Tibetan
འདིའི་རྗེས་ཐོབ་སྒོམ་ལམ་དུ་ཤེར་སྒྲོན་ལས་བཤད་ པ་གཞུང་གཞན་རྣམས་དང་མཐུན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན། ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་རོ། །དེ་གཉིས་གང་ན། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་སོགས་པས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤིའི་བར་དང་རྒ་ཤིའི་རྐྱེན་གྱིས་མྱ་ངན་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ། ཡིད་མི་བདེ་བ། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་བ་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་རྟོག་པ་དང༌། རྒ་ཤི་འགགས་པས་མྱ་ངན་སོགས་འགག་ལ་སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་གོ །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། སོགས་པས་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་གོ་ཞེས་པའི་བར་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ་འདི་འགག་གོ་ཞེས་རྟོག་པ་གཉིས་སོ། །ཚུལ་དེས་མདོ་ལས་ཀུན་ཉོན་གྱི་ལུགས་མཐུན་དང་རྣམ་བྱང་གི་ལུགས་བཟློག་གཉིས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལུགས་བཟློག་དང་ལུགས་མཐུན་ཡང་མཚོན་པར་བལྟའོ། །ཨ་བྷྱས། མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་སོགས་ལུགས་བཟློག་ཏུ་འཆད་པ་ནི། སྐབས་འདིའི་མདོ་དང་མི་མཐུན་ཞིང་ཀུན་བྱང་གང་གི་ཡང་ལུགས་བཟློག་ཏུ་མི་རུང་བས་དོར་བར་བྱའོ། །དེས་ན་དེ་ནི་རྣམ་བྱང་ལུགས་མཐུན་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་སོགས་ནི་ཀུན་ཉོན་ལུགས་བཟློག་གོ །ཅིའི་ཕྱིར་ལུགས་ བཟློག་དང་ལུགས་མཐུན་ཡིན་ཞེ་ན། དང་པོར་སྐྱེ་བ་ཕྱིས་དང༌། ཕྱིས་སྐྱེ་བ་དང་པོར་དང་དེ་ལས་བཟློག་ནས་དཔྱད་པས་སོ། །ཀུན་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་བར་ནི་རྒ་ཤི་རྒ་ཤི་ཀུན་འབྱུང་རྒ་ཤི་འགོག་པ། རྒ་ཤི་འགོག་པ་དེར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་སོགས་སུ་སྦྱར་པ་རྣམས་བདེན་པ་རྣམ་གཞག་གི་ཀུན་ཉོན་ལུགས་བཟློག་ཏུ་བཤད་དེ། སའི་དངོས་གཞིར་ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྒ་ཤི་ནས་བཟུང་སྟེ་ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་གོ་རིམས་སུ་བསྟན་ཅེ་ན། བདེན་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་དུ་བསམས་པར་མངོན་ནོ། །ལུང་འདིའི་དོན་ནི། སྐྱེ་རྒ་གཉིས་ལས་ཉོན་གྱི་རྣམ་སྨིན་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས་སྡུག་བདེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒ་ཤི་ནས་འབྱུང་བ་དང༌། དེ་ནས་འགག་པར་རྟོག་པ་ནི། སྡུག་བདེན་དང་དེ་འགགས་པའི་འགོག་བདེན་ལ་མཁས་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། མ་རིག་པ་ནས་འབྱུང་བ་དང་དེ་ནས་འགོག་པར་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་
Chinese
此后得定道中，如《慧灯论》所说，与其它论典相同。如何呢？顺流和逆流。这二者是什么呢？以无明为缘而有诸行等，以及以生为缘而有老死乃至老死为缘而有悲泣、哀号、痛苦、忧恼、扰乱等生起，对此一一观察，如是此纯粹的痛苦之蕴生起也。以及老死灭尽故悲泣等灭尽，生灭尽故老死灭尽。以及等，无明灭尽故诸行灭尽之间，一一观察，如是此纯粹的痛苦之蕴灭尽也，此二者。如是，如经中所说，杂染的顺流和清净的逆流二者，彼二者的逆流和顺流也应视为能表示。阿毗耶斯：无明灭尽故诸行灭尽等，解释为逆流，与此时的经不符，且杂染和清净任何一个都不能作为逆流，故应舍弃。因此，那是清净的顺流，而以生为缘而有老死等是杂染的逆流。为何是逆流和顺流呢？因为先先生起后，后先生起先，并从此颠倒观察之故。集论的解释中，老死、老死集起、老死灭尽，老死灭尽之道等所连接的，都说是真谛品类的杂染逆流。地的实事中，为何缘起从老死开始以逆流的次第显示呢？因为是作意显示真谛之理，如此生和老死是痛苦之真谛所完全区分的之义，显现是如此思择的。此教证的意义是：生老二者是烦恼的异熟究竟，故是苦谛之故。从老死生起，以及从彼灭尽而观察，是为了成为精通苦谛和彼灭尽的灭谛之故。从无明生起以及从彼灭尽而观察，是集谛和道谛。
English
Thereafter, in the path of post-attainment meditation, as explained in the "Lamp of Wisdom," it is in accordance with other treatises. How so? In accordance with the flow and not in accordance with the flow. What are these two? "Due to ignorance as a condition, there are actions," and so forth, and due to birth as a condition, there is aging and death, and due to aging and death as a condition, there arise lamentation, wailing, suffering, distress, and turmoil. Individually contemplating these, one realizes, "Thus, this mere aggregate of suffering arises." And, "With the cessation of aging and death, lamentation and so forth cease, and with the cessation of birth, aging and death cease." And, "So forth, with the cessation of ignorance, actions cease." Individually contemplating between these, one realizes, "Thus, this mere aggregate of suffering ceases." These are the two. In this way, as the sutras say, the defiled flow and the purified reverse flow, the reverse flow and the flow of those two should also be seen as representing them. Abhyas: Explaining "With the cessation of ignorance, actions cease," and so forth, as a reverse flow, is inconsistent with the sutra in this context, and neither defilement nor purification can be a reverse flow, so it should be abandoned. Therefore, that is the purified flow, and "Due to birth as a condition, there is aging and death," and so forth, is the defiled reverse flow. Why is it a reverse flow and a flow? Because first birth is later, and later birth is first, and because it is examined in reverse from that. In the explanation of the Compendium, "Aging and death, the arising of aging and death, the cessation of aging and death, the path leading to the cessation of aging and death," and so forth, all connected, are said to be the defiled reverse flow of the category of truth. In the Realization of the Grounds, why is dependent origination shown in the order of reverse flow, starting from aging and death? Because it is intentional to show the truth of reality. Thus, birth and aging and death are completely distinguished by the truth of suffering, and it appears that this is what is contemplated. The meaning of this scripture is: Birth and aging are the ultimate fruition of afflictions, so because it is the truth of suffering. To contemplate arising from aging and death, and then ceasing from that, is to become skilled in the truth of suffering and the truth of cessation, which is the cessation of that. To contemplate arising from ignorance and then ceasing from that is the truth of origin and the path.
Tibetan
ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་གཉིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་འགོག་བྱེད་ནི་ལམ་ཡིན་པས་འགྲེལ་པའི་བཤད་པས་སའི་དངོས་གཞིའི་དགོངས་པ་མ་ལོངས་པའོ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ལྡན་བླ་མ་གསུང་ངོ༌།།འདིར་འགྲེལ་བས་ཇི་ལྟར་སྒོམ་ཚུལ་བཤད་པ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་ས་བཅད་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཐའ་དཔྱད་པ། འདིར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཐའ་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ་ལ་བརྒྱད། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། སོ་སོའི་དབྱེ་བསྡུ། རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ཚུལ། རང་རང་གི་བྱེད་ལས། ཚེ་དུ་ལ་རྫོགས་པ། ས་མཚུངས་པའི་རྣམ་གཞག །ཇི་ལྟར་སྒོམ་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མདོ་ལས། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང༌། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་སོགས་བཀའ་སྩལ་བའི་དོན་ནི། ཀུན་བཏུས་ལས། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང༌། མི་རྟག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང༌། ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དེ་གསུམ་གྱིས་མདོ་ཚིག་གསུམ་བཀྲལ་ཏེ། དེ་ཡང་དང་པོ་ནི། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ན། སུས་ཀྱང་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་མ་བྱས་པར་སྤྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་དེ་འབྱུང་བ་དང༌། གཉིས་པ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་རྐྱེན་རྟག་པ་ལས་མི་སྐྱེའི་མི་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་ཞིང་མི་རྟག་ཀྱང་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་གི་རང་རང་གི་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བའོ། །འདིས་ནི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་མ་གཏོགས་གཉིས་ཀའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བརྩམས་ནས་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དབྱེ་བ་དང༌། བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་བཅུ་གཉིས་ཏེ་དེ་ཡང་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་བརྩམས་པའོ། །འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྤྱིར་མ་རིག་པ་ལ་ཉོན་ མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་གཉིས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མངོན་གྱུར་དུ་ལྡན་པས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྩ་བར་མི་འཐད་པས་དང་པོ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ཡང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་རྨོངས་པ་གཉིས་ཏེ་དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་གསུམ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །འདི་འདུ་བྱེད་ཀུན་ནས་སློང་པའི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ནི། རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་གྱི་ཕུང་
Chinese
因为是智者，无明和行二者是集谛的真谛，断除它们的是道，因此经论的解释没有领会到地的真实意图，具法眼的喇嘛如是说。此处经论从如何修习的阐述出发，以八个章节的方式来分析缘起。此处略微分析缘起之边际，有八点：总的体性，各自的分类和归纳，成为因缘的方式，各自的作用，圆满于几世，相同地的安立，如何修习的方式，如此修习的利益。第一点是，《分别经》中说：“此有故彼生，此生故彼生，例如以无明为缘而有行”等等，所说之义是，《摄类学》中说：“以体性而言如何？因为是从无动摇之因所生，从无常之因所生，从能力之因所生。”这三者解释了经文的三句话，也就是第一句，内外诸事物产生时，不是任何人预先思考后才做的，而是普遍而言，有因缘，果就会产生。第二句是，有因，但从常恒之缘不会产生，而是从无常之缘产生。第三句是，从缘而生且无常，但不是从一切因产生一切果，而是从各自具有产生能力的、随顺的因产生。这针对同类相续和非同类相续的缘起，显示了三种差别。第二部分分为二：分类和归纳。第一，从无明到老死共有十二支，这是以内在的缘起为基础的。这些的自性又是如何呢？一般而言，无明有烦恼性的和非烦恼性的两种，但第二种即使是阿罗汉也显现具有，因此不适合作为在轮回中受生的根本，所以是第一种。这又分为对业果和胜义谛愚昧两种，这也是发起三种行的因。这是如何成为发起诸行的因的呢？仅仅是缘起的蕴
English
Because they are wise, ignorance and action are the truth of the origin of suffering, and the path is what eliminates them. Therefore, the commentary's explanation has not grasped the actual intention of the ground. The lama with the eye of Dharma speaks thus. Here, the commentary, starting from the explanation of how to practice, analyzes the limits of dependent origination through eight sections. Here, slightly analyzing the limits of dependent origination, there are eight points: the general characteristic, the individual classifications and summaries, the way of becoming a condition, the individual functions, completion in how many lifetimes, the establishment of similar grounds, the way of how to practice, and the benefits of practicing in this way. The first point is, in the "Distinguishing Sutra," it says, "This existing, that arises; this arising, that is born. For example, with ignorance as a condition, there is action," etc. The meaning of what is said is, in the "Compendium," it says, "How is it in terms of characteristics? Because it arises from an unwavering condition, arises from an impermanent condition, and arises from a condition of ability." These three explain the three sentences of the sutra, that is, the first, when external and internal things arise, it is not that anyone thinks beforehand and then does it, but generally, if there are causes and conditions, then the result will arise. The second is, even if there is a cause, it will not arise from a permanent condition, but from an impermanent condition. The third is, it arises from a condition and is impermanent, but not all results arise from all causes, but from causes that have the ability to produce and are in accordance with each other. This shows three differences based on the dependent origination of both belonging to the same continuum and not belonging to the same continuum. The second part is divided into two: classification and summary. First, there are twelve branches from ignorance to old age and death, which are based on internal dependent origination. What is the nature of these? In general, ignorance has two types: afflicted and non-afflicted, but the second type is also manifestly possessed by arhats, so it is not suitable as the root of taking birth in samsara, so it is the first type. This is further divided into two types: ignorance of the results of karma and ignorance of the ultimate truth, which is also the cause of arousing the three actions. How does this become the cause of arousing the actions? It is merely the aggregates of dependent origination.