Tibetan
འཛིན་རྟོག་བཤད་པ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང༌། དོན་ བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེ་རིམ་དང་སྦྱར་ན་ངེས་ཆའི་རྩེ་མོའི་འོག་ཏུ་མཐོང་རྩེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་དེ་འཆད་དོ། །མདོ་འབྲེལ་ནི། བསྟན་བཅོས་ལྟར་སྦྱོར་རྩེ་བཤད་ཟིན་པ་དང་རྟོག་པ་དང་པོ་མདོར་བསྟན་ཏེ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྤང་བྱ་དང༌། གཉེན་པོའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། མཚམས་སྦྱར་བ་དང༌། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མཐོང་རྩེ་དེ་ལ་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཤུགས་བསྟན་གྱི་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་པས་དེ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། གཉེན་པོ་མཚོན་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཟུང་རྟོག་དང༌། འཛིན་རྟོག་མདོར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་བཞི་ཡོད་པ་ལས་རེ་ཞིག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཟུང་རྟོག་གཉིས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་འབྲས་དང་ནི་དེས་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་འབྲས་ལ་བླང་དོར་དུ་འཛིན་པ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་སོ། །དེ་གཉིས་སོ་སོར་རེ་རེ་ལ་དགུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ལ་དེ་དག་ནི་རང་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མིན་པར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་རྟོག་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་དང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང༌། ཡུམ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བསམ་གཏན་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕ་ཕྱིན་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཡུམ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་སོགས་ཏེ་གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་པ་ལ་བཞི། །རྟོག་པའི་ངོ་བོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པ། དབྱེ་བ། འཁྲུལ་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། དམིགས་པ་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་མཚན་མར་མི་དམིགས་པ་དང༌། དེའི་ལྡོག་ཡུལ་མཚན་མར་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རིམ་པ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་སོགས་དང༌། སྲིད་ཞིར་ལྟུང་བ་སོགས་དག་ལའོ། །རྣམ་པ་ནི། བྱང་སེམས་དང་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལེན་པར་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་བླང་བྱའི་གཟུང་བའོ་ཞེས་ཞེན་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་སོགས་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་འདོར་བར་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་དོར་བྱའི་གཟུང་
Chinese
讲述执著分别。第二部分分为两部分：连接和解释意义。第一部分：如果与生起次第相结合，那么在决定性顶点之下会生起见顶，因此要讲述它。经文关联：如论典一样，结合顶点已经讲述完毕，并且第一个分别已经概括性地阐述了。第二部分分为两部分：所断和对治。第一部分分为两部分：连接和解释意义。第一部分：对于见顶，有四种与其不相容的、暗示性的对治，因此要讲述它们。第二部分分为三部分：概括性地阐述、详细地解释和对治的表达方式。第一部分分为两部分：所取分别和能取分别的概括性阐述。第一部分分为三部分，其中第一部分是，在四种分别中，暂时讲述两种不相容的所取分别。第二部分是：菩萨进入的对境，大乘的道果，以及与之相反的对境，小乘的道果，执著于取舍，这是两种所取的分别。这两种分别各自具有九种自性，而这些自性是执著于自己的对境不如实存在的自性，因此应当知晓为分别。对于不退转者和一生补处者，应当随喜他们的善根，并回向于无上圆满菩提，就像不转变为二的观念和不转变为无二的观念那样，完全地回向。如《般若经》所说：“唯有般若不分别吗？或者从禅定到布施的波罗蜜多也不分别吗？” 善现回答说：“具寿舍利子，般若是不分别的。”等等，这是通过对治的方式来阐述的。第三部分分为四部分：分别的体性、显示不相容之处、分类、证明是错乱的。第一部分分为两部分：所缘是菩萨进入的对境，不执著于相；以及与之相反的对境，执著于相的自性，依次是自性等等，以及堕入轮回寂灭等等。行相是：菩萨和等等以想要接受佛法的方式，执著于应当接受的所取；以及声闻和等等以想要舍弃自生的法的方式，执著于应当舍弃的所取。
English
Explanation of clinging to conceptualization. The second part has two parts: connecting and explaining the meaning. The first part: If combined with the generation stage, the peak of vision arises below the peak of certainty, so it is explained. Sutra connection: As in the treatise, the combination of peaks has been explained, and the first conceptualization has been briefly stated. The second part has two parts: what is to be abandoned and the antidote. The first part has two parts: connecting and explaining the meaning. The first part: For the peak of vision, there are four kinds of incompatible, suggestive antidotes, so they are explained. The second part has three parts: a brief statement, a detailed explanation, and a representation of the antidote. The first part has two parts: a brief statement of what is to be grasped and a brief statement of what is to be held. The first part has three parts, the first of which is that out of the four, two incompatible aspects of what is to be grasped are temporarily explained. The second is: the object of a bodhisattva's entry, the path and fruit of the Mahayana, and the object of its opposite, the path and fruit of the Hinayana, are held as something to be accepted or rejected, which are the two aspects of what is to be grasped. These two each have nine natures, and these are the natures of holding that their own objects are not as they are, so they should be known as conceptualizations. For those who do not regress and those who are obstructed by one birth, one should rejoice in their roots of virtue and dedicate them to the unexcelled perfect enlightenment, just as one does not transform into the concept of two and does not transform into the concept of non-duality, so one should completely dedicate them. As it says in the Prajnaparamita Sutra: "Is it only Prajna that does not conceptualize? Or does the Paramita of giving from meditation also not conceptualize?" Subhuti replied: "O venerable Shariputra, Prajna does not conceptualize," etc., which is shown through the door of the antidote. The third part has four parts: the nature of conceptualization, showing incompatibility, classification, and proving it to be delusion. The first part has two parts: the object is the object of a bodhisattva's entry, not focusing on characteristics; and the nature of focusing on characteristics, the opposite object, is the nature of nature, etc., and falling into samsara and nirvana, etc. The aspect is: bodhisattvas and others, wanting to accept the Dharma of the Buddhas, cling to what should be accepted; and shravakas and others, wanting to abandon the Dharma of self-realization, cling to what should be abandoned.
Tibetan
བའོ་ཞེས་ཞེན་པ་ནི། རིམ་པ་ལྟར་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་གཉིས་ནི་མཐོང་རྩེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། སྤང་བྱ་ཡིན་པས་སོ། །དཔེར་ན་མཐོང་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲ་བར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། རྟོག་པ་དེ་གཉིས་སོ་སོར་རེ་རེ་ལ་དགུ་ཡོད་ དེ། །ཡུལ་དགུ་དགུ་ཡོད་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །བཞི་པ་ནི། དགུ་གཉིས་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ནི་ཡུལ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རང་ཡུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དྷ་དུ་ར་ཟོས་པའི་རྒྱུས་ནམ་མཁའ་ལ་གསེར་གྱི་ཁབ་ལེན་པ་ལ་འཇུག་པ་ལྟར་ཞེན་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་མ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པ་སྟེ་ཞེན་པ་ལྟར་ཡུལ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང༌། རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་ལས། རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ནི། འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་དབྱེ་གཞི། དབྱེ་ན་སེམས་ཅན་དོན་སྟེངས་སུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་སེམས་ཅན་བློས་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྫས་འཛིན་དང༌། བཏགས་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་དག་ཏུ་དབྱེར་ཡོད་པར་འདོད་དེ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་དབྱེ་བས་ཏེ་དེའི་འཛིན་པ་གཉིས་ཡོད་པས་སོ། །རྟོག་པའི་དབྱེ་བ་ནི། རྟོག་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་སོ་སོར་རེ་རེ་ལ་དགུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ། །འཁྲུལ་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དེ་དག་རང་གིས་ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོག་པ་དེ་དག་ཞེན་པ་ལྟར་གྱི་ཡུལ་གང་གི་འཛིན་པར་འདོད་དེ་འཛིན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་གལ་ཏེའམ་གང་གི་ཕྱིར་ན་རྟོག་པ་དེས་གཟུང་བའི་དོན་རྣམས་བཟུང་བ་དེ་ བཞིན་དུ་མེད་པས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་འདི་དག་རྟོག་པ་སྔ་མ་གཉིས་དང་ཇི་བཞིན་ཡུལ་མིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་འདིར་ཡང་སྦྱོར་བ་འཐད་དོ། །རྟོག་པ་དེ་གཉིས་ནི། ཀྱེ་མ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། བྱང་ཆེན་གང་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་སྙིང་པོ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་མ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆེན་གང་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ༌།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡུམ་ནི་སྙིང་པོ་མེད་
Chinese
执著于“是”的，是次第进入和返回所取的二种分别。第二，这二者是见道顶的相违品，因为是所断。例如，如同见断烦恼。第三，这二种分别各自都有九种，因为有九种境的差别。第四，九二一十八种，要知道这是不如实执著境的自性，因为自境颠倒显现。如同吃了曼陀罗花的缘故，执著于在虚空中取金针，与执著境的实物不相关联而执著，如同执著一样，境不住立。第二有三，第一，如是等等。第二有二，真实的意义和遣除诤论。第一有三，分别的自性是，执著的分别的差别依据。如果区分，则认为可以区分成分别有情于意义上实有和有情以分别假立而有的实执和假立执的分别。以异生和圣者的差别，因为有二种执著。分别的差别是，这二种分别各自都具有九种自性。成立为错乱是，为什么称这些为分别呢？因为这些分别的体性是空性，空性是指以自己所执著的方式来执著的体性。因为这些分别想要执著如同执著一样的境，但却不是执著。理由是，或者因为分别所取的诸法不是如所取般存在。这些理由也适合用于前二种分别和如实非境的自性。这二种分别是：唉呀，具寿善现！大菩萨凡是行于母者，即是行于精要。如是说已，具寿善现对具寿舍利子如是说：唉呀，具寿舍利子！大菩萨凡是行于母者，即是行于无精要。这是什么缘故呢？具寿舍利子！母是无精要
English
Attachment to "is" refers to the two kinds of conceptualization that sequentially enter and return from what is grasped. Secondly, these two are contradictory to the peak of seeing, because they are to be abandoned. For example, like the afflictions to be abandoned by seeing. Thirdly, each of these two conceptualizations has nine aspects, due to the distinction of having nine objects. Fourthly, the eighteen (nine times two) should be understood as the nature of grasping things not as they are, because their own objects appear reversed. It is like someone who, having eaten Datura, grasps at golden needles in the sky; they grasp without any connection to the actual object of attachment, just as the attachment does, the object does not remain. The second has three parts. The first is, "Thus, etc." The second has two parts: the actual meaning and refuting arguments. The first has three parts: The nature of conceptualization is the basis for distinguishing grasping conceptualizations. If distinguished, it is considered that there can be distinctions between substantial grasping and imputed grasping, which are conceptualizations that distinguish between what exists substantially in the meaning of sentient beings and what exists as imputed by the minds of sentient beings. By the distinction between ordinary beings and noble ones, because there are two kinds of grasping. The distinction of conceptualization is that each of these two conceptualizations has nine aspects. Establishing it as mistaken is: Why are these called conceptualizations? Because the nature of these conceptualizations is emptiness, which refers to the nature of grasping in the way one is attached to them. Because these conceptualizations want to grasp the object as it is attached to, but it is not grasping. The reason is, or because the things grasped by conceptualization do not exist as they are grasped. These reasons are also suitable for the first two conceptualizations and the nature of not being a real object. These two conceptualizations are: Alas, venerable Subhuti! A great bodhisattva who engages with the mother engages with the essence. Having said this, the venerable Subhuti said to the venerable Shariputra: Alas, venerable Shariputra! A great bodhisattva who engages with the mother engages with the non-essence. Why is that? Venerable Shariputra! The mother is without essence.