Tibetan
མ་མམ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་མཚན་ཉིད་པ་ལ་དགོངས་པར་བྱ་དགོས་ལ། སྤྱིར་ཕྱོགས་མཐུན་སོ་བདུན་ལ་སྒོམ་ལམ་མ་སྨོས་ཀྱང་དོན་གྱིས་གོ་བ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཀྱང༌། སོ་བཞི་པའི་རྣམ་ཐར་བདུན་སོ་སྐྱེ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་འཕགས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཆད་པ་ལ་ཤེས་བྱེད་མེད་ལ། ལམ་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་རྒྱུན་མཐའ་དང་སངས་རྒྱས་སར་བཞེད་པ་ནི་ནོར་བ་ཁོ་ནའོ། །རང་གི་ལན་ནི། སོ་བདུན་དང་སོ་བཞིའི་རྣམ་པ་འདི་དག་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་མིན་ལ་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྔར་འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་ལུང་དྲངས་པ་ལྟར་རྣམ་པ་རྒྱས་བཤད་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གཙོ་བོར་བསྟན་པས། འདིར་ཡང་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཅིང་དེ་ལ་སྤྱིར་བདེན་པ་བཞི་ཡོད་མོད་འོན་ཀྱང༌། འདིར་ལམ་བདེན་དང་དེ་ཡང་མཁྱེན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་ལམ་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུ་སྟེ། ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་སོགས་འབྱུང་བས་སོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་འདི་དག་ཡུལ་བདེན་བཞིའི་སྒོ་ནས་མ་བསྟན་པར་ཡུལ་ཅན་མཁྱེན་གསུམ་ གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཤེས་རྣམ་ཁོ་ནར་འཆད་པ་རིགས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མཁྱེན་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་མ་འབྲེལ་ཞེ་ན། རྣམ་མཁྱེན་ནི་ཡུལ་གཞི་ལམ་རྣམ་གསུམ་དང་ཡུལ་ཅན་མཁྱེན་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་འདིའི་རྣམ་པ་སྟོན་པ་ན་གཞི་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་སྟོན་དགོས་ལ། སྔར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པས་འདིར་ནི་དེ་གཉིས་མཚན་གཞིའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །སྔར་གྱི་ཉེར་བདུན་དང་སོ་དྲུག་གི་དོན་རྣམ་དེ་གཉིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ནི་འདིའི་སོ་བདུན་དང་སོ་བཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ཅན་འདི་དག་དམིགས་པར་བཤད་པ་ན་དེ་དག་གི་ཡུལ་བདེན་བཞི་ཡང་འདིའི་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལམ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་དང་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མ་གཟུང་བར་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པས་སོ། །དོན་གྱི་དབང་འདི་གཟིགས་ནས་བསྟན་བཅོས་སུ་དངོས་སུ་ལམ་བདེན་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་ཉི་ཚེ་བཤད་དོ། །རྣམ་མཁྱེན་ནི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་དང་པོ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་ཡང་དེའི་ཡུལ་དུ་བསྟན་དགོས་པས། འདིར་དེ་གཉིས་བསྟན་པ་དང༌། སྔར་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ལ་ཟློས་པ་ཡང་མེད་དེ། །སྔར་ནི་དེ་གཉིས་ར
Chinese
མ་མམ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་མཚན་ཉིད་པ་ལ་དགོངས་པར་བྱ་དགོས་ལ། 一般来说，即使没有提到三十七道品（ཕྱོགས་མཐུན་སོ་བདུན།，三十七道品）的修道次第，也应考虑到通过意义来理解，但是，由于三十四种解脱（སོ་བཞི་པའི་རྣམ་ཐར།）中的七种解脱（བདུན།）也存在于凡夫中，因此没有证据表明只对圣者进行解释。认为第五和第六道是常边和成佛之地是完全错误的。自己的回答是：这三十七和三十四的形态不是遍知的智慧的形态，甚至不是原因的形态。那么是什么呢？如前引用的两个大疏的论述，为了详细解释形态，主要展示了通过三种智慧所要证悟的对境的差别，即意义的形态。因此，这里也展示了遍知所要证悟的形态，虽然一般来说有四种真谛，但是，这里是道谛，并且将其分为三种智慧，因此有一百一十种基于三种智慧之道的形态，即“具有全知之道的所依的三十七种形态”等等。如果这些形态不是通过对境四谛来展示，而是通过有境三种智慧来展示，那么只解释为遍知的智慧形态是合理的。否则，从智慧的角度来解释是不相关的。遍知是基于对境基础、道三种和有境三种智慧的所有形态的有境，因此在展示此形态时，也必须展示基础智和道智两种形态。以前是从定义的角度来展示，所以这里是从所定义的基础的角度来展示这两种。以前的二十七和三十六的意义的形态，证悟那两种的是这里的三十七和三十四。在将这些有境作为目标来解释时，它们的对境四谛也将成为此的目标，因为如果不掌握“此道的对境和形态是这样的”，就无法了解它。看到这个意义的力量，经论中直接讲述了基于道谛的少许形态。遍知是一切形态的有境，因此也必须在其对境中展示基于前两种智慧的形态。因此，这里展示了这两种，并且以前解释这两种形态也没有重复，因为以前是这两种。
English
Mama! It is necessary to consider what is in accordance with and characteristic. In general, even if the stages of the thirty-seven factors of enlightenment (ཕྱོགས་མཐུན་སོ་བདུན།, thirty-seven factors of enlightenment) are not mentioned, it should be considered that they are understood through meaning. However, since seven of the thirty-four liberations (སོ་བཞི་པའི་རྣམ་ཐར།) also exist in ordinary beings, there is no evidence to suggest that they are explained only to noble ones. It is completely wrong to consider the fifth and sixth paths as the extreme of permanence and the place of Buddhahood. My own answer is: these forms of thirty-seven and thirty-four are not forms of omniscient wisdom, nor are they merely forms of cause. So what are they? As stated in the quotations from the two great commentaries, in order to explain the forms in detail, the differences in the objects to be realized by the three wisdoms, that is, the forms of meaning, are mainly shown. Therefore, here also the forms to be realized by omniscience are shown, and although there are generally four truths, here it is the truth of the path, and it is divided into three wisdoms, so there are one hundred and ten forms based on the three paths of the three wisdoms, that is, "the thirty-seven forms with the support of the path of all-knowingness," and so on. If these forms are not shown through the four truths of the object, but through the three wisdoms of the subject, then it is reasonable to explain them only as the forms of omniscient wisdom. Otherwise, explaining from the perspective of wisdom is irrelevant. Omniscience is the subject of all forms based on the three objects of ground, path, and the three wisdoms of the subject, so when showing this form, it is also necessary to show the two forms of ground wisdom and path wisdom. Previously, it was shown from the perspective of definition, so here these two are shown from the perspective of the defined ground. The forms of meaning of the previous twenty-seven and thirty-six, the ones who realize those two are the thirty-seven and thirty-four here. When explaining these subjects as objects, their objects, the four truths, will also become the objects of this, because it is impossible to know it without grasping "the object and form of this path are like this." Seeing the power of this meaning, the treatises directly explain a few forms based on the truth of the path. Omniscience is the subject of all forms, so it is also necessary to show in its object the forms based on the first two wisdoms. Therefore, these two are shown here, and there is no repetition in explaining these two forms previously, because previously they were these two.