Tibetan
གང་ཟག་ཏུ་གདགས་པའི་གཞི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ ཆོས་ཙམ་ལ་འདོད། དང་པོ་ལྟར་ན་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་ལ་དེ་འདོད་ན་ཉན་རང་གིས་ཀྱང་འདི་དག་སྤོང་དགོས་ན་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འདི་དག་བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྤང་བྱར་མི་འགྱུར་བ་དང༌། འདི་གཉིས་སྤོང་ན་གཟུང་རྟོག་གཉིས་ཀྱང་སྤོང་ནུས་པས། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་བཞི་ཀ་ཉན་རང་གིས་སྤོང་བར་ཧ་ཅང་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། གཞུང་ལས་སེམས་ཅན་དང་གང་ཟག་ཏུ་རྟོག་པར་བཤད་པ་དང༌། ཉི་སྣང་གི་རྩོད་ལན་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད་མེད་ཀྱིས་རྫས་འཛིན་ཡོད་མེད་དུ་བཤད་པ་མི་འཐད་ཅེ་ན། སྤྱིར་འཛིན་རྟོག་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཙམ་ལ་འཛིན་པ་པོར་ཞེན་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་གཉིས་ཀའང་བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྤང་དགོས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀའི་རྣམ་གཞག་ཁས་བླང་སྟེ། མདོར་བསྟན་དུ་གང་ཟག་ཏུ་རྟོག་པ་རྩ་བར་བཤད་ཅིང་རྒྱས་བཤད་དུ་ཉི་སྣང་ལས་བཤད་པ་རྣམས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་རྟོག་པར་སྣང་བས་སོ། །དེས་ན་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་ཀྱང་མངོན་དུ་གྱུར་མ་གྱུར་ཡོད་པས་དེ་གཉིས་ཀྱི་འཛིན་པ་ལ་རྫས་བཏགས་ཀྱི་འཛིན་པར་འཇོག་པ་ལྟར་ཆོས་བདག་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་འཛིན་པ་ལ་ཆོས་ཙམ་ལ་རྫས་དང་བཏགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་འཛིན་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་འཛིན་པ་ གཉིས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་འཛིན་པ་ལ་རྫས་བཏགས་ཀྱི་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་བྱས་པ་ཡང་གཙོ་ཆེ་བས་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ས་བདུན་པའི་བར་དུ་ཉོན་ཡིད་མཚན་ཉིད་པ་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ངར་འཛིན་མཚན་ཉིད་པ་ལ་རྫས་འཛིན་གྱིས་ཁྱབ་པས་སོ། །རིགས་པ་འདིས་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡོད་ས་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་བཞི། རྟོག་པའི་ངོ་བོ། སྤང་བྱར་བསྟན་པ། དབྱེ་བ། འཁྲུལ་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་དེར་གདགས་པའི་གཞི་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་ཏེ་ཡུལ་གྱི་འཛིན་པ་དང༌། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ལ་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་དེར་གདགས་པའི་གཞི་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཛིན་པ་དག་ཡོད་པས་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྫས་འཛིན་དང་བཏགས་འཛིན་གཉིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འདིར་དཔེ་མེད་ཀྱང་སྔར་གྱི་དཔེ་དེ་འདིར་བླངས་ནས་སྔར་ལྟར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལ་ཡང་སྔར་ལྟར་རོ། །བཞི་པ་ནི། འཛིན་རྟོག་དགུ་ཚན་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ནི། རང་ཡུལ་ཇི་
Chinese
认为只是以心相续所摄的、假立为补特伽罗之基的法。如果按照第一种观点，缘有境的分别会变成烦恼障，如果这样认为，那么声闻和独觉也必须断除这些，但这也不合理，因为这些不会变成菩萨道的不共断除之法。如果断除这二者，也能断除所取分别二者，那么声闻和独觉断除一切能取所取的四种分别就太过分了。如果按照第二种观点，经论中说有情和补特伽罗的分别，以及在日影的辩论中，以有我执和无我执来区分有实执和无实执，这不合理。一般来说，执著分别有对补特伽罗和仅仅是法的执著，以及对执著者的执著这两种，并且这两种都是菩萨必须断除的，因此承认这两种的安立。简略地说，补特伽罗的分别被认为是根本，而详细解释中从日影所说的那些，显现为是所知障的分别。因此，虽然凡夫和圣者都证悟了补特伽罗的无我，但有显现和不显现的差别，因此如同将这二者的执著安立为实执和假立执一样，对于法无我的证悟与否的差别，也应该知道凡夫和圣者的执著，对于仅仅是法的实有和假立的受用者进行执著的所知障的执著这二者。像这样，将凡夫和圣者的执著分为实执和假立执，也是因为主要的原因。否则，第七地之前就不会有烦恼意的自性，因为具有我执自性的缘故，实执遍及一切。通过这种理路，也应该知道以法为角度的两种执著的所在之处。第三部分有四点：分别的体性、显示为断除之法、分类、成立为错乱。第一点是：对于凡夫来说，有对补特伽罗和假立于彼之基的实有的所依，即对境的执著；对于圣者补特伽罗来说，有对补特伽罗和假立于彼之基的假有的所依的执著，因此执著分别就是实执和假执二者。第二点是：这里没有例子，但可以取用之前的例子，然后像之前那样做。第三点也像之前那样。第四点是：能取分别有九种成双成对的情况，是因为自境如
English
It is considered to be merely a dharma that is encompassed by the mind stream, which is the basis for imputation as a person. According to the first view, the conceptualization of an object-possessor would become an affliction obscuration, and if that is accepted, then Hearers and Solitary Realizers would also have to abandon these, which is also unreasonable, because these would not become uncommon abandonments of the Bodhisattva path. If these two are abandoned, then the two aspects of grasping could also be abandoned, so it would be too extreme for Hearers and Solitary Realizers to abandon all four conceptualizations of grasper and grasped. According to the second view, it is unreasonable that the scriptures speak of conceptualizing sentient beings and persons, and that in the debate of the sun's reflection, the presence or absence of self-grasping is used to distinguish between the presence or absence of substance-grasping. In general, grasping conceptualizations have two aspects: clinging to a person and merely to a dharma as the grasper, and both of these must be abandoned by Bodhisattvas, therefore, the establishment of both is accepted. Briefly, conceptualization of a person is said to be the root, and those explained in detail from the sun's reflection appear to be conceptualizations of knowledge obscurations. Therefore, although both ordinary beings and noble ones realize the selflessness of persons, there is a difference between whether it is manifest or not, so just as the grasping of these two is established as substance-grasping and imputed-grasping, the difference between whether or not the selflessness of phenomena is realized should also be known as the two grasping of knowledge obscurations of ordinary beings and noble ones, who grasp the enjoyer of substance and imputation merely as phenomena. Thus, the reason for dividing the grasping of ordinary beings and noble ones into substance-grasping and imputed-grasping is also because it is the main reason. Otherwise, there would be no characteristic of afflicted mind up to the seventh ground, because substance-grasping pervades the characteristic of self-grasping. By this reasoning, the location of the two graspings made from the perspective of phenomena should also be known. The third part has four points: the nature of conceptualization, showing it as something to be abandoned, classification, and establishing it as delusion. The first point is: for ordinary beings, there is a dependence on the real existence of the basis for imputation as a person, that is, grasping of the object; for noble persons, there is a dependence on the imputed existence of the basis for imputation as a person, so the conceptualization of grasping is the two: substance-grasping and imputed-grasping. The second point is: there is no example here, but the previous example can be taken and done as before. The third point is also as before. The fourth point is: the reason why there are nine pairs of grasping conceptualizations is that their own object is as
Tibetan
ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་སྣང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རང་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་བདེན་པ་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་དབེན་པ་རྫུན་པ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་སོ། །རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཡུལ་བདེན་པ་གང་གི་ཡང་འཛིན་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ ཚེ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་ན། རྟོག་པ་དེ་དག་གི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གཟུང་བའི་དོན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གཟུང་རྟོག་འཛིན་རྟོག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཇུག་པ་དང༌། ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གཟུང་རྟོག་དང་པོ་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། མཐའི་ལ་ཞེས་པ་སྔ་མ་རེ་རེའི་མཐར་སྦྱར་བ་ནི་ཡུལ་དགུ་དང༌། འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཅེས་པ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་དང༌། དེ་ནི་རྣམ་པ་དགུར་འདོད་ཅེས་པ་གྲངས་སོ། །ཡུལ་དགུ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་རོ། །ཁྱད་པར་ལ་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ། ལམ། འབྲས་བུའོ། །ལམ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལམ་གྱི་ངོ་བོ། ཡུལ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེལ་བའི་ནུས་པའོ། །འབྲས་བུ་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་དོན་དང༌། གཞན་དོན་ནོ། །གཞན་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། བྱེད་པ་པོའི་ནུས་པ་དང༌། བྱ་བའི་ལས་དང༌། བྱ་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ་དགུ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་མདོར་གཉེན་པོ་མི་རྟོག་པ་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་རྟོག་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་བཀོད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་ནི། ཡུམ་ནི་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའོ་ནས་རྣམ་ མཁྱེན་གྱི་བར་ནི་ཤིན་ཏུ་དབེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །ལ་རྟོག་པ་ཞེས་འོག་མ་རྣམས་སུ་ཡང་ངོ༌། །ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ནི། ནམ་མཁའ་རང་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་ཉེ་རིང་དུ་མི་སེམས་པ་ལྟར་རྣམ་མཁྱེན་དང་ས་གཉིས་ལ་ཉེ་རིང་དུ་མི་སེམས་སོ་ཞེས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི་མི་རྟོག་པ་གཉེན་པོ་དང་རྟོག་ཡུལ་རིགས་གཉིས་ཀའི་དཔེའོ། །འོག་ཏུ་ཡང་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་དཔེར་བལྟའོ། །ཐེག་ཆེན་གྱི་འཕགས་ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུས་སྒྱུ་མ་མཁན་དང་ལྟད་མོ་བ་ལ་ཉེ་རིང་དུ་མི་སེམས་པའི་དཔེ་སྔར་ལྟར་རོ། །ཡིན་ལུགས་ཤེས་པ་སོགས་ནི། གཟུགས་བརྙན་ནི་དམིགས་པ་གང་གིས་རང་འབྱུང་བ་དང་དེ་མིན་པ་གཉིས་ལ་ཉེ་རིང་དུ་མི་སེ
Chinese
应当了知显现为不如实之自性，因为自境颠倒显现之故，这些分别念是远离执取真实境之自性，是执取虚假之自性。成立之理是：任何也不执取真实境，因为那个缘故。理由在何时，因为什么呢？这些分别念之境的实事，所取的意义，那些如何取，如是取之自性不存在之时，因为那个缘故。第二有二：广说所取分别念和能取分别念。初者有二：进入和返回，广说所取分别念。初者有三，初者是：最初的所取分别念等等。第二是：在末尾的“ལ་”字，加在前一个一个的末尾，是九境，和进入方面的有境之分别念，这是分别念的自性，那是认为九种相。九境如果简略归纳，有两种，即总相和别相。别相有三种，即因、道、果。道有三种，即道的自性、境、遣除不共品之能力。果有两种，即自利和他利。他利有三种，即作者的能力、所作之业、所作之果，九种是自性等等。这些简略地说是，真实宣说的对治无分别念之反面，是安立分别念执着的境，即对于远离菩提因果的自性而分别念是：从“母是极寂静”到“一切智”之间是极寂静。以下也都是“ལ་分别念”。大乘的种姓是：如同虚空本身对于某些不思近远一样，对于一切智和地二者不思近远，即虚空是不分别念对治和分别念境二者的比喻。下面也看作二二的比喻。大乘的圣道如实成就，如同幻化之人对于幻术师和观众不思近远的比喻一样，如前。了知如是等是：影像对于任何所缘而自生，以及非彼二者不思近远。
English
It should be known that the nature that appears as unreal is its own nature, because its own realm appears reversed. These conceptualizations are devoid of the nature of grasping true objects, and are the nature of grasping falsehood. The reason for this is: it does not grasp any true object, because of that reason. What is the reason, and why? When the reality of the object of these conceptualizations, the meaning of what is grasped, those how they are grasped, the nature of grasping as such does not exist, because of that reason. The second has two: explaining in detail the grasped conceptualization and the grasping conceptualization. The first has two: entering and returning, explaining in detail the grasped conceptualization. The first has three, the first is: the first grasped conceptualization, etc. The second is: the word "la" at the end, added to the end of each of the previous ones, is the nine objects, and the conceptualization of the container of the entering aspect, this is the nature of conceptualization, and that is considered to be nine aspects. The nine objects, if briefly summarized, are two types, namely general and specific. The specific has three types, namely cause, path, and result. The path has three types, namely the nature of the path, the object, and the ability to eliminate dissimilar qualities. The result has two types, namely self-benefit and other-benefit. Other-benefit has three types, namely the ability of the agent, the action performed, and the result of the action, the nine are nature, etc. These, in brief, are the opposite of the antidote non-conceptualization that is actually taught, and are the objects of the clinging of conceptualization that are established, namely the conceptualization of the nature that is devoid of the cause and effect of enlightenment is: from "the mother is extremely peaceful" to "omniscience" is extremely peaceful. The following are also "la conceptualization". The lineage of the Great Vehicle is: just as space itself does not think of nearness or distance to some, so it does not think of nearness or distance to omniscience and the two grounds, that is, space is a metaphor for both the antidote of non-conceptualization and the object of conceptualization. Below, also look at the metaphor of two and two. The noble path of the Great Vehicle is truly accomplished, just as the illusionary person does not think of nearness or distance to the illusionist and the audience, as before. Knowing the way things are, etc. is: the image arises spontaneously from whatever object it is focused on, and does not think of nearness or distance to the two that are not it.