在哪里呢？在安住于菩萨道，获得最殊胜果位的菩萨们所庄严之处。果实又在哪里呢？《般若灯论》中说：“圆满修道之果，真实庄严”，这是对伟大修道之道的阐释。《日光论》中说：“果实累累，以其殊胜之果而自豪”，就像其他树木因结满可供享用的果实而沉重一样，菩萨也因能将五种果实作为众生的资粮而施予他人而感到自豪。在哪里呢？在一切时节都能带来众生安乐、善趣和决定胜的圆满功德，以及三乘所摄的一切法中。在哪里能产生利益众生的安乐呢？在无缘大悲的利他之心所主导之处。如何才能不费大力气就能显现一切功德呢？以自然而然的方式。譬如什么呢？就像有咸味的大海，四条河流带着各自的眷属流入其中一样。
English
The term "fruit" summarizes what is contained in two lines, and "all forms" etc., summarizes what is relied upon in two lines, and the term "ocean" is used as a metaphor for it. The first line explains the reason for being able to serve as a basis, and the second line illustrates the metaphor for the reason. For example, if someone wants to grow a sapling, but that person does not notice the root of the sapling, nor the branches, trunk, leaves, flowers, and fruits, but cultivates the trunk of the sapling and waters it from time to time, then that trunk will gradually become lush with branches. Similarly, combining leaves, flowers, and fruits, just as using the sapling's shoots, flowers, and fruits, the great Bodhisattvas also correctly enter into unsurpassed perfect enlightenment for the sake of sentient beings. They gradually practice the six perfections and attain omniscience, and like leaves, flowers, and fruits, they enable all sentient beings to draw near and survive. Like this. Among them, leaves symbolize liberating sentient beings from the lower realms, flowers symbolize rebirth as gods and humans, and fruits symbolize attaining the five fruits and omniscience, as stated in the sutras. The third is: as a basis. Where? In the place adorned by those Bodhisattvas who abide in the path of meditation and have attained the ultimate of the most excellent fruit. Where is the fruit? The Prajnaloka says, "The fruit of perfecting the path of meditation is truly adorned," which is an explanation of the great path of meditation. The Nyi Nang says, "The fruit is heavy, proud of its excellent fruit," just as other trees are heavy with the burden of fruits to be enjoyed, the Bodhisattva is also proud of being able to give the five fruits as sustenance to sentient beings. Where? In all times, in the complete qualities that are skilled in generating happiness, higher realms, and definite goodness for beings, and in all that is encompassed by the three vehicles. Where does the cause of generating happiness for beings arise? In the great compassion without object, dominated by altruism. How can all qualities manifest without great effort? In a natural way. What is the example? Just like the great ocean with salty taste, into which four rivers flow with their respective retinues.