Tibetan
ས་དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་པའམ་དོར་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་ནི། མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དཀྲུག་པར་ནུས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། ཆོས་ཉིད་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི། མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན། ཞེས་སོ། ཆོས་ཉིད་དེ་འགར་ཡང་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཤེས་པ་ནི། མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་མིའམ་མི་མ་ཡིན་པའམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའམ་ཟག་པ་མེད་པའམ་འཇིག་རྟེན་པའམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའམ་འདུས་བྱས་སམ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར་མཁྱེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་ཤེས་པ་ནི། མཚན་ཉིད་འདི་དག་ལ་བཞུགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་སོ། དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་སོ། །བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ཡུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ཆ་ནས་གསུངས་ལ་ཡུམ་ཡང་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་དུ་བཞག་གོ །གསུམ་པ་ནི་ཤེས་མཚན་བཤད་པའི་གསུམ་པ་སྟེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་དེའི་ཤེས་མཚན་བཤད་པ། གསུམ་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་མཚན་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གསུམ་གྱིས་བཤད་ནས་རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་བསྡུས་ཏེ། མཚོན་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །ཐ་མའི་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལའོ། །ཤཱནྟི་པས་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་རྐང་པ་ཐ་མའི་དོན་གཅིག་ཏུ་དང་བརྗོད་ཅེས་སོགས་བཞི་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱེད་དོ། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ནི་སྐབས་ཡིན་ལ་བཤད་པ་ནི་མདོ་ལས་ཏེ་སྔ་མ་གཉིས་ལའང་འདི་སྦྱར་ཞིང་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་བསྡུས་ཞེས་སོགས་ཀྱང་འདི་ལའོ། །བཅུ་དྲུག་ཡོད་ཀྱང་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ་ཡུམ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བར་གནས་ཚུལ་དང༌། དེ་དེའི་དྲིན་དུ་དང༌། དེས་འཇིག་རྟེན་བསྟེན་ཚུལ་ཤེས་པ་སྟེ་དང་པོ་དང་དེ་ནས་ལྔ་དང་ལྷག་མ་རྣམས་ རིམ་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་དུ་ཤེས་ཚུལ་གཉིས་ཏེ་བཞི་དང་གཅིག་རིམ་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་བདེན་གཉིས་དང་དུས་དང་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དང་དགག་བྱ་འགོག་ཚུལ་གྱི་དབ
Chinese
要知道这些地方的法性不会被扰乱或抛弃，这些自性是神、人、阿修罗等世间众生都无法扰乱的。经中说，法性不是由因缘聚合而成，要知道它不是聚合而成，这些自性不是由色蕴聚合而成。经中说，法性不可加于任何事物，要知道它不可分别，这些自性不是人或非人，不是有漏或无漏，不是世间或出世间，不是有为或无为。经中说，如来了知诸法自性如何存在，并显示自性的种种差别，要知道安住于这些自性中，如来已如实显示一切自性。经中说，要知道胜义中一切自性皆不存在，色的自性是可变坏的，如来已证悟无自性而圆满成佛。经中说，这十六种是就了解般若母的自性而言的，般若母也是道的自性，因此被立为道智的智相。第三是宣说智相的第三部分，即从一切智的角度宣说其智相。第三部分有三点：第一点是，在道智的智相之后，从一切智的角度宣说智相。第二点是，用三个半偈颂来解释，然后用最后两句总结意义，并显示象征的方式。最后的智慧是关于一切的。寂天菩萨将广释的最后一句的意义，与“语”等四句合为一句，从而形成十二句。通达一切相的方式是主题，而解释则来自经部，前两个也应与此结合，前两个的总结等也属于此。虽然有十六种，但可归纳为三种：依靠般若母安乐住的方式，以及它所带来的恩德，以及它侍奉世界的方式，即第一个和接下来的五个以及其余的 依次排列。第二种是了解世俗谛和胜义谛的方式，即四种和一种依次排列。第三种是关于二谛、时间和处所、有处所者和所破的遮遣方式的权
English
To know that the Dharma nature of these places is not disturbed or abandoned, these characteristics cannot be disturbed by the world including gods, humans, and asuras. It is said in the sutra that Dharma nature is not aggregated by causes and conditions, to know that it is not aggregated, these characteristics are not aggregated by the form aggregate. It is said in the sutra that Dharma nature cannot be added to anything, to know that it is non-conceptual, these characteristics are not human or non-human, not with outflows or without outflows, not worldly or beyond worldly, not conditioned or unconditioned. It is said in the sutra that the Tathagata knows how the characteristics of all dharmas exist, and shows the various differences of characteristics, to know that dwelling in these characteristics, the Tathagata has truly shown all characteristics. It is said in the sutra that to know that all characteristics are non-existent in the ultimate sense, the characteristic of form is destructible, the Tathagata has realized non-self and attained perfect enlightenment. It is said in the sutra that these sixteen are spoken from the perspective of understanding the nature of the Mother of Wisdom, and the Mother of Wisdom is also the nature of the path, so it is established as the wisdom aspect of the Path Wisdom. The third is the third part of explaining the wisdom aspect, that is, explaining its wisdom aspect from the perspective of all-knowing. The third part has three points: The first point is that after the wisdom aspect of the Path Wisdom, the wisdom aspect is explained from the perspective of all-knowing. The second point is that it is explained with three and a half verses, and then the meaning is summarized with the last two sentences, and the way of symbolizing is shown. The last wisdom is about everything. Shantipa combines the meaning of the last sentence of the extensive explanation with the four sentences such as "speech" into one sentence, thus forming twelve sentences. The way to understand all aspects is the subject, and the explanation comes from the Sutra Pitaka, and the first two should also be combined with this, and the summary of the first two, etc., also belong to this. Although there are sixteen kinds, they can be summarized into three kinds: the way to live happily by relying on the Mother of Wisdom, and the grace it brings, and the way it serves the world, that is, the first and the next five and the rest are arranged in order. The second is the way to understand the conventional truth and the ultimate truth, that is, four kinds and one kind are arranged in order. The third is about the two truths, time and place, the one with a place and the way to negate the object to be negated.
Tibetan
ང་དུ་བྱས་པའི་མཁྱེན་པ་བཞི་སྟེ། གཉིས་དང་བཞི་དང་གཉིས་དང་གཉིས་རྣམས་གྲངས་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ན། གནས་པ་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ནིའོ། །གང་གིས་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། ཡུལ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གམ་ཁྱད་པར་བཅུ་དྲུག་གིས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་དག་དེའི་མཁྱེན་པ་བཅུ་དྲུག་སྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་དུ་མཚོན་པས་ནའོ། །ཚུལ་ནི་སྔར་ལྟར་རོ། །དེ་གང་ན། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་དང༌། ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ཡུམ་ལ་མངོན་པར་བརྟེན་ནས་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡུམ་གྱི་ཆོས་འདི་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། དེ་ནི་ཞེས་པ་ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ཞེས་པའི་ཐུབ་པ་ལ་སྙེག་གོ །ཡུམ་སྟོན་པ་ན་ཉིད་ཀྱིས་གདན་དང་ཁྲི་བཤམས་པ་སོགས་མཛད་ནས་གུས་པར་བྱ་བར་ཤེས་པ་དང༌། བཀའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བཀུར་བས་བླ་མར་བྱ་བར་ཤེས་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པས་མཉེས་པར་བྱ་བར་ཤེས་ པ་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་གཏོར་བ་སོགས་ཀྱིས་ཡུམ་དེ་ལ་མཆོད་པར་བྱ་བར་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐེག་པ་གང་གིས་བྱོན་པ་དང་ལམ་གང་གིས་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཐེག་པ་དེ་ཉིད་དང་ལམ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིམ་གྲོ་མཛད་པ་དང༌། བླ་མར་མཛད་པ་དང༌། བསྟི་སྟང་དུ་མཛད་པ་དང༌། མཆོད་པར་མཛད་པ་དང༌། རྗེད་པར་མཛད་པ་དང༌། བཀུར་སྟིར་མཛད་པ་དང༌། རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མཛད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་སོ། ཡུམ་ལ་དེ་ལྟར་མཛད་པ་ནི། །ཕན་ལན་བྱེད་པ་དང་ཕན་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་ཆེན་པོར་དགོངས་པའི་བྱས་པ་ཤེས་པ་དང་བྱས་པ་ཚོར་བ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་འཇིག་དང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོན་པས་གུས་པར་བྱ་བ་སོགས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་ཞེས་བྱར་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་སོ། །ཡུམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་མེད་དུ་འཇུག་པའམ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་ནི། ཡུམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་ཤེས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་བརྡས་འཇུག་སྟེ
Chinese
我所作的四种智慧，二、四、二、二按数量排列。第三是总结。在哪里呢？是安住等知识的十六种相。以什么呢？以遍智本身。理由是，这十六种境的境有识的十六种形态差别或特点，象征着遍智的加行具有产生那十六种智慧的能力。方式如前。那是什么呢？在遍智的加行基础上，所有之前都有“且”，之后都有“说”。如来依靠自己因的法，遍智加行的母，而了知安乐住于现法，如来依靠并安住于此母法。如是说。那是指能仁趋向于“如是性了悟”中的能仁。知道在宣说母时，亲自陈设坐垫和床等，应当恭敬；知道因为尊重而应当承办教言，应当作为上师；知道因为称赞功德等而应当欢喜；知道因为撒播珍宝花等而应当供养母，如来以何乘而来，以何道而现证无上圆满菩提，如来对那乘和那道进行礼敬、作为上师、视为重要、进行供养、忆念、恭敬、随持、完全守护，因为如此。如是说。如此对待母，是因为报恩，以及知道即使是微小的利益也认为是巨大的恩情，并且感知到所作的恩情。仅仅通过生灭和自己的体性来显示，知道没有像恭敬等那样对待的方式，如来因为没有作者，所以现证诸法未作之说。如是说。知道母无碍地进入或行于一切，依靠母，如来以无作者之识，以无入诸法之表示而入
English
The four wisdoms I have made are arranged in numbers: two, four, two, and two. The third is a summary. Where is it? It is the sixteen characteristics of the knowledge of abiding and so on. By what? By omniscience itself. The reason is that the sixteen kinds of differences or characteristics of the object-possessing consciousness of these sixteen objects symbolize that the practice of omniscience has the ability to generate those sixteen wisdoms. The manner is as before. What is that? Based on the practice of omniscience, there is "and" before all, and "saying" after all. The Tathagata, relying on the mother of the practice of omniscience, the Dharma of his own cause, knows that he abides happily in the present Dharma. The Tathagatas rely on and abide in this mother Dharma. Thus it is said. That refers to the Sugata who tends towards the Sugata in "suchness realization." Knowing that when expounding the mother, he himself arranges cushions and beds, etc., and should be respectful; knowing that because of respect, he should carry out the teachings and should be regarded as a teacher; knowing that because of praising virtues, etc., he should be pleased; knowing that because of scattering precious flowers, etc., he should make offerings to the mother, the Tathagata, by which vehicle he comes and by which path he manifests complete enlightenment in unsurpassed perfect enlightenment, the Tathagata pays homage to that vehicle and that path, regards them as teachers, considers them important, makes offerings, remembers, respects, follows, and completely protects them, because of this. Thus it is said. Treating the mother in this way is because of repaying kindness, and knowing that even a small benefit is considered a great favor, and perceiving the kindness that has been done. Merely showing through birth and death and one's own nature, knowing that there is no way to treat it like respect, etc., the Tathagata, because there is no maker, manifests the saying that all dharmas are unmade. Thus it is said. Knowing that the mother enters or goes into everything without obstruction, relying on the mother, the Tathagata, with the knowledge of being without a maker, enters with the indication of non-entry into all dharmas.