Tibetan
་པ་སྟེ། ཞེས་འབྱུང་ཞིང༌། བཞི་ཚན་གྱི་དང་པོ་གསུམ་ནས་ཐ་མ་གསུམ་གྱི་བར་གྱིས་རིམ་པ་ལྟར་འཕྲོ་བ་ནས་བཅུམ་པའི་བར་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད་པར་མཛད་ནས། མཐའ་ཡོད་མེད་སོགས་བཞི་འཁོར་བ་ལ་མཐའ་ཡོད་མེད་སོགས་ལ་བཤད་ཅིང༌། གནོད་འཇོམས་ཆེ་བས་སེམས་བཞི་རྟག་སོགས་ལ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉི་སྣང་མ་གཏོགས་པའི་འགྲེལ་པར་ལུས་སྲོག་གི་ལྟ་བ་གཉིས་སེམས་བཞི་པོ་དེ་གང་དུ་འདུ་བཤད་པ་མི་སྣང་ངོ༌། །གསུམ་པ་ནི། གྲངས་ཅན་གྱིས་ཤི་བ་ན་མི་མངོན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པས་གྲོངས་ནས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཕྱེ་བ་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་གིའོ། །རྒྱང་འཕེན་སོགས་ཀྱིས་ཤི་བ་ན་བདག་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བར་འཇིག་པར་འདོད་པས་གྲོངས་ནས་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བཙུམས་པ་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་གིའོ། །གཅེར་བུ་བས་གནས་སྐབས་ཅན་དང་གནས་སྐབས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པས་གྲོངས་ནས་འབྱུང་བ་དང་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཕྱེ་བཙུམས་གཉིས་ཀ་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་གིའོ། །གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བས་བདག་ཕུང་ པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པས་གྲོངས་ནས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱེ་བཙུམས་གཉིས་ཀ་བཀག་པ་ལ་རྟོག་པ་ནི་དེ་དག་གིའོ། །འདི་སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པ་སྟེ། ཟླ་འོད་དུ་ཡང་གང་ཟག་གི་སྦྱོར་ཚུལ་དང་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་བྲིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པས་ཕྱེ་བཙུམས་སོ་སོ་བ་གཉིས་དང༌། གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་པའི་རྟོག་པ་དང༌། གཉིས་ཀ་འགོག་པའི་རྟོག་པ་བཞི་སྦྱོར་ཞིང་བརྒྱད་སྟོང་པར་དང་པོ་གཉིས་གསུངས་པས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཤུགས་ལ་གོ་བར་དགོངས་པས་འཇུག་ཚུལ་གྱིས་ནི་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་གྱི་བཞི་ལ་སྦྱར་ཟིན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་བདག་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའི་ཞེས་རྟོག་ཚུལ་བཞི་དང་དེ་གང་ཟག་བཞི་བཞི་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་བཞི་ཚན་འོག་མ་གཉིས་ལ་ཡང་གསུངས་སོ། །དོན་དེ་ལ་ཁ་ཅིག་མཐའ་དང་ལྡན་པ་མདོ་ལས་སྔར་བཤད་ཀྱང་གྲངས་ཅན་དང་རྒྱང་འཕེན་གཉིས་ལ་དེ་བཟློག་ན་འགྲིག་གོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི། བཞིན་གྱི་གཉེར་མ་ལྟར་འགྲིག་པ་བཞིན་སྣང་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་དེ། དང་པོ་དང་གཉིས་པ་རྣམས་ནི་གཡོ་བ་དང་འདུ་བའི་ལྟ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་རྐྱང་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པར་གསུངས་ན། ཇི་ལྟར་ན་མཐའ་ལྡན་དགག་པ་དང་མཐའ་མི་ལྡན་སྒྲུབ་པར་གོ་བཟློག་པ་འཐད་དེ། སྒྲུབ་པ་དགག་པ་དང་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་སྦྱར་བ་མི
Chinese
པསྟེ། ཞེས་འབྱུང་ཞིང༌། བཞི་ཚན་གྱི་དང་པོ་གསུམ་ནས་ཐ་མ་གསུམ་གྱི་བར་གྱིས་རིམ་པ་ལྟར་འཕྲོ་བ་ནས་བཅུམ་པའི་བར་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་པ་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད་པར་མཛད་ནས། མཐའ་ཡོད་མེད་སོགས་བཞི་འཁོར་བ་ལ་མཐའ་ཡོད་མེད་སོགས་ལ་བཤད་ཅིང༌། གནོད་འཇོམས་ཆེ་བས་སེམས་བཞི་རྟག་སོགས་ལ་སྦྱར་རོ། ། 如是生起，四句中的前三句至后三句，次第从舒张至收摄之间的心之行境，诸智者作广说。有边无边等四者，于轮回有边无边等而说。因能大害，故心四者与常等结合。 དེ་ལྟར་ན་ཉི་སྣང་མ་གཏོགས་པའི་འགྲེལ་པར་ལུས་སྲོག་གི་ལྟ་བ་གཉིས་སེམས་བཞི་པོ་དེ་གང་དུ་འདུ་བཤད་པ་མི་སྣང་ངོ༌། ། 如是，除日光外之注释中，身命之二见，此四心归于何处，未见有说。 གསུམ་པ་ནི། གྲངས་ཅན་གྱིས་ཤི་བ་ན་མི་མངོན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པས་གྲོངས་ནས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཕྱེ་བ་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་གིའོ། ། 第三，数论者认为死亡时以不现之方式存在，故于“死后生起”之开敷，乃彼等之分别。 རྒྱང་འཕེན་སོགས་ཀྱིས་ཤི་བ་ན་བདག་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བར་འཇིག་པར་འདོད་པས་གྲོངས་ནས་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བཙུམས་པ་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་གིའོ། ། 顺世外道等认为死亡时，我完全不随之而去而坏灭，故于“死后不生起”之收摄，乃彼等之分别。 གཅེར་བུ་བས་གནས་སྐབས་ཅན་དང་གནས་སྐབས་ཐ་དད་དུ་འདོད་པས་གྲོངས་ནས་འབྱུང་བ་དང་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཕྱེ་བཙུམས་གཉིས་ཀ་ལ་རྟོག་པ་དེ་དག་གིའོ། ། 裸形外道认为有阶段性和阶段各异，故于“死后生起与不生起”之开敷与收摄二者，乃彼等之分别。 གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བས་བདག་ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འདོད་པས་གྲོངས་ནས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱེ་བཙུམས་གཉིས་ཀ་བཀག་པ་ལ་རྟོག་པ་ནི་དེ་དག་གིའོ། ། 补特伽罗论者认为我与蕴既非一亦非异，故于“死后既非生起亦非不生起”之开敷与收摄二者皆遮止，乃彼等之分别。 འདི་སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པ་སྟེ། ཟླ་འོད་དུ་ཡང་གང་ཟག་གི་སྦྱོར་ཚུལ་དང་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་བྲིས་སོ། ། 此乃论师之观点，于《月光疏》中亦如是书写补特伽罗之结合方式与理由。 དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་བཞེད་པས་ཕྱེ་བཙུམས་སོ་སོ་བ་གཉིས་དང༌། གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་པའི་རྟོག་པ་དང༌། གཉིས་ཀ་འགོག་པའི་རྟོག་པ་བཞི་སྦྱོར་ཞིང་བརྒྱད་སྟོང་པར་དང་པོ་གཉིས་གསུངས་པས་ཕྱི་མ་གཉིས་ཤུགས་ལ་གོ་བར་དགོངས་པས་འཇུག་ཚུལ་གྱིས་ནི་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་སུ་འདུས་སོ། ། 如是，依论师之观点，结合开敷与收摄各自二者，以及二者皆成立之分别与二者皆遮止之分别四者，于《八千颂》中宣说前二者，故后二者乃意在言外，以进入之方式则摄于遮止与成立二者之中。 སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔར་གྱི་བཞི་ལ་སྦྱར་ཟིན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་བདག་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའི་ཞེས་རྟོག་ཚུལ་བཞི་དང་དེ་གང་ཟག་བཞི་བཞི་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་བཞི་ཚན་འོག་མ་གཉིས་ལ་ཡང་གསུངས་སོ། ། 论师已结合于先前之四者，如是亦应知于我常等，亦宣说了分别方式四者及彼与四种补特伽罗结合之方式，于下方之二四句中亦如是宣说。 དོན་དེ་ལ་ཁ་ཅིག་མཐའ་དང་ལྡན་པ་མདོ་ལས་སྔར་བཤད་ཀྱང་གྲངས་ཅན་དང་རྒྱང་འཕེན་གཉིས་ལ་དེ་བཟློག་ན་འགྲིག་གོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི། བཞིན་གྱི་གཉེར་མ་ལྟར་འགྲིག་པ་བཞིན་སྣང་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་དེ། དང་པོ་དང་གཉིས་པ་རྣམས་ནི་གཡོ་བ་དང་འདུ་བའི་ལྟ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་རྐྱང་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པར་གསུངས་ན། ཇི་ལྟར་ན་མཐའ་ལྡན་དགག་པ་དང་མཐའ་མི་ལྡན་སྒྲུབ་པར་གོ་བཟློག་པ་འཐད་དེ། སྒྲུབ་པ་དགག་པ་དང་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་སྦྱར་བ་མི། 于此义，有者说：“具边于经中虽先说，然于数论者与顺世外道二者，若颠倒则可”，此如面部之皱纹般看似合理，然无实义。若谓最初与第二乃动摇与聚集之见，具有唯是成立与遮止之相，则如何能将具边之遮止与不具边之成立颠倒理解为合理耶？不应将成立与遮止，遮止与成立结合。
English
Thus it arises, from the first three phrases of the four sets to the last three, the minds' activities from expansion to contraction are extensively explained by the wise. The four, such as having or not having an end, are discussed in relation to the cycle of existence having or not having an end. Because it is greatly harmful, the four minds are combined with permanence, etc. As such, in commentaries other than the "Sunlight," it is not apparent where the two views of body and life, these four minds, are categorized. Thirdly, the Samkhyas believe that upon death, one exists in an invisible manner, so the discriminations are those of the "arising after death" expansion. The Lokayatas, etc., believe that upon death, the self does not follow at all and is destroyed, so the discriminations are those of the "not arising after death" contraction. The Jainas believe in having temporary states and different temporary states, so the discriminations are those of both the "arising and not arising after death" expansion and contraction. The Personalists believe that the self is inexpressible as either the same as or different from the aggregates, so the discriminations are those of the "neither arising nor not arising after death" denial of both expansion and contraction. This is the view of the teacher; in the "Moonlight" commentary, the method of combination and the reasons for the person are written in the same way. Thus, according to the teacher's view, the two separate expansion and contraction, the discrimination of establishing both, and the discrimination of negating both are combined as four. In the "Eight Thousand Verse," the first two are taught, so the latter two are understood implicitly, and the method of entry is included in the two of negation and establishment. The teacher has already combined with the previous four, and similarly, it should be understood that the four modes of discrimination and their combination with the four types of persons are also taught in the lower two sets of four. Regarding this meaning, some say, "Although having an end is mentioned earlier in the sutra, it would be correct to reverse it for the Samkhyas and Lokayatas." This seems reasonable like wrinkles on the face, but it has no essence. If it is said that the first and second are views of movement and aggregation, having the nature of merely establishing and negating, then how can it be reasonable to reverse the understanding of negating having an end and establishing not having an end? It is not appropriate to combine establishment with negation and negation with establishment.
Tibetan
་རུང་བས་སོ། །དེས་ན་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་ཞེས་པ་ཤི་བའི་ འོག་ཏུ་ཟད་ནས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་འདོད་ན་དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱང་མཐའི་དོན་ནི་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་དེ། རྣམ་བཤད་རིགས་པར། མཐའ་ནི་ཟད་དང་འཇུག་ཆ་དང༌། །ཉེ་དང་ཕྱོགས་དང་སྨད་པ་ལའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཕུང་པོའི་ཆ་ལ་བྱས་ནས་ཚེ་འདིའི་རྣམ་ཤེས་ཕྱི་མར་འཇུག་པའི་ཆ་དང་ལྡན་པ་ལ་བཤད་ཅིང་མཐའ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་ལས་བཟློག་ན་ཆེས་འགྲིག་གོ །གང་དག་མི་རྟག་པར་དང་མཐའ་དང་ལྡན་པ་རྒྱང་འཕེན་ལ་འདོད་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་བརྟགས་པས་དེ་ཕན་ཆད་མེད་པར་མཐོང་བས་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང༌། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ལ་བརྟགས་པ་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་བས་མཐའ་དང་ལྡན་པར་ལྟ་བ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་ནི། ཆོས་མངོན་པ་ལ་མ་འདྲིས་པའི་བབ་ཅོལ་ཏེ། རྒྱང་འཕེན་ལོག་ལྟས་དགེ་རྩ་ཆད་པའི་རྒྱུད་ལ་མངོན་ཤེས་དང་བསམ་གཏན་གྱི་སྙོམས་འཇུག་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་པ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། །དེས་ན་དང་པོ་རྒྱང་འཕེན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕྱིས་མངོན་ཤེས་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་བ་དེ་དག་སྐྱེས་ནས་རྒྱང་འཕེན་དུ་སོང་བ་ནི་སྲིད་དོ། །རྒྱང་འཕེན་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མི་འདོད་པས་སའི་དངོས་གཞིར་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་བསྐལ་དང་འཆགས་བསྐལ་དྲན་པའི་ཚེ་མཐའ་ཡོད་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བར་གསུངས་བ་ཡང་ལྟ་ལོག་དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚན་གྱི་མཐའ་ལྡན་སོགས་ལ་སྦྱར་གྱི་འདི་ལ་མི་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་འདིའི་མཐའ་ལྡན་སོགས་བཞི་ལ་རྒྱང་འཕེན་ལ་ནི་རྟོག་གེ་ངན་པ་ལ་བརྟེན་པ་གཟུང་གི་ བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་གཉིས་ལ་གང་ཟག་གང་ཡིན་མི་གསལ་ཡང་བྱེ་བྲག་པ་བདག་གཟུགས་ཅན་དང་གྲངས་ཅན་ཤེས་པར་འདོད་པར་བློ་བརྟན་གྱིས་བཤད་པས་དེ་གཉིས་ལ་སྦྱར་རོ། །བཞི་པ་ནི། བཅུ་བཞི་པོ་དེ་ལ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་མི་དགེར་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་པས་མ་ཡིན་གྱི་འདི་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲིས་པ་ན། ཐམས་ཅད་བདག་ལས་བརྩམས་ཏེ་དྲིས་པས་གཞི་མེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་དཔྱད་དུ་མེད་པར་དགོངས་ནས་ལན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པས་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་མེད་ཅེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གསུང་ཞེ་ན། དེ་དག་བདག་མེད་པ་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་ཡང་མ་གསུངས་ཏེ། བཙུན་པ་གཞོན་ནུ་ལེན་གྱིས། མེད་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲོག །དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མ་གསུངས་སོ། །ཞེས་དང༌། སྲོག་ཅེས་བྱ་
Chinese
是允许的。因此，如果认为“我和世界有边”是指死亡之后断灭不再产生，那样也是可以的，但“边”的意义有很多。在《释论理》中说：“边是尽头和进入处，近和方向及下劣处。”就像这样，可以把“边”理解为后世蕴聚的一部分，解释为今世的意识进入后世的部分，与没有边相对立就非常合适。有些人认为“无常”和“有边”是指断见，他们认为通过神通观察前世，看到之前没有，所以认为无常；观察来世，看到没有产生，所以认为有边。这完全是不熟悉法相的胡说八道。断见邪见者，断绝了善根的相续中，神通和禅定的等持现前，真是笑话。因此，最初不是断见者，后来生起了依靠神通的那些见解，从而变成断见，这是有可能的。断见者根本不承认前世和来世，所以在地的基础上依靠禅定回忆起坏劫和成劫时，所说的产生有边无边的想法，也只是针对那两种邪见中的有边等，而不是针对这个。因此，这里的有边等四种，对于断见者来说，是依靠恶劣的分别念，而不是依靠禅定。最后两种，虽然不清楚是哪种人，但布拉丹（Blo brtan）说，可以认为是胜论派认为的具有形体的我和数论派的知者，所以可以把它们对应于这两种。第四个问题是：为什么对这十四个问题不作回答呢？不是因为不能对善与非善作出回答，而是因为当有人向如来提问这些问题时，所有的问题都是从“我”出发提出的，如来认为在没有基础的情况下无法进行详细的分析，所以没有回答，因此是不作回答。那么，为什么不说“无我”呢？因为他们不是能够接受“无我”的容器，所以也没有那样说。如青年莲花比丘说：“因为没有，所以世尊没有说生命，也没有在其他地方说。”以及“生命”这个词。
English
is permissible. Therefore, if one considers "I and the world have an end" to mean that after death there is annihilation and no further arising, that is also possible, but the meaning of "end" is manifold. In the Commentary on Reasoning, it says: "End is exhaustion and the point of entry, nearness and direction, and inferiority." Just like that, one can understand "end" as a part of the aggregates of the future life, explaining it as the part where the consciousness of this life enters the future life, and it is very appropriate to contrast it with not having an end. Some people think that "impermanence" and "having an end" refer to annihilationism, and they think that by observing previous lives through clairvoyance, they see that there was nothing before, so they think of impermanence; observing future lives, they see that there is no arising, so they think of having an end. This is complete nonsense from someone unfamiliar with the Abhidharma. For an annihilationist with wrong views, in whose continuum the roots of virtue are severed, for clairvoyance and meditative absorption to be manifest is a laughing matter. Therefore, it is possible that someone who was not initially an annihilationist later developed those views based on clairvoyance and thus became an annihilationist. Annihilationists do not acknowledge even a single previous or future life, so when it is said that on the ground, relying on meditation, when remembering the eons of destruction and formation, the idea of having or not having an end arises, that is also applied to having an end, etc., among those two wrong views, and not to this. Therefore, the four kinds of having an end, etc., here, for annihilationists, are based on bad conceptualization, not on meditation. For the last two, although it is not clear which person it is, Blo brtan said that it can be considered that the Vaisheshika school believes in a self with form and the Samkhya school believes in a knower, so they can be applied to those two. The fourth question is: Why are these fourteen questions not answered? It is not because one cannot answer about good and non-good, but because when someone asked the Tathagata these questions, all the questions were asked starting from "I," and the Tathagata thought that without a basis, detailed analysis was not possible, so he did not answer, therefore they are unanswered. Then, why doesn't he say "no-self"? Because they were not vessels capable of accepting "no-self," so he did not say that either. As the young monk Lena said: "Because there is not, the Blessed One did not speak of life, nor did he speak of it elsewhere." And the word "life."