Tibetan
མཐའི་འགྲེལ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་འདི་ངེས་པར་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཐེག་གྱི་ལམ་བདེན་ཉན་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པས་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་ཉིད་གསུངས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར། མཁྱེན་པ་གསུམ་རྟེན་སོ་སོར་ངེས་པས་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལ་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རྣམ་ཡོད་པར་མི་འཐད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། བཞི་དང༌། ལྔ་དང༌། དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལམ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྟེ་ དེའི་ནང་ནས་ལམ་དང་པོ་ཟག་མེད་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ནི། མཚན་ཉིད་དམ་བདག་ཉིད་དག་ཡིན་ནོ། །གང་ན། མདོ་ལས་གསུངས་པའི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས། འདུལ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པའི་བར་ཏེ་བཞི་ནིའོ། །གང་གིས་ན། ལམ་དང་སོགས་པས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་བར་གྱིའོ། །ལམ་སོགས་བཞི་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་སོགས་བཞིས་སྟོན་པ་ཅི་ཞེ་ན། ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་རིམ་པ་ལྟར་བྱེད་པ་པོའི་གང་ཟག་མེད་པར་རྟོགས་པས་དེར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་དང༌། ཤེས་པ་པོའི་གང་ཟག་མེད་པར་རྟོགས་པས་དེར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པ་དང༌། ཐ་སྙད་དུ་དམན་པའི་ས་དོར་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནས་སྐབས་ལེན་པའི་སྒོ་ནས་འཕོ་བ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནར་འཕོ་བ་མེད་པ་དང༌། ཐ་སྙད་དུ་ཉོན་མོངས་བཏུལ་ནས་མྱང་འདས་སུ་འགྲོ་ཡང་དེ་ཁོ་ནར་འདུལ་བ་མེད་པས་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལམ་གཉིས་པ་ཟག་བཅས་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ནི། གཉེན་པོ་གྱུར་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ན། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འོ། །གང་ན། ཕྱིའི་གཟུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ལྔའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ནི་མཚོན་པའི་སྒོམ་ལམ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་རྟོགས་པ་ལྔའོ། །ལྔ་གང་ན། གཟུང་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་བར་ཏེའོ། །ཇི་ལྟར་མཚོན་ན་རྨི་ལམ་སོགས་ལྔས་གཟུང་བ་ངོ་བོ་མེད་པ་སོགས་སུ་ མཚོན་ཞིང་དེས་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་འཕེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱིའི་གཟུང་བ་རྨི་ལམ་ལྟར་ཡུལ་དུ་སྣང་ཡང་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང༌། སྒྲ་བརྙན་ཏེ་བྲག་ཆ་ལྟར་བདེན་པའི་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་དང༌། མིག་ཡོར་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་ནམ་ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་ལྟར་རྣམ་པ་ཙམ་མ་འགགས་པ་དང༌། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལྟར་གཟོད་མ་ནས་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང༌། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་
Chinese
因为在最后的解释中这样说过。因此，圣者的意图也一定是学者的这个观点。否则，声闻缘觉会现量证悟道的真谛。圣者既然宣说了见修之道，又怎么能与佛陀相联系呢？由于三种智慧的所依各不相同，因此佛陀菩萨不应有基识的识相。第二（部分）分为三（部分）：四、五和六。第一，关于存在三种道，即： 其中，第一个道，显示存在于无漏之中的相状，是特征或自性。在何处？从经中所说的“无作者之相”到“无调伏之相”之间，共有四种。通过什么？通过道等确定产生的（方式）。如果问，道等四者如何通过无作者等四者来显示？道等四者依次通过了悟无作者的补特伽罗，从而成为执著于此的对治；了悟无知者的补特伽罗，从而成为执著于此的对治；在名言中，舍弃低劣之地，从取殊胜之境的角度来说，虽然有转变，但并非仅限于此的转变；在名言中，调伏烦恼而趋向寂灭，但并非仅限于此的调伏，因此，它们如是显示。第二，显示第二个道，存在于有漏之中的相状，是成为对治之法。通过什么？通过执著于所知障的分别念。在何处？以外境所取的无自性等特征或自性，以五种相状的名词来表示的，是修道后得的五种证悟。五种是什么？从所取如梦之相到如幻之相之间。如何表示呢？梦等五者表示所取无自性等，并且也以其各自的对境的证悟增长的方式。如此，外境所取如梦般，虽然显现为境，但没有真实的自性；如回声，不是从真实的因产生的；如眼翳，如影像或二月般，仅仅是相状没有止息；如阳焰之水，从最初开始，戏论便已寂灭；如幻化的马牛，自性寂灭。
English
Because it is said in the final explanation. Therefore, the intention of the noble ones must also be this view of the scholar. Otherwise, the Hearers and Solitary Realizers would directly realize the truth of the path of the Vehicle. Since the Noble Ones have spoken of the path of seeing and meditation, how can it be related to the Buddhas? Since the supports of the three knowledges are determined separately, it is not appropriate for Buddhas and Bodhisattvas to have the aspects of the base consciousness. The second (part) is divided into three (parts): four, five, and six. First, regarding the existence of three paths, namely: Among them, the first path, showing the aspect of being in the uncontaminated, is the characteristic or self-nature. Where is it? From the "aspect of no agent" mentioned in the Sutra to the "aspect of no taming," there are four in total. Through what? Through the path and so on, the determined arising (manner). If asked, how do the four, such as the path, show through the four, such as no agent? The four, such as the path, sequentially, by realizing the absence of a person as an agent, thereby acting as an antidote to clinging to it; realizing the absence of a knower, thereby acting as an antidote to clinging to it; in conventional terms, abandoning the inferior ground, from the perspective of taking the superior state, although there is transformation, it is not limited to just that transformation; in conventional terms, having tamed the afflictions and going to Nirvana, but not just that taming, therefore, they show it as such. Second, showing the aspect of the second path, existing in the contaminated, is being the antidote. Through what? Through the conceptual thoughts that grasp the obscuration of knowledge. Where is it? The characteristics or self-nature of external objects, such as emptiness, etc., represented by the terms of five aspects, are the five realizations of the meditation path's subsequent attainment. What are the five? From the aspect of grasping like a dream to the aspect of grasping like an illusion. How are they represented? The five, such as dreams, represent the emptiness of grasping, etc., and also in the manner of increasing the realization of their respective objects. Thus, external grasping is like a dream, although it appears as an object, it has no true self-nature; like an echo, it is not produced from a true cause; like an eye disease, like an image or a double moon, only the aspect has not ceased; like mirage water, from the beginning, elaboration is nearly pacified; like illusory horses and cattle, naturally sorrowful.
Tibetan
ལས་འདས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཉེན་པོ་བྱེད་ཚུལ་ནི། སྤྱིར་ཏེ་གཟུང་བ་རྨི་ལམ་ལྟར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་དེ་ལ་བདེན་འཛིན་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་ནུས་པའོ། །གསུམ་པ་ལམ་གསུམ་པ་ཟག་མེད་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ནི། གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གང་ན་མཐོང་ལམ་ཟག་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་དྲུག་ནིའོ། །དྲུག་གང་ན། ཕྱིའི་གཟུང་བ་དོར་བྱ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། དེ་བླང་བྱ་རྣམ་པར་བྱང་པའི་དངོས་པོར་མེད་པ་དང༌། དེའི་རང་བཞིན་གོས་པ་མེད་པ་འོད་གསལ་བ་དང༌། དེ་གཟུཊ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བའི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང༌། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་ལ་རློམ་པ་སྟེ་རློམ་པར་བྱར་མེད་པ་ཉིད་དང་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་མི་གཡོ་བ་སྟེ་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའོ། །གང་གི་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིའོ། །དྲུག་གང་ན། ཕྱིའི་གཟུང་བ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དོར་བྱར་རྟོག་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས་དེ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བ་བླང་བྱ་དང༌། དེའི་རང་བཞིན་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་གོས་པའི་དྲི་མ་ཅན་དང༌། དེ་ལ་གཟུགས་དང་སོགས་པས་རེག་བྱའི་བར་གྱི་སྤྲོས་པ་སྟེ་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང༌། དེ་ངོ་བོས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་རང་གི་རྟོགས་པ་ལ་གཟུང་བ་བདེན་པ་སྔར་ཡོད་ཕྱིས་མེད་པར་རྟོགས་པའོ་ཞེས་དང༌། དེ་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལ་རེ་ཞིག་སྟོང་ཡང་ཕྱིས་དེ་ལོག་ནས་མི་སྟོང་བར་འཛིན་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཉེན་པོ་དྲུག་པོ་དེས་སྤྱི་ཙམ་ནས་གཟུང་རྟོག་སྤོང་ཚུལ་ནི། སོ་སོར་ངེས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་རེ་རེ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་རྣམ་རིས་སུ་ཆད་པས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱི་མ་དྲུག་སྤོང་ཚུལ་ནི། སྤང་གཉེན་གྱི་གྲངས་གོ་རིམས་བཞིན་དུའོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་སོགས་སོ། །བཞི་པ་ནི། སྤྱིར་ན་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་དོན་བཤད་པའི་གཉིས་པ་སྟེ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ས་བཅད་སྤྲོ་ཞིང་དང་པོར་མཚམས་སྦྱར་དང་མདོར་བསྟན་ཀྱི་སྐོར། གཉིས་པ་ལ་བཞི་ལས། སྦྱར་བ་ནི། གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུངས་སོ། །བསྟན་པ་ནི། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་བྱའི་རྣམ་པ་གང་ན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་བར་སོ་དྲུག་མདོ་ལས་བསྒྲགས་པའོ། །ཚིག་
Chinese
因为是超越了行为，所以是完全清净的。对治的方法是：一般而言，即使仅仅修习将所执著的事物理解为如梦如幻等，也能舍弃对它的所有真实执着。第三，在第三道无漏道上存在的相是成为对治的那些。哪里有见道无漏的六种相呢？六种是什么呢？外在的所取是应舍弃的，没有遍一切烦恼的实物；那是应取的，没有完全清净的实物；它的自性是没有沾染的，是光明的；它没有色声等差别的戏论；它是以自性空性来证悟的，对于证悟没有傲慢，即没有可以傲慢的；以及那自性空的空性是不动摇的，即证悟到存在到轮回存在为止的相。什么的呢？遍计所执的六种所知障的。六种是什么呢？对外在的所取，认为是应舍弃的遍一切烦恼的所知障；同样地，结合起来，对于它是完全清净的应取；对于它的自性，是有被烦恼习气沾染的污垢的；对于它，有色等直到触的戏论，即具有差别；对于它，在证悟到本体是空性的自己的证悟上，认为所取是真实的，是先前存在后来消失的；以及对于它，在本体是空性的自性上，暂时是空性的，但后来它转变而不认为是空性的，因此完全退转的遍计所执。那六种对治从总体上舍弃能取所取的方式是：各自确定，即是各自差别的对治，因为所缘的相是区分开的。具体而言，舍弃后面的六种的方式是：按照所舍和对治的数量顺序。第三是：如是等等。第四是：一般而言等等。第二是解释意义的第二，即道智的相的章节展开，首先是连接和简略指示的部分。第二有四部分，其中连接是：在基础智的相之后，宣说了道智的相。指示是：道智所要证悟的相是什么呢？从远离贪欲的相开始，直到没有实物的自性空性的相为止，经中宣说了三十六种。
English
Because it transcends actions, it is completely pure. The method of applying antidotes is: In general, even merely meditating on understanding apprehended objects as dreamlike, etc., can abandon all clinging to them as real. Third, the aspects present on the third path, the uncontaminated path, are those that have become antidotes. Where are the six aspects of the uncontaminated path of seeing? What are the six? The external apprehended object is to be abandoned, without any substance of pervasive afflictions; that is to be taken, without any substance of complete purification; its nature is unblemished, luminous; it is without the elaboration of distinctions such as form and sound; it is realized as emptiness by its own nature, without arrogance in realization, i.e., there is nothing to be arrogant about; and that emptiness of its own nature is unwavering, i.e., the aspect of realizing that it exists as long as samsara exists. Of what? Of the six conceptual obscurations of knowledge. What are the six? The obscuration of knowledge that considers the external apprehended object as a pervasive affliction to be abandoned; similarly, combining that, it is completely pure and to be taken; for its nature, it is stained with the impurities of afflicted habitual patterns; for it, there is elaboration of distinctions such as form and so on up to tangible objects, i.e., it possesses distinctions; for it, in one's own realization of realizing that its essence is empty, it is considered that the apprehended object is real, that it existed before and disappeared later; and for it, in the nature of its essence being empty, it is temporarily empty, but later it changes and is not considered empty, therefore, the conceptualization of complete degeneration. The way those six antidotes abandon the apprehended and apprehending in general is: each is definite, i.e., each is a distinct antidote, because the aspects of the object are distinguished. Specifically, the way to abandon the latter six is: according to the numerical order of what is to be abandoned and the antidote. The third is: Thus, and so on. The fourth is: In general, and so on. The second is the second of explaining the meaning, i.e., the section on the aspects of the path of knowledge is expanded, and first is the section on connection and brief indication. The second has four parts, of which the connection is: after the aspects of the basis of knowledge, the aspects of the path of knowledge are explained. The indication is: What are the aspects to be realized by the path of knowledge? From the aspect of being free from desire onwards, up to the aspect of the emptiness of the nature of non-existence, thirty-six are proclaimed in the sutra.