Tibetan
ས་ཟད་མི་སྐྱེར་བྱས་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་བསམས་ནས་འདོད་ཅེ་ན། དྲི་མའི་དངོས་པོ་སྔར་ཡོད་བདེན་པ་བ་ལམ་གྱིས་འཇིག་པའམ་རྒྱུན་ཆད་པར་བྱས་པའི་བསམ་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བསམས་ནས་སྔར་ཡོད་ལམ་གྱིས་ཟད་པ་དང༌། དྲི་མའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་འགྱུར་བདེན་པ་བ་ལམ་གྱི་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ་སྐྱེ་འཕྲོ་བཅད་པའི་བསམ་པས་སྐྱེ་འགྱུར་ལམ་གྱིས་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་དག་གིས་འདོད་པའི་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་མི་རུང་བ་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱེས་ཟིན་དང་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་དྲི་མ་བདེན་པ་བ་ལམ་གྱིས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པའི་ཟད་མི་སྐྱེ་མེད་པ་ཁོ་ནས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། དྲི་མ་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཟད་སྐྱེ་མེད་པར་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་ལུགས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་རིང་དུ་མ་འདྲིས་པ་ཁ་ཅིག་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཕྱོགས་སྔའི་འདོད་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་པ་དང༌། དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆེན་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གྲུབ་མཐས་བཏགས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། བཏགས་པ་དེ་འདོད་པ་དབང་བཙན་པར་བྱས་ན་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཞིང༌། དོན་དབང་བཙན་པར་བྱས་ན་ཇི་ལྟར་ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་འདི་མི་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་དམན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདོད་པ་དེ་ནི་བདག་དང་གཙོ་བོ་ལྟར་བཏགས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས་གཏན་མི་སྲིད་ཅིང༌། ཐེག་དམན་གྱི་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོད་པ་ལ་སྐུར་པ་སུས་ཀྱང་གདབ་ཏུ་མི་རུང་བས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་དོན་ལ་གང་ཡིན་དང་འདོད་པས་བཏགས་པའི་ཁྱད་མ་ཕྱེད་པར་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་གཞག་གིས་ཐེག་དམན་གྱི་འཕགས་པ་ལ་གྲུབ་དགོས་སྙམ་དུ་རྨོངས་པས་ལན་ནོ། །འདི་དག་གང་འདོད་པ་ནི་ཚིག་གསལ་ལས། གང་དག་ཅེས་པ་ནི། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་པས་ན་ཟད་པ་ལ་ཟད་དོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས། ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བས་དག་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དེ། འཕགས་པ་ཉན་ ཐོས་ཞེས་པ་ནི་དོན་སྨྲ་གཉིས་ལ་གཟུང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ནི། གཉེན་པོ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་དངོས་སྨྲ་བ་འདོད་པ་ལྟར་མཐོང་སྤང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་སྔར་ཡོད་ཅི་ཞིག་ཟད་པར་བྱས་ཤིང་སྐྱེ་འགྱུར་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་ནས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་འཐོབ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཟད་ཐོབ་མེད་པར་ཐལ་ཏེ། སྐྱེས་ཟིན་དང་སྐྱེ་འགྱུར་ཀྱི་དྲི་མ་བདེན་པ་བ་འགོག་པ་མེད་པའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་མཐོང་ལམ་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་གཟུང་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་ན། གོང་དུ་མཐོང་ལམ་གྱིས་མཐོང་སྤང་རྟོག་པ་སྤོང་བར་བསྟན་པ་དང༌། བྱང་ཆེན་ངོས་འཛིན་པ་ན་དྲི་མ་ཟད་སྐྱེ་མེད་པར་བསྟན་པ་གཉིས་འགལ་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་དྲི་མ་ཟད་སྐྱེ་འགོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་མཐོང་ལམ་གྱིས་རྣམ་རྟོག་བཞི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པ་མེད་དེ། ཞེས་དབུ་མ་པ་ལ་རྩོད་པའི་གཞུང་དུ་བཏང་ན་ཡང་འབྲེལ་པར་མངོན་ཏེ། གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་དགོས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཟད་སྐྱེ་མེད་པ་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་ན་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པའི་གཞུང་ལུགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་སྟོན་པ་འདི་ཁོ་ན་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་འམ་རྟེན་ཅིག་སྙམ་དུ་རྗེ་བཙུན་གྱིས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ལོག་པར་ཏེ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཀྱིས་བཏགས་པ་ལྟར་གྱི་དྲི་མ་ ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཏགས་པ་ལྟར་གཉེན་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་དང་སོགས་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་ངོ་བོ་སྔར་སྐྱེས་ཟིན་བདེན་པ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ཟད་པ་དང༌། སྔར་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་དྲི་མ་བདེན་པ་བ་ནི་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དེར་བྱས་པ་ཅི་ཞིག་སྐྱེ་བའམ་ཐོབ་སྟེ་ཟད་ཐོབ་བམ་ཟད་མི་སྐྱེར་བྱས་པ་གཉིས་ཐོབ་པ་མེད་དེ། སྐྱེས་ཟིན་གྱི་དྲི་མ་རྣམས་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་སྐྱེས་ཟིན་གྱི་གེགས་བྱེད་བརྟགས་འགོག་དང་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་གེགས་བྱེད་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ལ་འཆད་ཀྱང་བརྟགས་འགོག་མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་འགྲིག་རྒྱུ་མེད་དོ། །གང་དག་འགྲེལ་བ་འདིས་རྣམ་རིག་པ་ལ་མཐོང་ལམ་
Chinese
那么，认为“已尽未生”是怎么想的呢？就是认为以道的力量使先前存在的染污之物毁灭或断绝，这样想，就是先前存在的以道的力量而灭尽；以及认为以道的力量使将要产生的染污之物不产生，就是以断绝产生之势的想法，以将要产生的道的力量使之不产生。那么，他们所认为的这两种智慧为什么不能成为大菩提呢？仅仅因为已经产生和将要产生的染污以道的力量而灭尽和不产生，仅仅因为灭尽不生不存在的缘故。那是什么原因呢？因为以教证和理证成立了染污诸法在胜义中无有灭尽和产生，正因为是这样。有些对各大论典的意义不熟悉的人说，声闻独觉阿罗汉的智慧就是先前所说的这种观点，这非常不合理。这些仅仅是唯识宗和有部、经部二者以宗派安立说大菩提是这样的。如果把安立的这种观点作为最主要的，那么三乘的菩提都是；如果把意义作为最主要的，那么就像这种观点不适合大乘的菩提一样，也不适合小乘的菩提。因为这种观点就像我与自在天一样仅仅是安立，根本不可能成立。而且小乘的比丘阿罗汉是存在的，谁也不能诽谤。这些也是因为没有区分意义上是什么和以观点安立的差别，而被有部、经部的分别所迷惑，认为小乘的圣者必须成立。这些所认为的是《显句论》中所说的：“所谓‘何者’，是指圣声闻众和唯识宗的论者们，他们因为没有证悟法界自性，所以必定会产生认为灭尽就是灭尽等等的智慧。瑜伽行派的人说：‘水界、黄金和虚空等，如同清净一样认为清净。’因为他们承认清净的所依完全成立的胜义事物。”这样说的，‘圣声闻’是指有部、经部二者。第二是，以能对治见道的力量
English
So, what is the thought behind considering "exhausted and unborn"? It is the thought that the power of the path destroys or cuts off the previously existing defilements, thinking in this way, that the previously existing is exhausted by the power of the path; and that the power of the path prevents the defilements that are about to arise from arising, that is, with the thought of cutting off the momentum of arising, the power of the path that is about to arise prevents it from arising. So, why can't the two kinds of wisdom that they consider become great Bodhi? Only because the defilements that have already arisen and are about to arise are exhausted and do not arise by the power of the path, only because the exhaustion of non-arising does not exist. What is the reason for that? Because it is established by scriptural and logical proofs that the defilements have no exhaustion and arising in the ultimate sense, precisely because it is so. Some people who are not familiar with the meaning of the great treatises say that the wisdom of the Hearers and Solitary Buddhas Arhats is the view previously stated, which is very unreasonable. These are merely the Mind-Only School and the Vaibhashika and Sautrantika schools establishing by sectarianism that the great Bodhi is like this. If this established view is taken as the most important, then the Bodhi of the three vehicles is; if the meaning is taken as the most important, then just as this view is not suitable for the Bodhi of the Mahayana, it is also not suitable for the Bodhi of the Hinayana. Because this view is merely an establishment like the self and Ishvara, it is fundamentally impossible to establish. Moreover, there are Hinayana Bhikshu Arhats, and no one can slander them. These are also because they do not distinguish the difference between what is in meaning and what is established by view, and are confused by the distinctions of the Vaibhashika and Sautrantika schools, thinking that the Hinayana saints must be established. What these consider is what is said in the Clear Words Treatise: "What is meant by 'who' refers to the noble Hearer assembly and the proponents of Mind-Only, because they have not realized the self-nature of the Dharmadhatu, they will necessarily generate the wisdom that exhaustion is exhaustion, etc. The Yogachara people say: 'The water element, gold, and space, etc., are considered pure as purity.' Because they acknowledge that the basis of purity is the completely established ultimate thing." It is said in this way that 'noble Hearer' refers to the Vaibhashika and Sautrantika schools. The second is, with the power of the antidote path of seeing
Chinese
如实论者如所愿，见道所断分别之类，先前已存在者作何穷尽，将生者作不生，获得何种不生之相，如是穷尽获得是不存在的，因为已生和将生的垢染，是无有真实性的，是无有遮止的戏论之自性之故。此处如见道被特别执持而出现一样，如上文所示，见道断除见道所断之分别，以及辨认大乘时，所示的垢染穷尽不生，如果有人认为这两者相违，而认为垢染穷尽是不生灭的自性，那么按照这种观点，见道并没有使四种分别穷尽和不生。即使这样将论点抛给中观派，也显得有关联，不依赖于个人的人们需要进行研究。第三，如果想要获得了知穷尽不生的菩提，那么我们中观派的宗义，即宣说一切法无自性，就应该仅仅承认它，或者依靠它，尊者是这样想的。原因是，对于事物无自性，颠倒地执着为有自性，如实论者您所安立的垢染，穷尽和不生的方式丝毫也不存在，正因为如此。理由成立，如您所安立的，以对治见道的威力，所断的分别，知识障和等等烦恼障的体性，先前已生的真实存在之物，是什么穷尽了呢？先前未生，将生的垢染真实存在之物，后来成为不生的法性，又是什么生起或获得了呢？穷尽获得，或者穷尽不生这二者都没有获得，因为已生的垢染，是与穷尽之相的灭谛相离的，未生的将生的垢染，是与阻碍生起的相之灭谛相离的，在胜义中，是远离戏论之体性的真如自性之故。有些人解释说，已生的阻碍是假立的灭谛，将生的阻碍是非假立的灭谛，但是假立的灭谛在未来也是可以获得的，所以是不合理的。有些人认为这个解释是针对唯识宗的见道。
English
As desired by the Realists, what kind of afflictions, such as the conceptual thoughts to be abandoned by the path of seeing, have been exhausted from what previously existed, and what form of non-arising has been attained by making what will arise not arise? It follows that such exhaustion and attainment are non-existent, because the defilements of what has already arisen and what will arise are without truth and are the nature of freedom from elaboration without obstruction. Here, as the path of seeing is specifically grasped and arises, as shown above, the path of seeing abandons the conceptual thoughts to be abandoned by the path of seeing, and when identifying the Great Vehicle, it is shown that defilements are exhausted and do not arise. If one thinks that these two are contradictory and considers that the exhaustion of defilements is the nature of non-arising, then according to this view, the path of seeing has not caused the four conceptual thoughts to be exhausted and not arise. Even if the argument is thrown to the Madhyamikas in this way, it seems relevant, and those who do not rely on individuals need to investigate. Thirdly, if one wants to attain the enlightenment of knowing the exhaustion and non-arising, then we Madhyamikas' doctrine, which teaches that all phenomena are without inherent existence, should only be acknowledged or relied upon, this is what the venerable one thought. The reason is that, for things that are without inherent existence, falsely clinging to them as having inherent existence, the defilements established by you Realists, the way of exhaustion and non-arising does not exist at all, and that is why. The reason is established, as you have established, by the power of the antidote, the path of seeing, what has been exhausted from the nature of the afflictions to be abandoned, the obscurations of knowledge and so on, the truly existing things that have already arisen? And what has arisen or been attained from the truly existing defilements that have not yet arisen but will arise, and later become the nature of non-arising? Exhaustion and attainment, or exhaustion and non-arising, both are not attained, because the defilements of what has already arisen are separated from the cessation of the characteristic of exhaustion, and the defilements of what has not arisen but will arise are separated from the cessation of the characteristic of hindering arising, in the ultimate sense, it is the nature of suchness, the nature of reality free from elaboration. Some explain that the hindrance of what has already arisen is the imputed cessation, and the hindrance of what will arise is the non-imputed cessation, but the imputed cessation can also be obtained in the future, so it is unreasonable. Some think that this explanation is for the path of seeing in the Mind-Only school.