Tibetan
མདོ་ལས། རྣམ་པ་དེ་དག་དང་རྟགས་དེ་དག་དང་མཚན་མ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆེན་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྤྱིར་བྱང་སེམས་ཙམ་ལས་མ་གསུངས་ཀྱང༌། རྗེ་བཙུན་གྱིས་དེ་ཡི་དགོངས་པ་སྦྱོར་ལམ་པ་ནས་སྒོམ་ལམ་པ་ཕྱིན་ལ་བཟུང་ངོ༌། །ཚོགས་ལམ་པ་མི་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། རང་གི་རྒྱུད་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོར་མཛད་པ་ཞིག་ན་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བརྗོད་མོད་ཀྱི། །རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འཚམ་པར་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འདི་ལ་མེད་པས་ན་དེའི་ ཕྱིར་དང༌། རང་ལ་དངོས་པོ་དེས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་རྟགས་གཟུང་སླ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་གཞིར་མ་གྱུར་པས་ན་འདི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །ཞེས་གང་དུ་ཡང་མ་གསུངས་ཏེ། ཞེས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཡོད་ཀྱང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་གཟུང་སླ་བ་མེད་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་མ་བཞག་སྟེ། མདོར་ན་ངེས་ཀྱང་རྟགས་མེད་པས་སོ་ཞེས་འཆད་དོ། །འདི་ནི་ལེགས་ཏེ་ཐར་ཆའི་མདོར་ཉན་རང་གི་སར་མ་སྨས་མ་ཉམས་པར་རྫོགས་བྱང་དུ་འཚང་རྒྱ་བར་གསུངས་པ་དང་གསེར་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱང་དེ་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ལམ་གསུམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་འབྱེད་དམ་མི་འབྱེད་ཅེ་ན། ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱན་སྣང་དུ་ལ་ལ་རིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཀྱང་དབང་པོ་རྣོ་བས་ངེས་པར་འབྱེད་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དང༌། ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་དང༌། ཉི་སྣང་ལས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་བཀོལ་བ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ལམ་ཁོ་ནས་ས་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་ས་ཐོབ་པ་ལ་དབང་རྣོན་དགོས་པར་གསུངས་པ་དང༌།ཟླ་འོད་དུ་ཡང་འདིར་དབང་པོ་རབ་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ས་ནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ངེས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ན་རྟག་པར་མངོན་པར་ སྦྱོར་བར་དགའ་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཅན་ནོ། །དབང་པོ་འབྲིང་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་ཏེ་སྔོན་དུ་དེའི་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ནི་ས་མི་གཡོ་བ་ལས་ཏེ་ཞེས་བཤད་པས་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་འདོད་ལ་དེ་ཡང་ཟླ་འོད་ལྟར་ལེགས་ཞེས་འདོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བསྡུ་ཆེན་ལས་སར་ཆུད་པ་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེ་བ་དང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་གནས་མེད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཉན་ཐོས་ཐེག་ཆེན་དུ་ལྡོག་པ་བཞིན་དུ་བྱང་སེམས་ཐེག་དམན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡོད་དམ་ཞེས་པའི་ལན་དུ། བྱང་སེམས་དེ་ལྟ་བུའི་བག་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་དེས་སེམས་བསྐྱེད་འདོར་བ་ལ་བཏང་སྙོམས་མཛད་པ་གནས་མེད་པར་གསུངས་པ་དང༌། གཞུང་ལས་ཀྱང་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་གསུངས་པས་ཁྱད་པར་མི་འདོད་དོ། །འོན་ཀྱང་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་ཕལ་མོ་ཆེར་ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གསུངས་པས་སོ་སྐྱེའི་ས་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་རྟགས་ཐོབ་པ་ལ་དབང་རྣོན་དགོས་ཏེ་ གལ་ཏེ་ས་དེར་འབྲིང་རྟུལ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོབ་ན་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སྔར་བཤད་པ་དེ་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་དག་ས་བདུན་དུ་ཡང་དབང་རྟུལ་གྱིས་རྟགས་མ་ཐོབ་པར་བཞག་གོ །རྟགས་མ་ཐོབ་ཀྱང་ས་ཐོབ་ནས་ཐེག་དམན་དུ་ལྟུང་བ་ནི་མི་སྲིད་དེ། ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ལས་ཉམས་མི་སྲིད་པས་སོ། །འོ་ན་ས་བརྒྱད་པ་དང་མཚུངས་ཤེ་ན། ཉེས་པ་མེད་དེ། བརྒྱད་ པ་མན་ཆད་དུ་ངར་འཛིན་མ་ཟད་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་ལ་གཅེས་འཛིན་གྱི་བློ་འཇུག་པས་རང་དོན་ལ་གཞོལ་བའི་རྐྱེན་ཙམ་ཉེ་བར་གནས་ལ་བརྒྱད་པ་ནས་དེ་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་ཅེས་གསུངས་པས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ནི་གང་ལས་མི་ལྡོག་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་མཐར་འཚང་རྒྱ་བས་དེ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་བར་མ་ཆད་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེས་ན་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཐར་མི་ལྡོག་པར་ངེས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། གཟུགས་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཉི་ཤུ་དང་དྲུག་དང་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་དེ་དག་ལ་བདེན་ཞེན་ལྡོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ་ཐབས་ཤེས་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་གཉིས་ནི་རྟགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་གཞན་རྣམས་ཆ་ཙམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བཞི་པ་ནི། ཁ་ཅིག་མཉམ་གཞག་གི་རྟོགས་པ་ལས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་འབྱུང་རུང་དུ་སྒྲུབ་པ་རང་བཞིན་རྟགས་དང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ལས་མཉམ་གཞག་གི་རྟོགས་པ་དཔོག་པའི་འབྲས་རྟགས་གཉིས་བཞེད་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། མདོ་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཀ་ལས་བར་མ་ཆད་དུ་
Chinese
经部中说：“具有这些相、这些征兆、这些特征的大菩萨，应知为不退转。”虽然一般只说了菩萨，但至尊认为这是指从加行道到修道位的菩萨。不解释资粮道的原因是，《词明》中说：“如果以确定自相续的理由为主，那么与解脱分相应的善根也可以说是不退转。但是，因为此人不具备与自己的证悟相符，使他人信服的功德，所以，并且，因为自己也没有容易把握的，能确定区分的征兆，因此没有成为安立名言的基础，所以这不退转。”像这样任何地方都没有说。意思是说，虽然在自己的相续上存在不退转，但是因为没有容易把握的，与此相应的名言，所以没有安立为不退转。总之，解释说，虽然确定，但是没有征兆。这很好，因为在解脱分经中，说了声闻缘觉不退转，不退失，最终证得圆满菩提，并且金刚般的发心也是从那时才有的。那么，安住于三道者，是否区分根器的差别呢？有些人认为，在《庄严经论》中，有些人虽然种姓不确定，但是因为根器敏锐，所以在与确定区分的部分相应的状态中，因为方便的差别不可思议，所以确定为不退转。并且，第八地则安立为全部确定不退转，因此没有过失。并且，《日藏经》中也运用了不退转，是因为只有根器敏锐者才能获得那个地。因此说了获得不退转地需要根器敏锐。并且，《月光经》中也说，这里根器最上等的菩萨，从资粮道开始，因为确定般若波罗蜜多，并且具有大悲心，所以在圆满二资粮时，总是喜欢现前行，因此是不退转者。根器中等者是从极喜地开始，因为之前没有那样的确定等等。根器迟钝者是从不动地开始，这样说了，因此承认根器的差别，并且那也像《月光经》一样。
English
The sutra says, "A great Bodhisattva who possesses these aspects, these signs, and these characteristics should be known as irreversible." Although it generally only speaks of Bodhisattvas, Jetsun considers this to refer to Bodhisattvas from the stage of joining the path to the stage of the path of cultivation. The reason for not explaining the path of accumulation is that, as stated in "Clear Words": "If the reason for determining one's own continuum is taken as the main point, then this root of virtue, which is in accordance with the aspect of liberation, can also be said to be irreversible. However, because this person does not possess the qualities that would make others believe in accordance with their own realization, therefore, and because one does not have easily grasped signs that can definitely distinguish, therefore it has not become the basis for establishing terminology, so this is not irreversible." Like this, it is not said anywhere. It means that although irreversibility exists on one's own continuum, it is not established as irreversible because there is no easily grasped terminology corresponding to it. In short, it is explained that although it is certain, there are no signs. This is good, because in the Sutra of the Division of Liberation, it is said that Hearers and Solitary Realizers do not regress, do not degenerate, and ultimately attain complete enlightenment, and the diamond-like aspiration is also from that time. So, do those who abide in the three paths distinguish the differences in faculties? Some think that, in the Ornament of Realization, although some are of uncertain lineage, because of their sharp faculties, in the state corresponding to the part that definitely distinguishes, because the differences in means are inconceivable, they are determined to be irreversible. And, the eighth ground is established as all definitely irreversible, so there is no fault. And, the Sun Essence also uses irreversibility, because only those with sharp faculties can attain that ground. Therefore, it is said that attaining the irreversible ground requires sharp faculties. And, the Moonlight Sutra also says that here, the Bodhisattva with the highest faculties, from the stage of accumulation, because they are certain of the Perfection of Wisdom and possess great compassion, when they perfect the two accumulations, they are always happy to engage in manifestation, therefore they are irreversible. Those with medium faculties start from the Joyful Ground, because there was no such certainty before. Those with dull faculties start from the Immovable Ground, it is said, therefore acknowledging the differences in faculties, and that is also like the Moonlight Sutra.
Chinese
被称为“退转”。有些人认为，从大乘中退转，是因为生起嗔恨、退转、无处可去，以及像声闻完全转为大乘一样，菩萨是否会从下乘的寂灭中退转？对此的回答是：菩萨不会那样放逸，佛和菩萨也不会对他们舍弃菩提心而置之不理，这是不可能的。经论中也说没有根器的差别，因此不承认差别。然而，大多数的经和论都说，从第八地开始，在任何情况下都不会退转，因此，在凡夫地获得不退转的征兆需要敏锐的根器。如果中等和迟钝的根器也能在那时获得，那么之前对第八地的说法就不合理了。因此，在不净的七地中，也认为迟钝的根器没有获得征兆。即使没有获得征兆，获得地后也不会堕入小乘，因为不可能从大乘圣者的真实菩提心中退失。那么，这和第八地一样吗？没有过失。因为第八地以下我执未断，只要有我执，就会产生珍爱自己的心，因此只是接近于专注于自身利益的因缘，而第八地则没有这些。第二，说“从圆满菩提中不退转”，从成就佛果中不退转，是指从什么不退转的意义。也就是说，三乘的一切众生最终都会成佛，但这不仅仅是指最终，而是指中间不会中断地获得。因此，可以肯定的是，在暂时的情况下，也不会退转到轮回和寂灭的边缘。第三，从色等退转的二十六个或八个征兆等。也就是说，从色到一切智之间，通过证悟无自性，以能使对它们的实执退转的智慧为代表的大慈悲，即方便智慧的相续非常稳固，这二者是征兆的主要部分，其他的可以理解为只是一部分。第四，有些人认为，从等持的证悟中，可以推导出后得的言说，并认为具有自性征兆和后得征兆，以及从后得征兆推测等持证悟的结果征兆这二者，但这并不合理。因为在经和论中，都没有提到中间中断地
English
It is called "regression." Some people think that regression from the Mahayana is due to the arising of anger, regression, having nowhere to go, and just as the Shravakas completely turn to the Mahayana, will the Bodhisattvas regress from the Nirvana of the lower vehicle? The answer to this is: Bodhisattvas will not be so careless, and Buddhas and Bodhisattvas will not be indifferent to their abandonment of Bodhicitta, which is impossible. The scriptures also say that there is no difference in faculties, so they do not admit differences. However, most of the sutras and treatises say that from the eighth bhumi onwards, there will be no regression in any case, so obtaining the sign of non-regression on the ordinary ground requires sharp faculties. If the medium and dull faculties can also obtain it at that time, then the previous statement about the eighth bhumi is unreasonable. Therefore, in the impure seven bhumis, it is also considered that the dull faculties have not obtained the sign. Even if the sign is not obtained, it is impossible to fall into the Hinayana after obtaining the bhumi, because it is impossible to regress from the true Bodhicitta of the Mahayana Arya. So, is this the same as the eighth bhumi? There is no fault. Because below the eighth bhumi, self-grasping has not been cut off, and as long as there is self-grasping, the mind of cherishing oneself will arise, so it is only close to the cause of focusing on one's own interests, but the eighth bhumi does not have these. Second, it is said that "non-regression from perfect Bodhi," non-regression from the attainment of Buddhahood, refers to the meaning of non-regression from what. That is to say, all beings of the three vehicles will eventually attain Buddhahood, but this does not only refer to the final attainment, but to the attainment without interruption in the middle. Therefore, it can be affirmed that, in the temporary situation, there will be no regression to the edge of samsara and nirvana. Third, the twenty-six or eight signs of regression from form, etc. That is to say, from form to omniscience, through the realization of selflessness, the great compassion represented by the wisdom that can make the clinging to them regress, that is, the continuous stream of skillful means and wisdom is very stable, these two are the main parts of the signs, and the others can be understood as only a part. Fourth, some people think that from the samadhi of realization, the expression of subsequent attainment can be deduced, and they think that there are both the sign of self-nature and the sign of subsequent attainment, and the sign of the result of inferring the samadhi of realization from the sign of subsequent attainment, but this is not reasonable. Because in both the sutras and treatises, there is no mention of interruption in the middle.