Tibetan
བ་ཕུང་པོ་ལ། །བཏགས་ཙམ་ཞེས་ཀྱང་མ་གསུངས་ཏེ། །དེ་ཚེའི་སྐྱེ་བོ་དེ་འདྲ་དེ། །སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐལ་ལྡན་མིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་གཞག་པར་བྱ་བའི་དྲི་བ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་བཅུ་བཞིར་གསུངས་པ་ནི། འཁོར་དེའི་བདག་ལྟ་ཅན་གྱི་གདུལ་བྱ་ཉེ་བའི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་པའོ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཁྱེན་ཚུལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མཁྱེན་ཏེ། དེ་ཡང་ཕུང་ལྔ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཤེས་པས་གཡོ་བ་སོགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུམ་འདི་ ལ་བརྟེན་ཏེ་གཟུགས་མཁྱེན་ནོ། །གཟུགས་ཇི་ལྟར་མཁྱེན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འགྱུར་བ་རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་འབད་པ་སྦྲོས་པ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་མཁྱེན་ནོ་ཞེས་དང༌། སེམས་བཞི་ཡང་དེ་ལྟར་མཁྱེན་པར་གསུངས་སོ། །གཡོ་བ་སོགས་ལས་གཞན་ཕུང་ལྔ་དེ་དག་ནི་ཞེས་པ་འདས་མ་ཐག་པའི་བསྙེེག་ས་དང་མི་འབྲེལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་རང་གིས་རྟོགས་པ་ལྟར་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་བསྟན་ཅིང་བཏགས་པའམ་འདོགས་པ་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་མཆོག་ཏུ་མཁྱེན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་བཞི་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འདོགས་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་དང༌། ཡུམ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང༌། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པའོ། །དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་དང༌། དེ་ཇི་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དང༌། དེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་རྟོགས་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ལྟར་གཞན་ལ་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གསུམ་པ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་འགྲེལ་ཚིག་གིས་ཟིན་ཅིང་རྩ་བས་གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་ཡང་ངོ༌། །བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གཙོ་བོར་གཞི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་དེ་ལས་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ གི་མིང་གཞིའི་ཕུང་པོ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་མཁྱེན་པར་གསུངས་པས་གཞི་མཁྱེན་པའི་ཤེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ཤེས་མཚན་བཤད་པའི་གཉིས་པ་སྟེ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེའི་ཤེས་མཚན་བཤད་པ། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེའི་ཤེས་མཚན་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་ནས་རྐང་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་བསྡུས་ཏེ་མཚོན་ཚུལ་བསྟན་ཏོ། །ཐ་མའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་རོ། །ཤཱནྟི་པས་སྐྱེ་མེད་སོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དགུར་བྱེད་དོ། བཅུ་དྲུག་ཀྱང་ལྔར་འདུ་སྟེ། ཆོས་ཅན་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རབ་དབྱེ་དང་དམ་བཅའ་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དང༌། གཏན་ཚིགས་རྒྱུས་མ་བྱས་ཤིང་བློས་ཀྱང་མ་བསྒྲུབས་པ་དང་དཔེ་ཡི་དོན་དང་དེ་དག་བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པ་སྟེ་དང་པོ་བཅུ་དང༌། བཅུ་གཉིས་པ་དང༌། དེ་ནས་གཉིས་དང་བཅུ་གཅིག་པ་དང་ཐ་མ་གཉིས་དང་གྲངས་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ན། སྟོང་ཉིད་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ནི་འོ། །གང་གིས་ན། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། ཡུལ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་རམ་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག་གིས་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དག་དེའི་མཁྱེན་པ་བཅུ་དྲུག་སྐྱེད་པའི་ནུས་ལྡན་དུ་མཚོན་པས་ནའོ། །མཚོན་ཚུལ་ནི། སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ནུས་པ་བཅུ་དྲུག་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུའོ། །ཉི་སྣང་ལས། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ བཅུ་དྲུག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཞེས་པ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། །ལམ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེད་པར་མཚོན་པ་ལ་དགོངས་སོ། །འདི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་གང་ན་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དང༌། རྒྱུའི་མཚན་མ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང༌། འབྲས་བུ་ལ་སྨོན་པར་བྱར་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི། ལྷའི་བུ་དག་ཡུམ་ཟབ་མོ་འདིའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། ལྷའི་བུ་དག་ཡུམ་ཟབ་མོ་འདིའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཚན་མ་མེད་པའོ། ལྷའི་བུ་དག་ཡུམ་ཟབ་མོ་འདིའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའོ་ཞེས། ཡུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་བཞིན་དེ་ཞེས་དྲུག་ཀ་ལ་སྦྱར་རོ། །རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་འབྱུང་གི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་དང༌། ལུགས་བཟློག་གི་འགག་པ་མེད་པར་དང༌། རྩ་བའི་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྡུས་པ་དྲི་མའི་བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་དང༌། དྲི་མ་དང་བྲལ
Chinese
就像“对于蕴，甚至没有说是假立的，像那样的人，没有证悟空性的福分”一样。像这样安立的问题虽然有很多，但说十四个，是考虑到那个眷属中具有我见的可调伏者的心意。那些动摇等心识，也从世俗的认知方式之外去认知，也就是五蕴如实和无误的如实等，因为无戏论地了知，所以动摇等也以如实的方式了知，如来依靠此经而了知色。如果问色如何了知？回答说，如实和无误的如实，以及变异、分别、相、勤作、造作、无所缘，如其所有地了知。还说四种心识也如此了知。动摇等之外的五蕴，与刚刚过去的逼近处没有关联。如来证悟的如实，像自己证悟一样向其他所化众生开示和假立或施设，了知的是，将如实施设、如实领会、如实最胜了知、如实正确开示的四种智慧合为一体，即是如实施设。如经中说：“依靠此经，现证圆满成佛。”又说：“因为现证圆满成佛，所以称为如来。”又说：“现证圆满成佛后宣说。”这些的差别是：将一切如实安立为一种方式，如实地证悟它，证悟它是诸法中最殊胜的，像证悟一样向他人开示。这样说来，除了第三个之外，其他的都已被解释词所涵盖，而从根本上说，第二个和第四个也是如此。这十六个主要是以五蕴为基础，并且也说了从五蕴中的心和心所的名言蕴，以及如实地了知，因此是通过了知基础的智慧。第二是解释智慧相的第二部分，即通过道智的方式解释它的智慧相。第二部分有三个方面，第一个方面是：在基础智的智慧相之后，是道智的...
English
It is like saying, "For the aggregates, it is not even said to be nominally established; such a person at that time does not have the fortune to realize emptiness." Although there are many questions to be posed in this way, the reason for saying fourteen is that it depends on the near-mindedness of the disciples in that assembly who have views of self. Those minds such as wavering are also known differently from the conventional way of knowing. That is, the five aggregates are known as suchness and non-erroneous suchness, etc., without elaboration. Because they are known without elaboration, wavering, etc., are also known as aspects of suchness. The Tathagata knows form by relying on this mother. If you ask how form is known, the answer is that it is known as suchness and non-erroneous suchness, and as change, discrimination, characteristics, effort, fabrication, and without object, as it is. It is also said that the four minds are known in the same way. The five aggregates other than wavering, etc., are not related to the immediately preceding proximity. The Tathagata's realization of suchness is to show and impute or designate it to other disciples as he himself realizes it. Knowing this is to combine the four knowledges of imputing suchness, comprehending suchness, knowing suchness as supreme, and correctly showing suchness into one, that is, to impute suchness. As it is said in the sutra, "Relying on this mother, one attains complete perfect enlightenment." It is also said, "Because one attains complete perfect enlightenment, one is called Tathagata." It is also said, "Having attained complete perfect enlightenment, he speaks." The differences between these are: to establish all suchness in one way, to realize it as it is, to realize it as the most excellent of all dharmas, and to show it to others as one has realized it. In this way, except for the third, the others are covered by explanatory words, and fundamentally, the second and fourth are also so. These sixteen are mainly based on the five aggregates, and it is also said that the aggregates of names of mind and mental factors from the five aggregates, and the knowledge of suchness, are therefore through the knowledge of knowing the basis. The second is the second part of explaining the characteristics of knowledge, that is, explaining its characteristics of knowledge through the way of path knowledge. The second part has three aspects, the first of which is: after the characteristics of knowledge of the base knowledge, it is the path knowledge's...
Chinese
从那里说了它的智名。第二，用一个半偈颂来解说，然后用最后两句来概括意义，从而展示了象征的方式。是所有最后智慧的终结。寂天将无生等合为一体，形成了九个。十六也归纳为五个，即有法，无法将道的自性之差别和誓言改变为其他，以及理由未经因由所作，也未经智慧所证成，以及比喻的意义，以及通达这些从二谛之门通达的方式，即最初的十个，第十二个，然后是第二和第十一个，以及最后两个，与数字相符。第三，是概括。在哪里呢？空性等的智慧的特征十六个是。通过什么呢？通过道智本身。理由是，这十六个所境的所境，智慧的形态的差别或区别十六个，象征着道智的加行具有生起其十六智的能力。象征的方式是，加行中十六种能力如何存在。从《日光》中说，以道智本身的智慧的形态十六个来掌握如来，这是因为《释量论》中说，通过道智之门生起如来的般若波罗蜜多，因此意在通过它来象征加行生起如来。这在现观的场合也适用。那在哪里呢？依赖于道智的所境，即一切的开始，以及名为一切的终结。了知一切法自性为空性，了知无有因的相，了知于果无有希求，即，天子们，这部甚深母的特征是空性。天子们，这部甚深母的特征是无相。天子们，这部甚深母的特征是无愿。将母的特征或自性这六个都联系起来。无有缘起顺生的生，无有缘起逆灭的灭，以及以名为根本等的词语所概括的垢染自性的一切烦恼，以及离垢。
English
From there, the names of its wisdom were spoken. Secondly, it explains with one and a half verses, and then summarizes the meaning with the last two lines, thereby showing the way of symbolism. It is the end of all final wisdom. Shantipa combines the unborn, etc., into one, forming nine. Sixteen are also summarized into five, namely, the subject of the law, the distinction of the nature of the path and the vow cannot be changed to others, and the reason is not made by cause, nor is it proven by wisdom, and the meaning of the metaphor, and the way to understand these from the gate of the two truths, namely, the first ten, the twelfth, then the second and the eleventh, and the last two, corresponding to the numbers. Thirdly, it is a summary. Where? The characteristics of the wisdom of emptiness, etc., are sixteen. Through what? Through the path wisdom itself. The reason is that the differences or distinctions of the forms of wisdom of the sixteen objects of these sixteen objects symbolize that the practice of path wisdom has the ability to generate its sixteen wisdoms. The way of symbolism is how the sixteen abilities exist in that practice. From "Sunlight," it says that the Tathagata is grasped by the sixteen forms of wisdom of the path wisdom itself, because it is said in the Commentary on Valid Cognition that the Prajnaparamita of the Tathagata is generated through the gate of path wisdom, so it is intended to symbolize the practice generating the Tathagata through it. This also applies to the occasion of complete enlightenment. Where is that? Relying on the object of path wisdom, that is, the beginning of everything, and the end of everything called everything. Knowing that all dharmas are empty in nature, knowing that there is no sign of cause, and knowing that there is no desire for the result, that is, sons of the gods, the characteristic of this profound mother is emptiness. Sons of the gods, the characteristic of this profound mother is signlessness. Sons of the gods, the characteristic of this profound mother is wishlessness. Connect all six of the mother's characteristics or nature. There is no arising of dependent origination in the forward direction, no cessation of dependent origination in the reverse direction, and all afflictions of the nature of defilement summarized by the words called root, etc., and freedom from defilement.