Tibetan
ན་པ་དེ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གཟུགས་སོགས་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོར་མི་དམིགས་པས་དེ་དག་ལ་སྤྱིར་མི་གནས་པས་བཤད་པ་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་དག་ཏུ་འདོད་དེ། ཀཽ་ཤི་ཀ་འདི་ལ་བྱང་ཆེན་གྱིས་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གཟུགས་སོགས་དེ་དག་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་བཀག་པ་སྟེ་མི་གནས་པར་བསྟན་པས་བཤད་པའི་བཟོད་པ་ནི། དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་གནས་པར་མི་བྱའོ། ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་དང༌། བདེ་སྡུགབདག་ཡོད་མེད། ཞི་མ་ཞི། དབེན་མི་དབེན། སྟོང་མི་སྟོང༌། མཚན་མ་ཡོད་མེད། སྨོན་པ་ཡོད་མེད་ཅེས་བྱ་ བར་གནས་པར་མི་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །བཞི་པ་རབ་དགའ་སོགས་ས་བཅུ་དག་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ་དེ་ཐོག་མར་བྱས་ནས་ནི་མི་གནས་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིས་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆེན་གྱིས་ས་དང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་མི་བྱའོ། ཞེས་སོ། །ཆོས་དེ་དག་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་སོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །འདི་བཞི་ཀ་ལ་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉི་སྣང་གི་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་རྐང་པ་གཉིས་པས་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་དང༌། ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་གྱི་མ་དམིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པས་གཉིས་ཀ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ན་ལེགས་སོ། །ཤཱནྟིས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་མར་འདོན་ནོ། །མདོ་དེ་དག་གིས་སྦྱོར་ལམ་བཞི་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་དག་གིས་དེ་བཞི་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་བསྟན་ལ་ཡུལ་དེ་བཞི་ལ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རིམ་པ་བཞི་ཡོད་པ་ལྟར། མདོ་ཚན་པ་བཞི་པོ་དེར་ཡང་རིམ་པ་ལྟར་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཙམ་དང༌། ཡུལ་ལ་སྤྱིར་མངོན་ཞེན་ཙམ་དང་བྱེ་བྲག་གི་མངོན་ཞེན་དུ་མ་དང་དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་མང་བའི་མངོན་ཞེན་གྱི་ཆ་བཀག་པའི་རིམ་པ་བཞི་གསུངས་པ་དང་ཆ་མཚུངས་པའི་ རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །གསུམ་པ་ནི། སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ངེས་ཆ་བཞི་དང་དེ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་གཉིས་སོ། །གང་ལ་ན། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་སེམས་ལའོ། །ཡུལ་གང་ལ་རྣམ་པ་གང་གིས་དམིགས་པས་སྦྱོར་ལམ་སྐྱེ་ན། བདེན་པ་བཞིའི་དམིགས་པ་ལ་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །ལམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པ་གང་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་ཡུལ་དང་བཅས་པའོ། །དེའི་རྣམ་པ་གང་ན། རྟོགས་བྱ་གཟུགས་སོགས་དང༌། རྟོགས་པ་པོ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དེས་དམིགས་པས་དྲོད་སྐྱེ་བར་ཤེས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །ཐ་དད་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་དྲོད་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རང་རང་གི་ངོ་བོར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་དག་ལ་སྤྱིར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པས་དམིགས་པས་རྩེ་མོ་སྐྱེ་བར་ཤེས་སོ། །རྩེ་མོ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་མི་གནས་པར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་མི་རྟག་སོགས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པས་དམིགས་ པས་བཟོད་པ་སྐྱེ་བར་ཤེས་སོ། །ཁྱད་ཆོས་སུ་ཞེན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བཀག་ཅེ་ན། གཟུགས་སོགས་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟག་ཅེས་གནས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་མི་རྟག་ཅེས་གནས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །འདིར་རྟག་མི་རྟག་གཉིས་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་དགག་སྒྲ་འབྱུང་བ་ནི་མདོ་དང་རྩ་བ་རྒྱན་སྣང་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པས་འགྱུར་འདི་མི་བདེའོ། །གང་དག་འགྲེལ་ཚིག་འདི་སོར་བཞག་བཞིན་དུ་གཞུང་འདི་ཁྱད་ཆོས་སུ་ཞེན་ཚུལ་ལ་འཆད་པ་ནི། ཞིབ་ཏུ་མ་དཔྱད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་མི་རྟག་གི་མཐའ་བཀག་པ་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཐར་ཞེན་པ་ལ་སྦྱར་བས་སོ། །ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཞེན་ནས་མི་གནས་པ་སྟེ་གནས་བྱར་མི་རུང་བ་རྒྱས་པར་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དེས་དམིགས་པས་ཆོས་མཆོག་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་ཞེན་ནས་གནས་བྱར་མེད་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་རྣམས་བདེན་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་གཟིགས་པས་སོ། །ཁྱབ་པར་ཡོད་དེ། ཞེས་བྱ་བའམ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཚད་མར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པ་ཡིན་པས
Chinese
对于那（法）来说，没有二，也不能做成二。如是说。第二，因为色等那些不显现为自己的体性，所以说它们普遍不住于那些（法），被认为是顶峰。憍尸迦，对于此，大菩萨不应以缘念的方式安住于色。不应安住于受、想、行和识。如是说。第三，遮止以常与无常等方式安住于色等那些（法），即以显示不住的方式所说的忍耐是：不应以缘念的方式安住于称色为常。如是说。同样，无常以及苦乐、有我无我、寂静不寂静、远离不远离、空不空、有相无相、有愿无愿， 如是说不应安住。第四，从极喜等十地开始，即从那开始，以详细显示不住的方式所说的成为法的顶峰是：憍尸迦，此外，大菩萨不应以缘念的方式安住于第一地。如是说。为什么不应安住于那些法呢？因为是佛等。为什么呢？如此，如来应供正遍知无上圆满菩提现证成佛后，因为一切法不显现的缘故。这四个都作为理由来结合是日光（ཉི་སྣང་）的意旨。其中，第二句显示了不缘念所境，最后两句显示了不缘念有境的论证，如果将两者都结合于一切，那就好了。寂天（ཤཱནྟི）最后说这是声闻圣道。那些经部显示四加行道的理由是，因为那些经部显示了知那四者的道路，就像在那四个所境上有差别的四个次第一样。在那四个经部章节中，也同样按照次第，仅仅显示所境为空性，以及对于所境普遍的现有执着，以及对于个别现有的执着，以及从那之中也遮止了更多种类的现有执着的部分的四个次第，与此相似的 理由吗？我想是这样的。第三是，说是生起。在哪里呢？声闻的四种决定分和了知那（四种决定分）的道路，了知二者。
English
For that (dharma), there is no duality, nor can it be made into two. Thus it is said. Secondly, because those such as form do not appear as their own nature, it is said that they do not generally abide in those (dharmas), and are considered to be the pinnacle. Kausika, for this, a great bodhisattva should not abide in form in the manner of focusing. He should not abide in feeling, perception, formation, and consciousness. Thus it is said. Thirdly, the patience spoken of by preventing abiding in those such as form in the manner of permanence and impermanence, that is, by showing non-abiding, is: one should not abide in calling form permanent in the manner of focusing. Thus it is said. Similarly, impermanence, as well as suffering and happiness, self and no-self, peace and non-peace, solitude and non-solitude, emptiness and non-emptiness, sign and no-sign, aspiration and no-aspiration, Thus it is said that one should not abide. Fourthly, starting from the ten bhumis such as Joyful, that is, starting from that, the supreme of dharma spoken of by extensively showing the manner of non-abiding is: Kausika, furthermore, a great bodhisattva should not abide in the first bhumi in the manner of focusing. Thus it is said. Why should one not abide in those dharmas? Because they are Buddhas, etc. Why is that? Thus, after the Tathagata, the Arhat, the perfectly complete Buddha, has manifestly and completely awakened to the unsurpassed perfect enlightenment, it is because all dharmas do not appear. Applying these four as reasons is the intention of Nisnanga. Among them, the second line shows the non-focusing on the object, and the last two lines show the proof of the non-focusing on the subject. It would be good if both were applied to everything. Shanti finally says that this is the noble path of the Hearers. The reason why those sutras show the four paths of joining is that those sutras show the path of knowing those four, just as there are four stages of difference in those four objects. In those four sutra sections, also in order, merely showing the object as emptiness, as well as the general manifest clinging to the object, as well as the individual manifest clinging, and the four stages of the part of clinging that has more categories than that, are similar to this Is it the reason? I think so. The third is, it is said to be arising. Where is it? The four certainties of the Hearers and the path of knowing that (four certainties), knowing both.
Chinese
是也。于何者？于声闻和菩萨也。于何处以何种方式缘取而生起加行道？于四谛的缘取上，依赖于以无常等十六种方式缘取。道智生起的缘取为何？是声闻的加行道及其所缘。其方式为何？所证之色等，以及证悟者菩萨的空性等，如经中所说，彼此互不相异，以这种方式缘取，可知生起暖位。如经中所说，此亦适用于其余者。无有差异之理由为何？因为色等蕴和菩萨等，皆自性空。如前色等显示为暖位，同样因为不缘取各自的自性，所以，以普遍缘取的方式安住于彼等，以名为遮止的方式缘取，可知生起顶位。如是显示顶位自性空而不安住，同样，对于色等，以缘取常无常等差别法的形式安住，以名为遮止的方式缘取，可知生起忍位。如何遮止执着于差别法？以缘取色等的方式，不应安住于常，不应安住于无常，以如是所说的方式。此处对于常无常二者出现“非”的否定词，与经、根本、庄严经论等不符，故此译本不妥。有些人将此释词原样保留，而解释此论执着于差别法的方式，这是未经仔细考察的，因为遮止常无常之边，是施加于执着于彼二之边。对于极喜地等境执着而不安住，即不应安住，如经中广说，以名为如是显示的方式缘取，可知生起世第一法。为何于彼等执着而无有安住之处？因为如来于无上菩提现证成佛后，未曾见诸法真实有微尘许。普遍存在，名为或如是，这是以成为一切所知之量的士夫未曾缘取的理由所成立的。
English
It is so. To whom? To the Shravakas and Bodhisattvas. In what place and by what means does the path of application arise through focusing? It is based on focusing on the four truths in sixteen ways, such as impermanence. What is the focus for the arising of the knowledge of the path? It is the Shravaka's path of application together with its object. What is its manner? The objects to be realized, such as form, and the emptiness of the Bodhisattva who realizes them, are not different from each other, as stated in the sutras. It is known that heat arises by focusing in this way. What is stated in the sutras also applies to the rest. What is the reason for the absence of difference? Because the aggregates such as form and the Bodhisattvas are empty of their own nature. Just as the former, such as form, is shown as heat, since one does not focus on their own nature, it is known that the peak arises by focusing in a way that prevents them from remaining in a general way, which is called prevention. Just as it is shown that the peak is empty of its own nature and does not remain, similarly, for form and so on, focusing on the qualities of permanence and impermanence, etc., in a way that prevents them from remaining, it is known that patience arises. What kind of attachment to special qualities is prevented? By focusing on form and so on, one should not remain in permanence, one should not remain in impermanence, in the way that it is said. Here, the negative word "not" appears for both permanence and impermanence, which is inconsistent with the sutras, the root, and the Ornament of Realization, so this translation is not correct. Some people leave this commentary as it is and explain this treatise as being attached to special qualities. This is not carefully examined, because the prevention of the extremes of permanence and impermanence is applied to attachment to those two extremes. It is known that the supreme dharma arises by focusing on the realms such as the Joyful Land, etc., without dwelling on them, that is, not being suitable for dwelling, as explained in detail in the sutras, in the manner of showing it as it is. Why is there no place to dwell in attachment to them? Because the Tathagata, having attained complete enlightenment in unsurpassed perfect enlightenment, did not see even a particle of truth in all phenomena. It is universally present, called or like that, which is justified by the reason that it was not focused on by a person who has become a measure for all knowable things.