Tibetan
། ཞེས་སོ། །བསྡུས་པ་དང་གཡེངས་པའི་སེམས་དེ་ཡང་དག་པར་ན་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པས་སམ་སྒོམ་སྤང་འགགས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་འགགས་པས་འགོག་པ་དང་མཐོང་སྤང་འགགས་པས་སྤོང་བའི་སྤངས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆ་རྣམ་པར་མཁྱེན་པའི་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ སེམས་དབེན་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་འགོག་པ་དང་སྤོང་བའི་རྣམ་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །སོ་སྐྱེའི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་སོགས་པས་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་རྣམས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངོ་བོར་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །རྩ་བར་སོགས་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་སྒྲས་བསྡུས་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སྤྲོས་བྲལ་དུ་ཤེས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུམ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་དང་གང་ཟག་ཕ་རོལ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ནས་བཅུ་བཞི་པའི་བར་ལ་སེམས་ཅན་དང་གང་ཟག་གཉིས་གཉིས་གསུངས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབྱེ་བས་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་མདོ་འདྲེན་ལུགས་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་བཞིན་སྦྱར་རོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་སེམས་ཆེན་པོའམ་ཡང་ན་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་དོན་ནི་མཉམ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ སེམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་བདག་མེད་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོས་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པའི་རྟེན་དུ་མཉམ་པར་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུམ་འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྔར་ལྟར་ལ་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །འཇུག་ཡུལ་གྱི་རྟེན་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པས་གྲངས་དང་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་མི་ནུས་པས་སེམས་ཚད་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུམ་འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྔར་ལྟར་ལ་སེམས་ཚད་མེད་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན
Chinese
如是说。收摄和散乱的心，如果正确地理解为没有毁灭，或者因为修断灭尽而远离贪欲，以及有漏的蕴全部灭尽而证得灭，以及见断灭尽而证得断的断灭，通达无为法的体性，了知不尽的相状，即：如来对那些有情的 心，如实了知心的寂静、离贪、灭尽和断灭的相状。如是说。凡夫的心与贪欲相应，以及与嗔恚和愚痴相应等，了知为离戏论的自性，即：如来对那些有情的心，如实了知与贪欲相应的心称为与贪欲相应的心。如是说。根本等字所包含的，是圣者们了知心远离贪欲、远离嗔恚和愚痴等为离戏论，即：如实了知远离贪欲的心称为远离贪欲的心。如是说。以法界自性了知心广大，即：如来依靠这部甚深般若波罗蜜多经，如实了知其他有情和补特伽罗的心广大称为心广大。如是说。从这里到第十四个，说到有情和补特伽罗两个两个，是因为世间和出世间的差别。这两个的引用经文方式，在下面的内容中也同样适用。因为普遍作用，心是伟大的，或者心变成伟大的意义是平等，也就是 了知一切心在胜义中无我，在名言中以如幻的自性平等作为获得功德的所依，即：如来依靠这部般若波罗蜜多经，如前一样，如实了知心变成伟大的。如是说。因为进入的对境的所依各自没有确定，所以无法用数量和尺度来衡量，因此了知心是无量的，即：如来依靠这部般若波罗蜜多经，如前一样，如实了知心是无量的。
English
Thus it is said. To truly understand the mind that is gathered and scattered, as being without destruction, or as being free from desire due to the cessation of what is abandoned through meditation, and as having all contaminated aggregates ceased, thus attaining cessation, and as having what is abandoned through seeing ceased, thus attaining the abandonment of abandonment, to fully understand the nature of the unconditioned, and to know the aspect of inexhaustibility, is that the Thus-Gone One knows those sentient beings' minds, truly and completely, just as they are, in terms of the aspects of solitude, freedom from desire, cessation, and abandonment. Thus it is said. To know the minds of ordinary beings, which are associated with desire, and with anger and ignorance, etc., as being of the nature of non-elaboration, is that the Thus-Gone One truly and completely knows, just as they are, that the minds of those sentient beings that are associated with desire are called minds associated with desire. Thus it is said. What is included by the word "etc." in the root is that the noble ones know minds that are free from desire, free from anger, and free from ignorance, etc., as being non-elaborate, that is, they truly and completely know, just as they are, that a mind free from desire is called a mind free from desire. Thus it is said. To know the mind as vast by the very nature of the realm of phenomena is that the Thus-Gone One, relying on this profound Mother, truly and completely knows, just as they are, that the minds of other sentient beings and other individuals are called vast minds. Thus it is said. From here to the fourteenth, the reason for speaking of two sentient beings and two individuals is the distinction between the worldly and the transcendent. This method of quoting sutras for these two will also apply to the following sections. Because of pervasive action, the mind is great, or the meaning of the mind becoming great is equality, that is, to know that all minds are equal in ultimate truth as being without self, and in conventional truth as being like illusion, as the basis for obtaining qualities, is that the Thus-Gone One, relying on this Mother, as before, truly and completely knows, just as they are, that the mind has become great. Thus it is said. Because the basis of the object of entry is not determined separately, it cannot be measured by number or measure, therefore, to know the mind as immeasurable is that the Thus-Gone One, relying on this Mother, as before, truly and completely knows, just as they are, that the mind is immeasurable.
Tibetan
་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །དཔེ་མེད་པས་སམ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་རྣམ་ཤེས་སམ་སེམས་བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུམ་འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྔར་ལྟར་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་ལྔ་ལ་ལྟར་མི་སྣང་བས་སེམས་བལྟར་མེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུམ་འདི་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྔར་ལྟར་ལ་བལྟར་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་སོ། །དེ་གཉིས་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའམ་སེམས་དེ་གཡོ་བ་དང་སོགས་པས་འདུ་བ་བཀྲམ་པ་བཅུམ་པའི་ལྟ་བ་དང་ལུས་སྲོག་གཅིག་ཐ་དད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ ནས་སྐྱེའི་དེ་དག་གིས་ཞེན་པ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུམ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་དང་གང་ཟག་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་གཡོ་བ་དང་འདུ་བ་དང་བཀྲམ་པ་དང་བཅུམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལྟར་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་འཕྲོ་བའམ་འདུ་བའམ་བཀྲམ་པའམ་བཅུམ་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཟུགས་ལ་བརྟེན། ཚོར་བ་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་པའི་རྒྱས་བཤད་དུ་ལྟ་བ་བཞི་མཁྱེན་པར་བཤད་དོ། །འདིར་འཕགས་པ་ལ་གཡོ་བ་སོགས་སྦྱར་བ་ནི། དགག་སྒྲུབ་གཉིས་ཀ་གཉིས་མིན་གྱི་སེམས་ཙམ་ཞིག་ལ་བྱའི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞིར་མི་གཟུང་ངོ༌། །འདིར་གཞི་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་མཚན་བཅུ་བཞི་པ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་དང་ཞེས་པའི་གཞུང་ལས་འཕྲོས་སྟེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞིའི་སྐོར་ལ་མཐའ་དཔྱད་པ། འདིའི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་བཞི། ལྟ་བའི་ངོ་བོ། སེམས་བཞི་དགག་སྒྲུབ་གཉིས་དང་སྦྱོར་ཚུལ། གང་ཟག་གང་གི་ཡིན་པ། སྒྲ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབུ་མའི་རྩ་བར། གང་འདས་ཕན་ཆད་མཐའ་སོགས་དང༌། །རྟག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དང༌། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཕྱི་མཐའ་དང༌། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན།། ཞེས་པ་ལྟར། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་བཞི། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་བཞི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟེན་པ་བཞི་སྟེ་བཅུ་གཉིས་དང༌། ལུས་སྲོག་གཅིག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ལྟ་བ་སྟེ་བཅུ་བཞིའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་བདག་དང
Chinese
通达彻知。如是。以无有譬喻，或以自性空性，对于不可指示的识或心，如是知晓，如来依此母，如前对于不可指示的心，如实如是通达彻知。如是。以无自性，或以如来五眼不可见，对于不可见的心，如是知晓，如来依此母，如前对于不可见的心，如实如是通达彻知。如是。此二者是从不缘境和有境之门而说的。知晓或心，以动摇等，集合、散布、收摄之见，以及身命一体、相异之见等，依如幻之五蕴，由彼等生起之执着而无成立，如是知晓，如来依此母，对于他方有情和他人之心之动摇、集合、散布、收摄，也如是知晓，有情之心之散布或集合或散布或收摄，所有生起和出现的一切，都依赖于色，依赖于受、想、行等和识而生起，如是通达彻知。如是之广说中，宣说了知晓四种见。此处对于圣者加上动摇等，是因为不可执取否定和肯定二者皆非二元的唯识宗的十四种见。此处从基识的识相十四“动摇等”之说中引申，对于不授记的十四种见进行了边际考察。此边际考察有四：见的体性，四心与否定肯定二者的结合方式，属于何人，词义解释。第一，在《中观根本慧论》中说：“何者已逝及未来，以及常等之见，涅槃及后际，皆是依于前际。”如是，依于前际者四种，依于后际者四种，依于涅槃者四种，共十二种，以及身命一体之见和彼二相异之见，共十四种。其中第一种是，我与
English
Thoroughly knows and understands. Thus it is. By having no analogy, or by emptiness of its own nature, knowing thus of the consciousness or mind that cannot be indicated, the Thus-Gone One, relying on this mother, as before, thoroughly knows and understands, just as it is, the mind that cannot be indicated. Thus it is. By having no self-nature, or by being invisible to the five eyes of the Thus-Gone One, knowing thus of the invisible mind, the Thus-Gone One, relying on this mother, as before, thoroughly knows and understands, just as it is, the invisible mind. Thus it is. These two are spoken from the door of not focusing on the object and the object-possessor. Knowing or the mind, with movement and so forth, the views of gathering, scattering, contracting, and the views of body and life being one or different, etc., relying on the five aggregates like illusions, by the clinging that arises from them, there is no establishment, knowing thus, the Thus-Gone One, relying on this mother, also knows thus the movement, gathering, scattering, and contracting of the minds of other sentient beings and other persons, whatever scattering or gathering or scattering or contracting of the minds of sentient beings arises and occurs, all of those depend on form, depend on feeling, perception, formations, etc., and consciousness, and will arise, thoroughly knows and understands. In such an extensive explanation, it is explained that four views are known. Here, adding movement etc. to the noble ones, is because the fourteen views of the Mind-Only school, which is neither affirmation nor negation, are not grasped. Here, extrapolating from the statement of the fourteen characteristics of the base consciousness, "movement etc.", an examination of the fourteen views that are not predicted. This marginal examination has four parts: the nature of the views, the way the four minds are combined with affirmation and negation, to whom they belong, and the explanation of the words. First, in the Root Verses on the Middle Way, it says: "Whatever is past or future, and the views of permanence etc., Nirvana and the later limit, all are based on the former limit." Thus, there are four that rely on the former limit, four that rely on the later limit, and four that rely on Nirvana, totaling twelve, and the view that body and life are one and the view that the two are different, totaling fourteen. The first of these is, self and