Tibetan
གོས་ལ་དེས་མི་འཐོབ་པས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་སྣང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་འོག་ཏུ་འབྱུང་བས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱང་སེམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མི་འཐོབ་པར་ཐལ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ་དེར་མ་ཟད་སེམས་བསྐྱེད་ཕྱི་མས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔ་ཕྱི་རྣམས་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཡང་སེམས་སླད་མ་བསྐྱེད་པ་དང་མི་འགྲོགས། སེམས་སླད་མ་བསྐྱེད་པ་ཡང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་མི་འགྲོགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་འགྲོགས་ན། ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཚོགས་སུ་འགྱུར། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསགས་པར་ནི་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་སེམས་ཞེས་པ་ནི་ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བྱའོ། །བླ་མ་བཟང་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་ས་བཅུའི་སེམས་ཟག་མེད་བཅུ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་འདིའི་མདོ་ལས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ས་བཅུ་པོ་འདི་ལ་སློབ་པ་ན་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ་ཞེས་གསུང་བ་ནི་མདོ་མ་ངེས་པ་སྟེ། དེའི་ས་བཅུ་ནི་དཀར་པོ་རྣམ་མཐོང་ནས་བྱས་པ་རྟོགས་པའི་བར་བདུན་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་སྟེ་བཅུ་ལ་མདོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཅིང༌། ཉི་སྣང་ལས་ཀྱང་ས་བཅུ་པོ་དེ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བཤད་ཀྱི་ངོ་བོར་མ་གསུངས་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། མདོ་དང་རྩ་བར་རྒོལ་བ་གཉིས་ལས་མ་བྱུང་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞིབ་ཏུ་མཐའ་དཔྱད་པར་དགོངས་ནས་གཉིས་ཁ་བསྐང་སྟེ་བཞིར་མཛད་དོ། །འདི་ལ་གཉིས། ཐལ་བ་དགོད་པ་དང༌། རྟགས་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། དོན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡུལ་གཉིས་སྣང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ པའི་སྒོ་ནས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་དོན་བྱེད་པར་དཔེར་བླངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་དཔེར་འགྲུབ་སྟེ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་དེ་མི་ཐོབ་པར་བཤད་པ་དེ་བས་ནའོ། །གཉིས་པ་ནི། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། གལ་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སྐྱེད་ན། དེའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བའམ་དུ་མས་བསྐྱེད་བརྟག་གྲང༌། དང་པོ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མའམ་ཕྱི་མས་ཡིན། སྔ་མས་སྐྱེད་ན་སྔ་མ་རེ་རེས་ཏེ་གཅིག་པུས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་མཚན་ནི་སེམས་བསྐྱེད་སྔ་མར་གྱུར་བའི་སེམས་རེ་རེའམ་གཅིག་པུ་ལ་སངས་རྒྱ
Chinese
想到衣服用那个得不到，因此下面会说如何通过显现特殊意义的菩提心来（获得）。第二，菩萨的菩提心不能获得菩提，因为菩提心的心不是先前的菩提所能获得的，而且后来的菩提心也不能获得菩提，因为前后两者没有相遇。也就是说，最初生起的心与后来没有生起的心不共存，后来没有生起的心也与最初生起的心不共存。世尊，如果心和心所生的法不共存，那么如何积累善根？没有积累善根就不能现证无上圆满菩提。这里的心指的是从资粮道到十地之间的菩提心。喇嘛善友说：大乘十地的十种无漏心，因为本经中说，大菩萨修学这十地，所以是这样说的。但这是不确定的经文，因为该经所说的十地是从白净现见到成就了知的七地，以及声闻、缘觉、菩萨的地，共有十地。而且《日藏经》也说这十地是菩提心的对境，而不是本体。第三，虽然经和根本论中没有辩论，但上师考虑到要详细考察，所以补充了两种，成为四种。这有两点：破斥和立宗。第一，通过显现特殊意义，显现二境的菩提心来成办无上菩提，所举的例子如何成立？不能成立，因为菩提心不能获得那个。第二，立宗成立，如果菩提心能生起菩提，那么它的每一个刹那或多个刹那能生起吗？如果是第一种情况，那么是先前的刹那还是后来的刹那？如果是先前的刹那生起，那么每一个先前的刹那，也就是单独一个，是不可能获得菩提的。原因是作为先前菩提心的每一个心或单独一个心能成
English
It is thought that clothes cannot be obtained by that, therefore, it will be said below how to (obtain) through the Bodhicitta that manifests special meaning. Second, the Bodhicitta of a Bodhisattva cannot attain enlightenment, because the mind of Bodhicitta is not something that can be attained by the previous enlightenment, and moreover, the later Bodhicitta cannot attain enlightenment either, because the former and latter do not meet. That is to say, the mind that is first generated does not coexist with the mind that is not generated later, and the mind that is not generated later does not coexist with the mind that is first generated. World Honored One, if the mind and the phenomena arising from the mind do not coexist, then how can roots of virtue be accumulated? Without accumulating roots of virtue, one cannot realize unexcelled perfect enlightenment. Here, the mind refers to the Bodhicitta from the path of accumulation to the ten bhumis. Lama Sangpo said: The ten uncontaminated minds of the ten bhumis of the Mahayana, because this sutra says that this great Bodhisattva studies these ten bhumis, so it is said. But this is an uncertain sutra, because the ten bhumis mentioned in that sutra are the seven bhumis from White Pure Vision to Accomplished Knowledge, and the bhumis of Hearers, Solitary Buddhas, and Bodhisattvas, totaling ten bhumis. Moreover, the "Sun Heart Sutra" also says that these ten bhumis are the object of Bodhicitta, not the essence. Third, although there is no debate in the sutra and the root text, the master considered that a detailed examination was necessary, so he supplemented two kinds, making it four. There are two points to this: refutation and establishment. First, how can the example of accomplishing unexcelled enlightenment through the Bodhicitta that manifests special meaning and manifests two objects be established? It cannot be established, because Bodhicitta cannot obtain that. Second, the establishment is established, if Bodhicitta can generate enlightenment, then can each or multiple moments of it generate it? If it is the first case, then is it the previous moment or the later moment? If the previous moment generates it, then each previous moment, that is, a single one, cannot attain enlightenment. The reason is that each or a single mind that is the previous Bodhicitta can become
Tibetan
ས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རྣམ་མཁྱེན་དང་སོགས་པས་སྐད་ཅིག་མའི་བར་གྱི་མངོན་རྟོགས་སུ་བཤད་པའི་དོན་མཐའ་དག་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། འཚང་རྒྱ་བ་ལ་རྒྱུ་ཚོགས་དེ་དག་ཚང་དགོས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་སྔ་མ་གཅིག་པུས་སྐྱེད་ན་ཕྱི་མ་རྣམས་དོན་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་དུ་མ་ཅིག་ཅར་རམ་དུ་མ་རིམ་ལྡན་དུ་འབྱུང་བས་འཐོབ། དང་པོ་ལྟར་ན། འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མཐའ་དག་སྣང་བའི་སེམས་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་བའི་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ལུང་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རིགས་མཐུན་རེ་རེ་བའོ་ཞེས་བྱུང་བས་སོ། །ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། སེམས་ བསྐྱེད་ནི་ཡིད་ཤེས་ཡིན་པས་དེ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། བླ་མེད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་བྱེད་དྲན་ཉེ་སོགས་ནས་མ་འདྲེས་པའི་བར་རྟོགས་པ་སྟེ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་བསྐྱེད་རང་གི་ངོ་བོ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པ་མང་པོ་དུས་གཅིག་ཏུ་འཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་སྟེ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཕྱི་མ་དེ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་སྔ་མ་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འཇིག་པས་ནའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔ་མས་ནི་དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེས་པའི་དུ་མ་འདུས་པ་དང་འདི་ནི་དུས་རིམ་ཅན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཡང་སྔ་མ་རྣམས་མ་ཞིག་པར་གནས་པའི་དུ་མ་འདུས་པ་ལ་བྱའི། རིམ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་དུ་མ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་པ་མི་རིགས་ཏེ། རིམ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་དུ་མས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་རང་ཉིད་ཀྱང་འདོད་ཅིང་དེས་ཀྱང་མི་འཐོབ་ན་འཐོབ་པའི་ཚུལ་གཞན་མེད་པས་སོ། །དེ་ཡིན་པར་ཡང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དང༌། སྡུད་འགྲེལ་ཆུང་བར། དེ་དག་འདུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཉིད་དང༌། རིང་དུ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཞེས་དོགས་པ་བསུས་པས་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྔ་ཕྱི་རེ་རེ་དང་དུ་མ་ཅིག་ ཅར་དང་རིམ་བཞིན་སྐྱེས་ནས་ཅིག་ཅར་དུ་ཚོགས་པའི་དུ་མས་མི་འཐོབ་ན་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མེད་པར་བརྩམ་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་
Chinese
由于以证得地之菩提的方法，遍智等在刹那间的现观中所说的一切义皆不显现的缘故。周遍是有的，因为成佛必须具足那些因缘聚合。另外，如果仅由前者产生，那么后者都将成为无意义的。同样，后者也一样适用。如果按照第二种情况，可以通过众多同时或众多次第产生而获得。如果按照第一种情况，以显现所有欲求之义的方法，众多心识同时产生，也不能获得菩提，因为这种情况是不可能的，因为经中说，众生都是各自具有同类识的相续。周遍是有的，因为发心是意识，如果众多意识同时产生，那么同类的众多意之识也将同时产生。如果按照第二种情况，证得无上佛陀菩提的忆念近取等直至不杂乱之间的证悟，即成为所知的发心自性，次第产生的心的刹那，成为先后相续的众多，即使聚集在同一时间，也不能获得菩提，因为它们之间没有关联，即没有聚合，因为后者一旦产生，前者就会立即坏灭，不会继续存在。这样，前者是指同时产生的众多聚集，而这里是指虽然是次第产生，但在后者存在时，前者也没有坏灭而存在的众多聚集。不是指次第生灭的众多，否则说“那是不正确的”是不合理的，因为自己也承认次第生灭的众多可以获得菩提，如果那样也无法获得，那么就没有其他获得的方式了。因为那也是因为彼此没有关联的缘故。在《摄略释》中说：“那些也不是聚集，因为那些是次第产生的，并且因为不能长久存在，所以不能同时存在。”通过提出疑问就可以理解。第二部分有三点，第一点是：如果先后各自，以及众多同时和次第产生后同时聚集的众多都无法获得，那么认为无法获得菩提的说法是不正确的。
English
Because all the meanings spoken of in the instantaneous direct perception by omniscient and so on, as the method of accomplishing the enlightenment of the ground, do not appear. The pervasiveness exists, because to attain Buddhahood, those collections of causes must be complete. Furthermore, if only the former produces, then the latter will all become meaningless. Similarly, the latter also applies. According to the second case, it can be attained by many simultaneously or many sequentially arising. According to the first case, by the method of accomplishing all the desired meanings, the very multitude of many minds arising simultaneously does not attain enlightenment, because such a thing is impossible, because the scriptures say that sentient beings each have a continuum of consciousness of the same kind. The pervasiveness exists, because the generation of mind is mental consciousness, and if many mental consciousnesses arise simultaneously, then many mental consciousnesses of the same kind will also arise simultaneously. According to the second case, the realization from mindfulness and nearness, etc., to non-confusion, which accomplishes the enlightenment of the unsurpassed Buddha, that is, the nature of the mind generation that becomes known, the moments of mind that arise sequentially, the many that become the before and after in succession, even if gathered at the same time, do not attain enlightenment, because there is no connection between them, that is, no aggregation, because as soon as the latter arises, the former immediately perishes without continuing to exist. Thus, the former refers to the aggregation of many that arise simultaneously, while this refers to the aggregation of many that, although arising sequentially, the former does not perish but remains even when the latter exists. It does not refer to the many that arise and cease sequentially, otherwise it is unreasonable to say "that is not correct", because one also admits that the many that arise and cease sequentially can attain enlightenment, and if that also cannot be attained, then there is no other way to attain it. Because that is also because there is no connection with each other. In the Condensed Commentary, it says: "Those are also not an aggregation, because those arise sequentially, and because they cannot exist for a long time, they cannot exist simultaneously." It can be understood by raising a question. The second part has three points, the first point is: if each of the before and after, and the many that arise simultaneously and the many that arise sequentially and then gather simultaneously cannot attain, then the statement that enlightenment cannot be attained is not correct.