Tibetan
ཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་བྱང་དང༌། ཐ་མ་གསུམ་ནི་ཕྱི་མ་གཉིས་དང་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་དང་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་སྤོང་བ་དང་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེར་གནས་ལ་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་དབང་པོར་བཞག་སྟེ། མཛོད་ལས། རང་གི་དོན་དང་ཐམས་ཅད་ལ།། དམིགས་པར་དབང་བྱེད་ཕྱིར་དབང་དྲུག །ཕོ་ཉིད་མོ་ཉིད་ལ་དབང་ཕྱིར། །ལུས་ལས་མོ་དབང་ཕོ་ དབང་དག །རིས་གནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང༌། །རྣམ་པར་བྱང་ལ་དབང་བྱེད་ཕྱིར། །སྲོག་དང་ཚོར་བ་རྣམས་དང་ནི། །དད་སོགས་དབང་པོ་ལྔར་འདོད་དོ། །མྱ་ངན་འདས་སོགས་གོང་ནས་གོང༌། །འཐོབ་པ་ལ་ནི་དབང་བྱེད་ཕྱིར། །ཀུན་ཤེས་བྱེད་དང་ཀུན་ཤེས་དང༌། །དེ་བཞིན་ཀུན་ཤེས་ལྡན་དབང་པོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་དང་པོ་བཅུ་བཞི་ལ་ཀུན་ཉོན་དང་ཐ་མ་བརྒྱད་ལ་རྣམ་བྱང་གི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ། །གཞན་དུ་ན་ཡིད་དང་ཚོར་བ་གསུམ་ལ་འདས་ལམ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དད་སོགས་ལྡ་ལ་ཡང་ཕལ་ཆེ་བས་འཇིག་རྟེན་པར་བཤད་ཀྱི་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྔར་ལྟར་རོ། །དེ་དག་ལས་དྲུག་ནི་བཏགས་པ་བ་དང༌། ལྷག་མ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་དེ། ཕོ་མོའི་གཉིས་ལུས་དབང་གི་ཆ་དང༌། སྲོག་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གྱི་གནས་སྐབས་དང་ཐ་མ་གསུམ་དད་སོགས་ཀྱི་ཆ་ལ་བཏགས་པས་རྫས་གུད་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། འཁོར་བར་འཇུག་པ་པོའི་རྟེན་དང་དེར་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང༌། གནས་པ་དང་བདེ་སྡུག་གི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དྲུག་དང་གཉིས་དང་གཅིག་དང་ལྔ་བཞག་ལ། མྱང་འདས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལྔ་དང་གཅིག་དང་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཏེ། མཛོད་ལས། ཡང་ན་འཇུག་པའི་རྟེན་དང་ནི། །སྐྱེ་དང་གནས་དང་ཉེར་སྤྱོད་ལས། །བཅུ་བཞི་དེ་བཞིན་ལྡོག་པ་ལ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། མཛོད་ལས། མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་ལ་དགུ། །གསུམ་ཡིན་གསུམ་ནི་དྲི་མ་ མེད། །ཅེས་འདས་ལམ་ལ་བཞག་ཅིང་ཟག་མེད་ཁོ་ནར་འཆད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཉི་སྣང་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་མཐོང་ལམ་གྱི་དད་སོགས་ལྔ་བདེ་བ་ཡིད་བདེ་བཏང་སྙོམས་ཡིད་དང་དགུ་ཟག་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོར་འཇོག་སྟེ་དེ་དགུ་ཀ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གཉིས་ལ་ཡང་ངོ༌། །ཀུན་བཏུས་སུ། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ལ་གང་དབང་བྱེད་པའོ། །ཀུན
Chinese
世间和清净，最后三者是获得后二者和无余涅槃，以及断除见断和修断，以及以能自在安住于现法之义而安立为根。如《俱舍论》云：‘于自义及一切，为境自在故立六，于男女性自在故，身中立女男根二。于一切趣杂染净，自在故立命及受，信等五根如是许，为能自在得涅槃，等以上上诸功德，故立未知当知根，及已知根如是说，并立具知根。’如是说。其中，最初十四者名为杂染根，最后八者名为清净根。然而，此非决定，否则，意和三种受则应成无有解脱道。信等五者，多数也说是世间的，不决定的理由如前。其中六者是假立的，其余是实有的，男女二者是身根的一部分，命是蕴聚相续的阶段，最后三者是信等的一部分，因此没有独立的实物。第二，以能使众生进入轮回的所依，以及在那里新生的，以及安住和享受苦乐果报的自在而安立六、二、一、五。在涅槃中也是如此，以四种自在而决定为五、一、一。如《俱舍论》云：‘又入之所依，生住及受用，十四如是返，诸根即相异。’如是说。第三，如《俱舍论》云：‘见修无学道，九三三无垢。’如是安立于解脱道，并且随顺唯说无漏的宗派，在《日光论》中也是如此。也就是，见道的信等五者，以及乐受、意乐受、舍受、意，此九者生起无漏时，将不遍知安立为遍知根，但不是说此九者同时生起。同样，对于其他二者也是如此。在《摄类学》中说：‘何为未知当知根？谓加行道和见道的心之十五刹那所自在者。’
English
Mundane and pure. The last three are established as faculties by the meaning of obtaining the latter two and nirvana without remainder, and abandoning what is to be abandoned by seeing and what is to be abandoned by meditation, and being able to abide in comfort in the present dharma. As the Treasury says: 'For one's own purpose and all, To control the object, six faculties are established. To control the male and female, In the body, female and male faculties are established. From all realms, afflictions and, To control purification, Life and feelings, And the five faculties of faith and so on are desired. Nirvana and so on, from above to above, To control obtaining, The all-knowing and the all-knowing, And likewise the all-knowing faculty.' Thus it is said. Among them, the first fourteen are called the faculties of all afflictions, and the last eight are called the faculties of purification. However, it is not definite, otherwise, the mind and the three feelings would be without the path of liberation. The five of faith and so on are mostly said to be mundane, but the reason for being indefinite is as before. Among them, six are imputed, and the rest are substantially existent. The two of male and female are part of the body faculty, life is the state of the continuum of the aggregates, and the last three are part of faith and so on, so there is no separate substance. Second, by the power of the basis for entering samsara, and being newly born there, and abiding and enjoying the fruits of happiness and suffering, six, two, one, and five are established. In nirvana, too, it is determined as five, one, and one by the power of the four. As the Treasury says: 'Also, the basis of entering, Birth, abiding, and enjoyment, Fourteen are thus reversed, The faculties are different.' Thus it is said. Third, as the Treasury says: 'Seeing, meditating, and no more learning paths, Nine, three, three are stainless.' Thus it is established on the path of liberation, and following the school that only speaks of the uncontaminated, it is also the same in the Sunlight Treatise. That is, the five of faith and so on of the path of seeing, and the pleasant feeling, the mental pleasant feeling, equanimity, and the mind, when these nine arise uncontaminated, the unknown is established as the all-knowing faculty, but it is not that these nine arise simultaneously. Likewise, it is the same for the other two. In the Compendium it says: 'What is the unknown to be known faculty? It is what is controlled by the fifteen moments of the mind of the path of joining and the path of seeing.'
Tibetan
་ཤེས་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་གང་དབང་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་གང་དབང་བྱེད་པའོ། །ཞེས་དང་པོ་སྦྱོར་ལམ་ནས་ཀྱང་བཞག་ཅིང༌། འགྲེལ་པར་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་གདགས་གཞི་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་བགྲངས་ནས་བཅུར་བྱེད་དོ། །ཉི་ཁྲི་ལས། དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། སློབ་པའི་གང་ཟག་མངོན་པར་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་དད་པའི་དབང་པོ་སྣང་བ་མེད་ཅིང་འདུལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་དང༌། དེ་ལ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། སློབ་པའི་གང་ཟག་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་དད་པའི་དབང་པོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ། ཞེས་དང༌། དེ་ལ་ཀུན་ཤེས་པ་བསྲུང་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། མི་སློབ་ པའི་གང་ཟག་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དད་པའི་དབང་པོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དོན་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ་དང༌། བྱང་སེམས་མོས་སྤྱོད་པ་དང༌། གཉིས་པ་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་དང༌། བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་པ་ཡན་ཆད་དང༌། གསུམ་པ་ནི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་ས་བཅུ་བ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འབུམ་གྱི་གནོད་འཇོམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །བསྡུ་བ་ལས། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོའི་དོན་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་བརྩོན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་པོ་ལྔའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདིའི་དོན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོའི་དོན་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དུ་དབང་པོ་ལྔའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདིའི་དོན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོའི་དོན་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་མི་སློབ་པའི་ལམ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་བར་དུ་དབང་པོ་ལྔའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདིའི་དོན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་དང་པོ་སྦྱོར་ལམ་ནས་བཞག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔའི་བར་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ཐག་རིང་ཞིང་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་ པ
Chinese
何为知之根？即依于见道之心之第十六刹那，而能支配一切学道者。何为具一切知之根？即能支配无学道者。如是，初从加行道而立。释中，于初二之所依，数算不悦意而作十。二万颂云：彼中，何为不知令知之根？谓学人之未现证者，其信根不明，且能调伏者。如是。彼中，何为知之根？谓学人之具一切知者，其信根乃至慧根。如是。彼中，何为守护一切知之根？谓无学人之阿罗汉、独觉、菩萨及如来等，其信根乃至慧根。如是。彼中，初者之义，谓声闻之入流果入者，及菩萨之胜解行地者。 দ্বিতীয়者之义，谓入流果住者，及菩萨初地以上者。 তৃতীয়者之义，谓声闻、独觉之阿罗汉，及十地者与如来，以十万之损减而说。摄要云：何为不知令知之根之义？谓说者，于现证真谛勤奋，从欲求善法起，乃至一切加行道中，五根之义为何，即当视此为彼之义。何为知之根之义？谓说者，从入流果起，乃至金刚喻定之间，五根之义为何，即当视此为彼之义。何为具一切知之根之义？谓说者，从无学道起，乃至无余依涅槃界之间，五根之义为何，即当视此为彼之义。如是，初从加行道而立，然应作十五刹那之间。彼中云：不知令知之根，是与沙门之行果相距甚远，且为世间之分别念者。
English
What is the root of knowledge? It is that which, based on the sixteenth moment of the mind of the path of seeing, has power over all paths of learning. What is the root of possessing all knowledge? It is that which has power over the path of no learning. Thus, it is initially established from the path of joining. In the commentary, the basis of the first two is counted by enumerating unpleasantnesses, making ten. The Twenty Thousand Verse states: Among them, what is the root of making the unknown known? It is that which subdues and makes invisible the faculty of faith of those learners who have not yet realized it. Thus. Among them, what is the root of knowledge? It is the faculty of faith to the faculty of wisdom of those learners who possess all knowledge. Thus. Among them, what is the root of protecting all knowledge? It is the faculty of faith to the faculty of wisdom of the Arhats, Solitary Buddhas, Bodhisattvas, and Tathagatas who are non-learners. Thus. Among them, the meaning of the first is the Stream-enterer of the Hearers and the Bodhisattva who is in the stage of aspiration. The meaning of the second is the one who abides in the fruit of Stream-entry and the Bodhisattva who is on the first bhumi and above. The meaning of the third is explained by the Arhats of Hearers and Solitary Realizers, the one on the tenth bhumi, and the Tathagata, with the destruction of a hundred thousand harms. The Compendium states: What is the meaning of the root of making the unknown known? It is said that one should regard the meaning of the five faculties in all the paths of joining, starting from the desire for virtue, striving for the realization of truth, as its meaning. What is the meaning of the root of knowledge? It is said that one should regard the meaning of the five faculties from the fruit of Stream-entry up to the Vajra-like Samadhi as its meaning. What is the meaning of the root of possessing all knowledge? It is said that one should regard the meaning of the five faculties from the path of no learning up to the realm of Nirvana without remainder as its meaning. Thus, although it is initially established from the path of joining, it should be done between fifteen moments. It states: The root of making the unknown known is far from the fruit of the conduct of a renunciate and is a worldly conceptualization.