Tibetan
སྣང་ཡང༌། ཊིཀ་བྱེད་སྔ་ཕྱི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འདི་མ་ཐོན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལས་གསོག་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་རྩོད་ལན་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་ནི། བརྒྱད་སྟོང་པའི་མདོ་དང་ལེ་བརྒྱད་མ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་མ་ཕྱེད་པ་དང་ཉི་སྣང་གི་ འགྲེལ་ཚིག་དེ་བརླིང་དྲགས་པས་ནོངས་སོ། །བརྒྱད་སྟོང་པར་ནི་རྗེས་ཀྱི་ཡི་རང་གིས་གསོས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་དགེ་སྡིག་ལ་སོག་ཉེར་སོག་ཡོད་པར་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ན། ཤཱ་རིའི་བུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་ལས་གསོག་པ་ཡོད་དེ། བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པས་སོ་ཞེས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་བརྩད་ནས་ལན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གསུངས་ཤིང་སྔར་དྲངས་པའི་ལན་གཉིས་པའི་མདོ་རྣམས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་ཀྱི་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་མེད་དོ། །གནོད་འཇོམས་ཆུང་བར་གལ་ཏེ་སད་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་ན་ལས་དེ་ལ་གསོག་པའམ་འབྲི་བར་ཡང་འགྱུར་རམ་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པ་དང༌། རབ་འབྱོར་གྱིས་ཇི་སྐད་སྨྲ་ཞེས་སོགས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་གྱི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དྲིས་སོ། །དེ་ནས་ཤཱ་རིའི་བུས་དམིགས་པ་མེད་པར་ལས་དང་སེམས་པ་མི་འབྱུང་བར་བསྟན་པས་ནི་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། གཉིད་མ་ལོག་པའི་ཚེ་ལས་བྱས་པ་ནི་དམིགས་ཡུལ་དང་བཅས་པ་རྨི་ལམ་གྱི་ཚེ་བྱས་པ་ལ་སད་ནས་ཡི་རང་བ་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་མེད་པས་ལས་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པར་བསྟན་ཅེས་འཆད་དོ། །ཀླན་ཀ་གསུམ་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལས་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་པ་ཐམས་ཅད་དབེན་པའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་གསུངས་ན་དེ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ལས་སྐྱེ་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན། དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་སེམས་པ་འབྱུང་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན། ཞེས་པའོ། །ལན་གསུམ་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་མཚན་མར་བྱས་ནས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ལས་སྐྱེ་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན། དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་སེམས་པ་འབྱུང་སྟེ་དམིགས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ། དབེན་པ་དོན་དམ་དུ་ཡིན་ལ་ཡོད་པ་མཚན་འཛིན་ཅན་གྱི་ངོར་ཡིན་ཞེས་པའོ། །ཀླན་ཀ་བཞི་པ་ནི། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བྱང་ཆེན་གྱིས་རྨི་ལམ་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས། བཟོད་པ་བསྒྲུབས། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས། བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ཤེས་རབ་བསྒོམས་ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ན་དེས་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པར་འགྱུར་རམ། ཞེས་པའོ། །ལན་བཞི་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆེན་བྱམས་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ལུང་བསྟན་པ་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་ན། འདི་ལ་དྲིས་ཤིག་དང་འདིས་ལན་ལྡོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱམས་པ་ལ་ཁ་འཕངས་ལ། དེས་ཀྱང༌། བདག་གིས་ནི་གང་ལ་ལན་ཀློན་པ་དང༌། གང་གིས་ལན་ཀླན་པ་དང་གང་ལན་ཀླན་པའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལན་མ་བཏབ་པ་ནི་དྲི་བ་འདིའི་ དབང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་བརྒྱུད་མར་འབྱུང་བས་དྲི་བ་འདི་མ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན་མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཉི་སྣང་ལས་སོ། །སྔར་རྨི་ལམ་ན་ལས་འབྲས་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་འདིའི་ཡང་ལན་བཏབ་ཟིན་པས་ན་བཏབ་ཟིན་པའི་དོན་ལ་ཡང་དོགས་པར་བྱེད་ན་མཐའ་ཡས་པས་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་པས་སུ་ཞིག་ལན་འདེབས་སྙམ་པའི་བསམ་པས་བྱམས་པ་ལ་དྲིས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པར་རྒྱན་སྣང་ལས་ཏེ། འདི་གཉིས་དང་རྣམ་འགྲེལ་ནི་བྱམས་པས་ཀྱང་འདིའི་ལན་མ་བཏབ་པར་བཞེད་དོ། །ཤཱནྟིས་ནི་བརྒལ་ལན་གསུམ་དུ་མཛད་དོ། །དང་པོ་ནི་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་ལས་མ་བསགས་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་སོགས་དང་འཚེ་བ་སོགས་ལས་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་སད་པ་ན་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒོལ་བའི་ལན་དུ། རྨི་ལམ་དུ་སྲོག་ཆགས་བསད་པ་ལ་སད་ནས་ཡི་རང་བྱེད་ན་དེ་ལས་སྡིག་ཏུ་འགྱུར་རམ་ཞེས་སླར་དྲིས་པ་ལ་ཤཱ་རིའི་བུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་བཅས་ལས་ལས་སྐྱེ་བ་སོགས་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་སད་པའི་རྟོག་པས་རྨི་ལམ་གྱི་ལས་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དེའི་ལས་འབྲས་ཡོད་པར་འདོད་ན་སད་པའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དམིགས་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་དགོས་ཞེས་ལན་མཛད་དེ་དང་པོ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་སོ། །གཉིས་པ་ལུང་དང་འགལ་ བའི་རྒོལ་ལན་འདྲའོ། །གསུམ་པ་ནི་རྨི་ལམ་དང་མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་གཉིས་ཆོས་མཐུན་པས་དེར་མི་དམིགས་པ་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་སྒྲས་བསྟན་ནས་རྨི་ལམ་ན་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱོད་བསྔོས་ན་བསྔོ་བར་འགྱུར་མི་འགྱུར་དྲིས་ཏེ་མདོར་ན་མི་དམིགས་པ་ལ་གནས་ནས་ཕྱིན་དྲུག་སྤྱོད་ཅེས་དྲིས་པའོ། །མི་དམིགས་པའི་མཐར་སོན་པའི་རྫོགས་བྱང་གི་ཐབས་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་གཙོ་བོར་གྱུར་
Chinese
然而，注释者们，无论是早期的还是后期的，只是驳斥了如来有业可积的说法，这是因为他们没有区分《八千颂般若经》和《略释八千颂般若经》，并且日称的释词过于严厉而造成的错误。在《八千颂般若经》中，如果随喜能够滋养，那么妙吉祥菩萨说梦中的善恶等有积聚。舍利子反驳说，如来也有业可积，因为他会产生“我的生命已经耗尽”这样的分别念，这是非常过分的。作为回答，经中说如来没有念头和分别念，如同虚空一般。之前引用的第二个回答的经文也是妙吉祥菩萨说的，而不是舍利子说的。在《小摧魔经》中，舍利子问道：如果醒来后产生分别念，那么这个业也会被积累或减少吗？妙吉祥菩萨回答说：“如你所说”，等等，是为了向舍利子在世俗谛中展示梦境和白天的业的区别而提出的问题。然后，舍利子通过展示没有目标就不会产生业和心，来展示梦境和白天的业的区别。他们解释说，没有入睡时所做的业是有目标的，而在梦中做了业之后醒来随喜，因为没有目标，所以业的力量有大小之分。第三个诘难是：世尊说：“具寿妙吉祥，一切业和一切心都是寂静的。”那么，如果这样，业怎么会在有目标的情况下产生，而不是在没有目标的情况下产生呢？心怎么会在有目标的情况下产生，而不是在没有目标的情况下产生呢？第三个回答是：妙吉祥菩萨说：“具寿舍利子，以相为目标，业会在有目标的情况下产生，而不是在没有目标的情况下产生。心会在有目标的情况下产生，而不是在没有目标的情况下产生。”也就是说，寂静是胜义谛，而存在是在执着相者的面前。第四个诘难是：妙吉祥，如果菩萨在梦中布施、持戒、忍辱、精进、禅定、修习智慧，那么那个善根也
English
However, the commentators, both early and late, only refuted the claim that the Tathagata has karma to accumulate, because they did not distinguish between the "Eight Thousand Verse Prajnaparamita Sutra" and the "Condensed Eight Thousand Verse Prajnaparamita Sutra," and the error was caused by the severity of the commentary by Nyi Nak. In the "Eight Thousand Verse Sutra," if rejoicing can nourish, then Manjushri said that good and evil in dreams, etc., are accumulated. Shariputra retorted that the Tathagata also has karma to accumulate, because he would generate the discriminating thought, "My life is exhausted," which is very excessive. As an answer, the sutra says that the Tathagata has no thoughts or discriminations, like the sky. The sutras of the second answer quoted earlier were also spoken by Manjushri, not by Shariputra. In the "Small Destroyer of Harm Sutra," Shariputra asked: If one generates discriminating thoughts after waking up, will that karma also be accumulated or diminished? Manjushri replied, "As you say," etc., was a question posed to Shariputra in order to show the difference between the karma of dreams and daytime in conventional truth. Then, Shariputra showed the difference between the karma of dreams and daytime by showing that karma and mind do not arise without an object. They explain that the karma done when not asleep has an object, and when one rejoices after doing karma in a dream, because there is no object, the power of karma is great or small. The third objection is: The Blessed One said, "Venerable Manjushri, all karma and all mind are secluded." So, if that is the case, how can karma arise with an object, and not without an object? How can mind arise with an object, and not without an object? The third answer is: Manjushri said, "Venerable Shariputra, with a sign as an object, karma arises with an object, and not without an object. Mind arises with an object, and not without an object." That is to say, seclusion is ultimate truth, and existence is in the presence of those who cling to signs. The fourth objection is: Manjushri, if a Bodhisattva gives alms, keeps precepts, practices patience, exerts effort, meditates, and cultivates wisdom in a dream, then that root of virtue also
Chinese
如果将（善根）完全回向于无上圆满菩提，那么这是否就变成了完全回向于无上圆满菩提呢？这是（所问）。第四个回答是：如果具寿舍利子，大菩萨弥勒，一生补处，世尊授记为不退转者，显现于此，就问他吧，他会回答的。这样向弥勒提问。但他却说：我没有真正见到任何可以提出问题，任何提出回答，以及任何回答问题的法。这样说。因此，善现没有回答，是因为这个问题的 缘故，未来的佛陀会相继出现，所以这个问题没有完全显示出来。如果完全显示出来，那么未来诸如来出现就没有意义了，这是《日光论》中所说。之前在梦中承认有业果，这个问题也已经回答过了，如果对已经回答过的问题还怀疑，因为无边的心安住，谁会回答呢？怀着这样的想法，就说去问弥勒吧，这是《庄严论》中所说。这两者和《释论》都认为弥勒也没有回答这个问题。寂天则做了三个辩驳回答。第一个是，就像在梦中没有积累业，所以布施等和损害等不会变成福德和罪恶一样，醒来时也不会变成福德和罪恶，作为对这种反驳的回答。如果在梦中杀害众生，醒来后感到高兴，那会变成罪恶吗？这样反问，舍利子自己也说了缘取所缘境等会产生业。如果认为醒时的分别念缘取梦中的业，因为这个原因，梦中的业果是存在的，那么醒时以分别念缘取，就更应该有果报了，这样回答，并将前两个合并为一个。第二个类似于与经文相违 的反驳回答。第三个是，梦和不做意二者在法性上是相同的，因此以梦境的词语来表示不缘取，然后提问如果在梦中行持六度并回向，是否会变成回向。总之，提问是安住在不缘取中行持六度。达到不缘取究竟的圆满菩提的方法就是以不缘取本身为主。
English
If one completely dedicates (merit) to unsurpassed perfect enlightenment, does that become a complete dedication to unsurpassed perfect enlightenment? This is (the question). The fourth answer is: If the venerable Shariputra, the great Bodhisattva Maitreya, a one-birth bound being, prophesied by the Blessed One to be irreversible, were to appear here, ask him, and he will answer. Thus, the question was directed to Maitreya. But he said: I have not truly seen anything to ask a question about, anyone to give an answer, or any dharma to answer a question about. Thus he spoke. Therefore, Subhuti did not answer because of this question, the future Buddhas will appear in succession, so this question was not fully revealed. If it were fully revealed, then the appearance of future Tathagatas would be meaningless, as stated in the "Sunlight Treatise." Previously, the admission of the existence of karmic results in dreams, this question has also been answered, if there is still doubt about the answered question, because the boundless mind abides in peace, who would answer? With this thought, he said to ask Maitreya, as stated in the "Ornament Treatise." Both of these and the "Commentary" believe that Maitreya also did not answer this question. Shantideva made three refutation answers. The first is, just as no karma is accumulated in dreams, so giving and harming do not become merit and sin, so waking up also does not become merit and sin, as an answer to this refutation. If one kills sentient beings in a dream and feels happy upon waking, does that become sin? Thus he asked back, and Shariputra himself said that karma arises from grasping at objects, etc. If one thinks that the conceptual thought of waking grasps the karma of dreams, and for this reason, the karmic results of dreams exist, then when waking, grasping with conceptual thought should even more so have results, thus he answered, and combined the first two into one. The second is similar to a refutation answer that contradicts the scriptures. The third is that dreams and non-mentation are the same in nature, therefore, the word "dream" is used to indicate non-apprehension, and then he asks whether practicing the six perfections and dedicating in a dream will become dedication. In short, the question is to practice the six perfections while abiding in non-apprehension. The method of perfect enlightenment that reaches the end of non-apprehension is to make non-apprehension itself the main thing.