Tibetan
་པ་དང༌། ཞེས་སོ། །འདི་ནས་བསླབ་བྱ་མེད་པ་དང་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་རྫོགས་པར་སྤངས་པ་དང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་པ་འཕེལ་བ་བཀག་པར་གསུངས་ལ། སློབ་ལམ་ན་ནི་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་དགོས་ཤིང་བསླབ་པར་བྱ་བ་མ་རྫོགས་པས་སངས་རྒྱས་ལ་བྱེད་པ་འཐད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་སྐབས་མིན་པ་དང༌། དགེ་འདུན་དུ་གསུངས་པ་དང༌། རྒྱུད་བླའི་འགྲེལ་པར་དག་ས་གསུམ་ལ་གནས་པ་ལ་མཐར་ཐུག་པའི་སེམས་སུ་གསུངས་པས་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ལ་གཟུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་ན་བསླབ་བྱ་མེད་པ་སོགས་བཤད་པ་ནི་རགས་པ་དང་སྔར་སློབ་པ་དང་ཕྱིས་མི་སློབ་པར་བཤད་པ་ནི་སྔ་མར་གཙོ་ཆེ་བ་ལ་དགོངས་སོ། །ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་གསུམ་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་རྟེན་གྱིས་སྒོམ་པ་གཞུང་གི་རིམ་པ་ལས་འཐོབ་པས་སྦྱོར་བ་འདི་གསུམ། །སྦྱོར་ལམ་ནས་གཞག་གོ །དེ་ཡང་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་ཚོགས་ལམ་ནས་ཀྱང་གཞག་ དགོས་ཏེ། འདི་གསུམ་ནི་ཆོས་རྣམས་སྤྲོས་བྲལ་དུ་སྒོམ་པ་དང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་པ་དང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་གསུམ་ཡིན་ལ་དེ་གསུམ་མི་བྱེད་ན་བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སོ་སྐྱེ་ལ་མེད་དེ། ཡོད་ན་སྦྱོར་བ་དང་པོ་ཡོད་དགོས་པ་ལ། དེ་མེད་དེ་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་མེད་པས་ཤེ་ན། ཐབས་མཁས་ནི་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་དེ་དེར་ཡོད་ཅིང་ཁྱབ་པ་ཡང་མེད་དེ། རྣམ་མཁྱེན་མེད་ཀྱང་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་གང་རུང་མེད་པ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་གཉིས་པ་ཚིག་དོན་ཏེ། ལས་མེད་པ་སོགས་ཀླན་ཀ་བཞི་རིམ་གྱིས་སྤང་བའི་སྐོར་བཤད་པ།གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ་རྒྱུ་འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་ཚོགས་དགེ་འདུན་གྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་རྟགས་ཐོབ་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་མཉམ་ཉིད་སྒོམ་པ་ལ་འབད་དགོས་པས་སོ། །མདོ་འབྲེལ་ནི། ཟབ་མོ་བརྒྱད་པར་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་གསུངས་པ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་འབྱོར་ལ་བྱང་ཆེན་གྱིས་རྨི་ལམ་དུ་དེ་གསུམ་ལ་ཞུགས་ན་ཡུམ་གྱིས་འཕེལ་ལམ་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང༌། ཀླན་ཀ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་ཉིན་པར་བསྒོམས་པས་རྣམ་པར་འཕེལ་ན་རྨི་ལམ་ན་
Chinese
，如是说。 此处说的是，（菩萨）已无所学，并且两种分别念都已彻底断除，以及阻止增长无分别智慧的修习。而在学道位，修习必须特别殊胜，并且因为所学未圆满，所以对佛作顶礼似乎是合理的，但时机不对，并且是对僧众说的，以及《宝性论》的解释中说安住于三种清净地是究竟的心，因此要理解为八地以上。 这样说来，说无所学等，是指粗略的方面，而说以前学习后来不学习，是指着重于前者。 获得的三种能力，也是依靠不退转的所依来修习，从经文的次第中获得，所以这三种加行，要从加行道开始安立。 这也是就主要方面而言，如果仔细分析，也必须从资粮道开始安立。因为这三种是修习诸法无戏论，以及清净佛土，以及成熟有情三种，如果不做这三种，就会变成非菩萨。 如果说善巧方便的加行凡夫没有，如果有的话，就必须有第一个加行，但那没有，因为没有摧毁四魔。善巧方便是知道时与非时，那在那里有，但也不是普遍都有，就像没有遍智，但并非没有八种现观中的任何一种一样。 第二是寂灭涅槃平等性的第二部分，词义，讲述了逐渐断除无事等四种诤论的章节。第二部分有三：第一，在不退转之后，获得佛果的理由，说的是证悟因、轮回、涅槃平等性。学道的不退转的僧众，获得不退转的法的征相，是为了获得佛果，必须努力修习平等性。 经的关联是：《八千颂般若经》中说安住于三种解脱门而成熟有情。舍利子问善现，大菩萨在梦中进入那三种解脱门，般若波罗蜜多会增长吗？回答时说的。 第二部分有二：真实的意义和断除诤论。 第一是善现所说：具寿舍利子，如果白天修习会增长，那么在梦中
English
, thus it is said. Here it is said that (Bodhisattvas) have nothing more to learn, and both kinds of conceptualization are completely abandoned, and that the increase of the cultivation of non-conceptual wisdom is prevented. But in the path of learning, cultivation must be particularly excellent, and because what is to be learned is not complete, it seems reasonable to prostrate to the Buddha, but it is not the right time, and it is said to the Sangha, and in the explanation of the Uttaratantra, it is said that abiding in the three pure grounds is the ultimate mind, so it should be understood as the eighth ground and above. Thus, saying that there is nothing more to learn, etc., refers to the gross aspect, and saying that one learns before and does not learn later, refers to focusing on the former. The three abilities to be obtained are also obtained by cultivating through the support of non-retrogression, from the order of the scriptures, so these three applications should be established from the path of application. This is also in terms of the main aspect, but if analyzed carefully, it must also be established from the path of accumulation. Because these three are cultivating all dharmas as non-elaborate, and purifying the Buddha-fields, and maturing sentient beings, if these three are not done, one will become a non-Bodhisattva. If it is said that the skillful means of application are not present in ordinary beings, but if they were, the first application would have to be present, but that is not the case, because the four maras have not been destroyed. Skillful means is knowing the time and non-time, and that is there, but it is not universally present, just as there is no omniscient wisdom, but it is not that there is none of the eight kinds of realization. The second is the second part of the equality of samsara and nirvana, the meaning of the words, which tells of the chapter of gradually abandoning the four disputes such as having no business. The second part has three: First, the reason for attaining Buddhahood after non-retrogression, which says that the cause, samsara, and nirvana are realized as equality. The Sangha of non-retrogression in the path of learning, having obtained the sign of the dharma of non-retrogression, is because in order to attain Buddhahood, one must strive to cultivate equality. The connection of the sutra is: In the Eighth Chapter of the Perfection of Wisdom Sutra, it says that one abides in the three doors of liberation and matures sentient beings. Shariputra asked Subhuti, if a great Bodhisattva enters those three doors of liberation in a dream, will the Prajnaparamita increase? It was said in the answer. The second part has two: the actual meaning and the refutation of disputes. The first is what Subhuti said: Venerable Shariputra, if cultivating during the day increases, then in a dream
Tibetan
བསྒོམ་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན། རྨི་ལམ་དང་ ཉིན་པར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་བསྟན་བཅོས་སུ་བསྡུས་པ་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ནི་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་བླང་དོར་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅེས་པའོ། །དེ་ལ་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་གྱིས་འཁོར་བ་དང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་བསྟན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་གཉིད་ལས་མ་སད་པ་དང་སད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་ཆོས་མཐུན་ནོ། །ཉིན་པར་འཕེལ་ན་ཞེས་པ་ནི་ཉིན་པར་སྤྱོད་པས་ཡུམ་འཕེལ་ན་ནི་གོམས་མཐུས་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་འཕེལ་ན། ཇི་ལྟར་ཉིན་པར་མི་འཕེལ་བ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མི་འཕེལ་ལོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་གཉིས་ལ་སྤང་བྱ་དང་བླང་བྱར་རྟོག་པ་མེད་པས་སོ། །མདོར་ན་འཕེལ་བ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་འཕེལ་པ་དང་སྤང་བྱ་འགྲིབ་པའི་ཁྱད་པར་དོན་དམ་པར་མེད་དེ། སྤང་གཉེན་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་མེད་པས་སོ་ཞེས་པས་ནི་ཡུལ་སྟེང་དུ་སྲིད་ཞི་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་བླང་དོར་དུ་མི་རྟོག་པས་སྤང་གཉེན་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་ཐ་དད་དུ་མི་འཛིན་པ་ནི་བློ་ངོར་མཉམ་པའོ། །ཉི་སྣང་ལས། རྨི་ལམ་དང་ཉིན་པར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་འཐད་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་འགྲེལ་ལས། མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་བདེའོ། །གཉིས་པ་ནི། ལས་མེད་པ་དང༌། སོགས་པས་ལས་ འབྲས་དོན་དམ་དུ་ཐལ་བ་དང༌། ལུང་དང་འགལ་བ་དང༌། རྨི་ལམ་ན་ལས་གསོག་པའི་ཀླན་ཀ་བཞི་དང༌། དེའི་ལན་བཞི་ནི་མདོ་ལས། ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད་ཅེས་ཏེ་མདོར་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་ཀླན་ཀ་དང་པོ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆེན་གྱིས་རྨི་ལམ་དུ་ལས་གང་གི་བྱས་པའི་ལས་དེ་ལ་གསོག་པའམ་འབྲི་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ། ཞེས་པའོ། །དེའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་ན་ཉིན་པར་ཡང་སྦྱོར་དངོས་མཇུག་གིས་བསྡུས་པའི་དགེ་སྡིག་གི་ལས་ཉམས་འཕེལ་མེད་པར་ཐལ་ཏེ་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །བརྒྱད་སྟོང་པར་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་གང་རྨི་ལམ་ན་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཤིག་བྱེད་ན་ཅི་དེའི་ལས་གསོག་པའམ་ཉེ་བར་གསོག་པར་འགྱུར་རབ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ
Chinese
通过禅定也能增长。（如果不能增长）那是因为什么呢？（有人说）梦境和白天是没有分别的。经论中总结道：菩萨因为了知轮回和涅槃的诸法如同梦境一般，了无自性，所以对于有寂不作取舍的分别念。其中，梦境和白天分别代表轮回和无分别的智慧。因为没有从迷惑的睡眠中醒来和已经醒来，所以它们在法性上是相同的。如果白天增长，意思是说，如果白天的行为使般若波罗蜜多增长，那么通过串习的力量，在梦中也会增长。正如白天不会增长一样，梦中也不会增长。其原因是梦境和白天对于应舍弃的和应获取的没有分别念。总之，增长仅仅是象征性的，所以对治增长和应舍弃的减少在胜义谛上是没有差别的。因为没有必要去分别应舍弃的和对治。因此，在对境上，有寂是平等的。菩萨和佛陀也不作取舍的分别念，所以对于应舍弃的和对治，不执着于增长和减少的差别，这是在心识上是平等的。《日光论》中说：梦境和白天是没有分别念的，因为（梦境和白天）是不相违的方面和对治的分别念。这是根据什么而说的呢？《释量论》中说：因为没有不相违的方面和对治方面的分别念，所以这是合理的。如是翻译是正确的。第二， 没有业等，因为这样一来，业果在胜义谛上就成了荒谬，并且与经论相违背。以及在梦中积累业力的四个诘难，以及对此的四个回答，经中说：如所说尽，意思是说，应当如经中所说的那样去理解。其中第一个诘难是：具寿善现大菩萨问道：在梦中所做的任何业，那个业会有积累或减少吗？其意思是，如果一切法都没有自性，如同梦境一般，那么白天以加行、正行和结行所摄持的善恶业，也应该没有损益，如同梦境一般。在《八千颂》中说：无论是男子还是女子，如果在梦中做了善或不善的业，那么这个业会积累或增长吗？
English
It also increases through meditation. Why is that? (Someone says) Dreams and daytime are without distinction. The scriptures summarize that: Bodhisattvas, because they realize that the dharmas of samsara and nirvana are like dreams, without inherent existence, therefore, they do not have discriminating thoughts of acceptance and rejection towards existence and peace. Among them, dreams and daytime represent samsara and non-discriminating wisdom respectively. Because they have not awakened from the sleep of delusion and have awakened, they are the same in Dharma nature. If it increases during the day, it means that if the practice of daytime increases Prajnaparamita, then through the power of habituation, it will also increase in dreams. Just as it does not increase during the day, it will not increase in dreams either. The reason is that dreams and daytime do not have discriminating thoughts about what should be abandoned and what should be acquired. In short, increase is only symbolic, so there is no difference in ultimate truth between the increase of antidotes and the decrease of what should be abandoned. Because there is no need to distinguish between what should be abandoned and antidotes. Therefore, in terms of objects, samsara and nirvana are equal. Bodhisattvas and Buddhas also do not have discriminating thoughts of acceptance and rejection, so they do not cling to the difference between increase and decrease in what should be abandoned and antidotes, which is equal in consciousness. The Sunlight Treatise says: Dreams and daytime are without discriminating thoughts, because (dreams and daytime) are non-contradictory aspects and discriminating thoughts of antidotes. What is this based on? The Commentary on Valid Cognition says: Because there are no discriminating thoughts of non-contradictory aspects and antidotes, this is reasonable. Such a translation is correct. Second, There is no karma, etc., because in that case, karmic results would be absurd in ultimate truth, and it would contradict the scriptures. And the four objections to accumulating karma in dreams, and the four answers to them, the sutra says: As said, it is exhausted, meaning that it should be understood as said in the sutra. Among them, the first objection is: The venerable Subhuti, the great Bodhisattva, asked: Any karma done in a dream, will that karma accumulate or decrease? The meaning is, if all dharmas have no inherent existence, like a dream, then the virtuous and non-virtuous karma accumulated during the day with preparation, main practice, and conclusion should also have no gain or loss, like a dream. In the Eight Thousand Verses it says: Whether a man or a woman, if they do virtuous or non-virtuous karma in a dream, will that karma accumulate or increase?