Tibetan
་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་ཏེ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྒྱ་མཚོར་གྲུ་ཞིག་པ་ན་ཤིང་སོགས་ལ་འཇུ་བ་དང་མི་འཇུ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་གནོད་པ་མེད་པའི་མ་སྨས་མ་ཉམས་པར་འགྲམ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་མི་ཕྱིན་པའི་དཔེས་ཡུམ་ལ་མི་བརྩོན་པ་དང་བརྩོན་ན་བར་མ་དོར་ཉན་རང་གི་ས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་གཉིས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྤང་གཉེན་དུ་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ལམ་བདེན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཆོས་བཟོད་སོགས་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །གང་ན་བྱང་སེམས་ལས་གཞན་ཡུམ་ཤེས་པ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་མི་རུང་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟེ་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་ ཉིད་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་ནི། བྱང་ཆེན་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བར་མ་དོར་ཉེ་ཞོར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་བུམ་པ་སོ་བཏང་བ་དང་མ་བཏང་བར་ཆུ་གནས་མི་གནས་ཀྱི་དཔེས་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་མ་བཟུང་གཉིས་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་མིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཕར་ཕྱིན་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་མཐའ་དག་ཚང་བ་ནི། བྱང་ཆེན་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་ལྟུང་ངོ༌། །ཞེས་ཟག་ལྷན་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པའི་གྲུར་རྫས་བཅུག་སྟེ་རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བའི་དཔེས་སྦྱིན་སོགས་བཟུང་མ་བཟུང་གཉིས་སྒྲུབ་པ་ཚང་བ་དང་མ་ཚང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །ནང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཐབས་སྙིང་རྗེ་དང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་ཞིར་ལྟུང་བ་ལས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་ལྟུང་སྟེ། ཞེས་བྲོ་འཚལ་བའི་རྒན་པོ་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་ལྡན་ལ་བརྟེན་མ་བརྟེན་གྱི་དཔེས་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་མ་བཟུང་གཉིས་སྲིད་ཞིར་མི་ལྟུང་བ་དང་ལྟུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་འདོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རོ་མྱང་བ་མེད་ཅིང་དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་གཟུགས་ ལ་འདོད་པ་མ་སྐྱེད་ཅིག། ཅེས་སོ། །བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་པ་རེ་རེའི་མཐར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། འདིར་ཉན་རང་གི་ལམ་ཁྱད་པར་བཅུ་དྲུག་དང་བྲལ་བར་མ་བསྟན་པས་དེ་
Chinese
，将一切刹土完全清净，从而证得无上圆满菩提。譬如大海中船只破损，抓住或不抓住木头等物，如同没有内外损害，完好无损地到达或未到达岸边一样，对于般若不精进和精进，在中阴阶段显现或不显现声闻、独觉的果位，这二者被宣说为证得一切智智的对治品和助伴。第四，是具有道谛之境的法忍等四刹那的差别。无论何处，菩萨之外，般若等都不能作为所依，因此，法界之自性，即具有自性的菩萨才是修证的所依。例如，大菩萨是这样的：不会在中阴阶段趋近于声闻地或独觉地。如同瓶子完好无损和破损，水能存留和不能存留一样，以方便智慧摄持与不摄持二者，是为了说明是否为修证之法的所依而宣说的。圆满了发愿等十度的一切圆满之因的集合是：大菩萨不会堕入声闻和独觉之地。如同用填补漏洞和不填补漏洞的船装载物品驶向大海一样，以布施等摄持与不摄持二者，是为了知晓修证圆满和不圆满而宣说的。以内在的善知识的方便，慈悲和证悟空性的智慧，完全从轮回和寂灭中救护出来是：菩萨的乘由般若完全救护，以善巧方便完全救护，不会堕入声闻地或独觉地。如同寻求欢乐的老人依靠或不依靠强壮的男子一样，以方便智慧摄持与不摄持二者，是为了说明不会堕入轮回和寂灭以及会堕入轮回和寂灭而宣说的。通达一切法无自性，因此不以执著和贪求的方式去品尝实执的滋味，并且将善根回向菩提是：种姓之子，您在修习般若时，不要对色 生起贪欲。等等。所谓“自性”是指每一句的结尾。第三，这里没有说明声闻、独觉的道与十六种差别相离，因此
English
，completely purify all Buddha-fields, and thus manifestly and perfectly attain unsurpassed complete enlightenment. For example, when a ship is wrecked in the ocean, grasping or not grasping wood and other objects is like reaching or not reaching the shore without any internal or external harm, intact and undamaged. Not striving and striving in Prajñāpāramitā, manifesting or not manifesting the stages of Śrāvakas and Pratyekabuddhas in the intermediate state, these two are declared to be the antidotes and companions for attaining omniscience. Fourth, it is the distinction of the four moments such as Dharma-kṣānti, which has the object of the Truth of the Path. Wherever else, other than Bodhisattvas, Prajñāpāramitā and others cannot serve as a basis, therefore, the very nature of the Dharmadhātu, that is, the Bodhisattva who possesses self-nature, is the basis for accomplishment. For example, the great Bodhisattva is like this: he will not approach the Śrāvaka-bhūmi or the Pratyekabuddha-bhūmi in the intermediate state. Just as a vase is intact or broken, and water can remain or not remain, the two of grasping and not grasping with skillful means and wisdom are spoken to show whether or not they are the basis for the Dharma to be accomplished. The collection of all the causes for the complete perfection of the ten pāramitās, such as aspiration, is: the great Bodhisattva will not fall into the Śrāvaka and Pratyekabuddha stages. Just as loading goods onto a ship that has been patched or not patched and sailing into the ocean, the two of grasping and not grasping with generosity and so on, are spoken to be known as the perfection and imperfection of accomplishment. Being completely rescued from saṃsāra and nirvāṇa by the means of the inner virtuous friend, compassion, and the wisdom of realizing emptiness is: the Bodhisattva's vehicle is completely rescued by Prajñāpāramitā, completely rescued by skillful means, and will not fall into the Śrāvaka-bhūmi or the Pratyekabuddha-bhūmi. Just as an old man seeking pleasure relies or does not rely on a strong man, the two of grasping and not grasping with skillful means and wisdom are spoken to show that one will not fall into saṃsāra and nirvāṇa and that one will fall into saṃsāra and nirvāṇa. Realizing that all dharmas are without self-nature, therefore, not tasting the flavor of clinging to reality in the manner of clinging and craving to it, and dedicating the roots of virtue to enlightenment is: son of good family, when you practice Prajñāpāramitā, do not generate desire for form. Etc. The so-called "self-nature" refers to the end of each sentence. Third, here it has not been shown that the path of Śrāvakas and Pratyekabuddhas is separate from the sixteen distinctions, therefore
Tibetan
ལས་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་མི་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ལྟར་མ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་རང་དེ་དག་གི་ལམ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང༌། སོགས་པས་བསམ་མི་ཁྱབ་མ་རྟོགས་པའི་བར་དུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤུགས་ལ་གོ་ནུས་པས་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་དེ་མངོན་ཞེན་མེད་པས་ནས་བསམ་མི་ཁྱབ་རྟོགས་པའི་བར་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐེག་དམན་ལམ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་རྙིང་ལས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་འབྱུང་ལ། རིགས་བྱིན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་སོགས་ཀྱི་ལམ་དེས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ལྷའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་མངོན་ཤེས་ཕྱོགས་རེ་བའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེད་ཅིང་སོགས་ཁོང་ནས་ཆགས་བྲལ་སོགས་སྐྱེད་པས་གོ་སླ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ལུང་དང་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་གྲགས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་མ་བཤད་དོ་ཞེས་འདོད་པས་རྒྱ་དཔེ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་གསལ་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་ཡི་གེ་མ་དག་སྟེ། མངོན་ཞེན་ནི་ཁྱད་པར་ཕྱི་མའི་བཟློག་ཟླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མས་རིམ་ནས་དེ་དག་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པ་འགྲིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་མེད་པར་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་གསུམ་པ་སྟེ་བྱེད་མཚན་བཅུ་གཅིག་གི་སྐོར་བཤད་པ། གསུམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཁྱད་མཚན་གྱིས་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་རྣམ་པར་བཅད་པ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་བར་ཚིགས་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་མཚན་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྐང་པ་བདུན་གྱིས་བྱེད་པ་སོ་སོའི་ངོ་བོ་དང༌། ཐ་མས་དོན་བསྡུས་ཏེ་མཚོན་ཚུལ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་གདུལ་བྱའི་གཙོ་པོ་ཡིན་པས་དེས་མཚོན་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོང་དུ་དང༌། སྒྲུབ་པར་མཛད་ཅེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་རོ། །བྱེད་པ་འདི་རྣམས་ལས་དང་པོ་བརྒྱད་ཐུན་མོང་བ་དང་ཐ་མ་གསུམ་གཞི་ཤེས་སོགས་མཁྱེན་གསུམ་སོ་སོའི་བྱེད་པར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བཞེད་ཀྱང༌། དང་པོ་དགུ་གཞི་ཤེས་ཐ་མ་གཉིས་ལམ་ཤེས་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བྱེད་པར་སྔོན་གྱི་མཁས་པ་དག་བཞེད་པ་ནི་ཉི་སྣང་གི་དགོངས་པ་རྒྱན་སྣང་དུ་བླངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ལེགས་སོ། །འགྲེལ་པ་འདིར་དེ་དག་དང་མི་མཐུན་པར་འབྱུང་བ་ནི། གཉེན་པོ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་བྱེད་པ་ལམ་ཤེས་ལས་ལོགས་སུ་བྱ
Chinese
如果不知道大乘见道超胜之处，那么不这样说的理由是，为了容易理解。声闻独觉的道，由于具有远离如前所说的各种差别之现观执着等，以及不能思议未证悟之间的生起之自性，因此能间接理解。大乘的见道，由于从没有现观执着到证悟不可思议之间的各种差别方面，真实显示了超胜于小乘道。旧译中说，现观等是这样出现的。理敬也认为，声闻等的道，从等持中生起天眼等现观，产生片面知识的自性，以及从中生起离贪等，为了容易理解，并且由于在经和菩萨的行持中广为人知，所以没有说。有些印度论典中也清楚地表明了这一点。然而，那是文字错误，因为现观执着是后面差别的对立面，因此从下往上逐步显示远离这些是正确的。因为这是显示没有刚才所说的差别的时候。第三是，从分类的角度广说之第三，即讲述十一种作用特征。第三有三。 第一是，以特征将超胜于声闻独觉进行区分，即对于已知的修行，什么是成办利益他人的作用呢？作为那个回答，用两个过渡句说了作用特征。第二是，用七句说明各自作用的体性，最后总结意义，显示代表的方式。其中，人众，因为是所化之主要，所以用它来代表，在所有所化众生之前，以及成办，在所有之后。在这些作用中，最初八个是共同的，最后三个，大自在认为，是基智等三智各自的作用。然而，先前的智者们认为，最初九个是基智，最后两个是道智和一切种智的作用，这就像将日光之意趣取为装饰之光一样，所以是好的。此释论中出现与那些不一致的是，对治是基智的作用，与道智分开。
English
If one does not know the superior aspects of the Mahāyāna path of seeing, the reason for not saying so is for easy understanding. The paths of the Śrāvakas and Pratyekabuddhas, due to possessing the nature of arising between the absence of manifest attachment, as mentioned before, and the incomprehensible non-realization, can be understood indirectly. The Mahāyāna path of seeing, because it actually shows the superiority over the Hīnayāna path through the various differences from the absence of manifest attachment to the realization of the inconceivable. In the old translation, it says that manifest knowledge and so on appear in this way. Rinchen also believes that the path of the Śrāvakas and others, from the samādhi, arises manifest knowledge such as the divine eye, produces the nature of partial knowledge, and from it arises detachment and so on, for easy understanding, and because it is well-known in the conduct of the sūtras and Bodhisattvas, it is not mentioned. Some Indian treatises also clearly show this. However, that is a textual error, because manifest attachment is the opposite of the later differences, so it is correct to gradually show the separation from these from the bottom up. Because this is the time to show the absence of the differences just mentioned. The third is the third of explaining extensively from the perspective of classification, which is to discuss the eleven characteristics of action. The third has three parts. The first is to distinguish the superiority over the Śrāvakas and Pratyekabuddhas by characteristics, that is, what is the action of accomplishing the benefit of others in the known practices? As an answer to that, the characteristics of action are stated in two intermediate verses. The second is to explain the nature of each action with seven lines, and finally summarize the meaning and show the way of representation. Among them, the people, because they are the main recipients of guidance, are represented by them, before all the recipients of guidance, and accomplishment, after all. Among these actions, the first eight are common, and the last three, the Great Lord believes, are the respective actions of the three wisdoms such as the base wisdom. However, the previous wise men believed that the first nine were the base wisdom, and the last two were the actions of the path wisdom and the all-knowing wisdom, which is like taking the intention of sunlight as decorative light, so it is good. What appears in this commentary that is inconsistent with those is that the antidote is the action of the base wisdom, separate from the path wisdom.