Tibetan
པའི་སྐབས་སུའོ། །གང་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སོགས་ཚེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་སོགས་ཚེ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དག་དང་ལྡན་པ་འདིའོ། །གང་དང་ལྡན་ན། བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཏེ་བཞི་པོ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སོ་སོར་ཏེ་རེ་རེ་དང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་འབྲེལ་པ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཞི་གང་ན་ཆོས་ཤེས་པ་སོགས་སོ། །ཚུལ་ནི། མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་གསུངས་སོ། །གཉིས་ པ་ནི། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ན། རྟོགས་བྱའི་རྣམ་པ་བསྟན་པས་ཤུགས་ལ་འཕངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ནས་ཚད་མེད་ཀྱི་བར་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་སོ། ཞེས་དང༌། གཟུགས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དེ་ནི་ཆེན་པོའོ། ཞེས་དང༌། གཟུགས་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་འདི་ནི་ཚད་མ་མེད་པའོ། ཞེས་དང༌། གཟུགས་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆེན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་འདི་ཚད་མེད་པའོ། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཚད་ནི་ཤཱནྟི་དང་ཨ་བྷྱས་འདི་ཙམ་ཞེས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་ལ་བཤད་ལ། ཉི་སྣང་ལས་ནི། ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དབྱིབས་ལ་བརྗོད་དེ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཚད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་ལ། རྒྱན་སྣང་ལས། གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དབྱིབས་ཚད་ཡིན་ལ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་ཚད་ཡིན་ནོ། ཞེས་མི་མཐུན་པ་འབྱུང་ཡང་འགྱུར་སྔ་མ་ལྟར་ལེགས་ཏེ། ཚད་ནི་བོང་ཚད་ཡིན་ལ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་ཚད་ལ་ཡང་མངོན་པ་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་དབྱིབས་མེད་པར་བཤད་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་ནི་དབྱིབས་ ཞེས་འབྱུང་ཡང་རང་གི་ལུས་ཀྱིས་གོ་ས་གང་ནོན་ཙམ་ལ་བྱའོ། །རྟོགས་བྱ་དང་ཕན་ཡོན་དང་སྲིད་ཞིའི་མཐར་ལྟུང་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་པའི་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ནི། མཐའ་མེད་ནས་བྱམས་སོགས་ཀྱི་བར་ཏེ། གཟུགས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་འདི་ནི་མཐའ་ཡས་པའོ། ཞེས་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འད
Chinese
于彼时也。何者？即是具有不退转等今生之功德，以及忆念前世等来世之功德者。与何者相应？即与忍之刹那二者，以及智之刹那二者，总共四者，与苦等四谛一一对应，即每一个都与境和有境相关联。四刹那于何处？即于法智等处。方式为何？即以不执著之门而悟入。 二者分为三，初者：彼十六者，应如何修习其修习之方式？为答彼问而宣说。 二者：即是道智之见道十六刹那。何者？以显示所悟之相而暗示之苦之四刹那，即从如是性至无量。于如是性中，亦不执著如来。于如来中，亦不执著如是性。如是云：“以色之广大故，大菩萨之波罗蜜多亦是大。”又云：“以色之无量故，大菩萨之波罗蜜多亦是无量。”又云：“以色之无边故，大菩萨之波罗蜜多亦是无边。”其中，量者，寂天与无畏称，谓不能以数计者。然日藏云：“量者，谓依于极微之究竟之形，非色法者，无量之体性。”又《庄严经释》云：“有色者，极微之形即是量，无色者，体性即是量。”虽有不同，然以前译为佳，量乃体积，非有身者则无彼故。于有色之量，亦从俱舍论中说极微无形，故依于彼之量即是形，虽如是说，然谓以自身所占之位置为量。 以所悟、利益、以及遮止堕入有寂二边之四种方式所显示之集之四刹那，即从无边至慈等。云：“以色之无边故，大菩萨之波罗蜜多亦是无边。”又世尊……
English
At that time. What is it? It is that which possesses the merits of this life, such as non-retrogression, and the merits of future lives, such as remembering past lives. What does it correspond to? It corresponds to the two moments of forbearance and the two moments of wisdom, a total of four, each corresponding to the four truths of suffering, etc., that is, each is related to the object and the subject. Where are the four moments? They are in the knowledge of the Dharma, etc. What is the method? It is to realize through the gate of non-attachment. The second is divided into three. The first: How should these sixteen be cultivated in terms of the method of cultivation? It is said in response to this question. The second: These are the sixteen moments of the path of seeing of the wisdom of the path itself. What are they? The four moments of suffering, implied by showing the aspect of what is to be realized, are from Suchness to Immeasurable. In Suchness, the Tathagata is not apprehended. In the Tathagata, Suchness is not apprehended. It is said, "Because of the greatness of form, the Paramita of the Great Bodhisattvas is also great." It is also said, "Because of the immeasurability of form, the Paramita of the Great Bodhisattvas is also immeasurable." It is also said, "Because of the boundlessness of form, the Paramita of the Great Bodhisattvas is also boundless." Among them, "measure" is said by Shantideva and Abhaya to be that which cannot be counted. However, the Sun Essence says, "Measure refers to the form based on the ultimate of the subtle particles. Non-form phenomena do not have the nature of measure." Also, the Ornament of Realization says, "For those with form, the form of the subtle particles is the measure; for those without form, the nature is the measure." Although there are differences, the former translation is better. Measure is volume, and those without a body do not have it. Regarding the measure of those with form, it is also said in the Abhidharma that subtle particles have no form, so the measure based on them is form, although it is said in this way, it refers to the space occupied by one's own body. The four moments of origin, shown by the four aspects of what is to be realized, benefit, and preventing falling into the extremes of samsara and nirvana, are from Boundless to Loving-kindness, etc. It is said, "Because of the boundlessness of form, the Paramita of the Great Bodhisattvas is also boundless." Also, the Blessed One...
Tibetan
ས་བདག་གིས་ཀྱང་བྱང་ཆེན་གང་ཡུམ་འདི་དང་མ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། ཞེས་དང༌། བྱང་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་འདི་ནི་གཟུགས་མི་ལེན་མི་འདོར་བའི་ཚུལ་དང༌། ཞེས་དང༌། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་དུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོ། །དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན། ཞེས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་ཟིན་དང་བསྟུན་ན་གཟུགས་སོགས་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཤེས་དེར་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གཞན་གྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་གཟུང་དུ་རུང་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ལ། གྲགས་ཆར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཚིག་རྐང་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ཞེས་གོང་འོག་གི་རྟོགས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་འདིར་བྱམས་སོགས་སྒོམ་པར་གསུངས་པ་ནི། འདིར་སྡུག་ཀུན་གྱི་སྐྱོན་རྫོགས་པར་རིག་ཅིང་དགུ་པར་འགོག་པའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ན་སྲིད་པར་ གནས་ནས་གཞན་དོན་བྱེད་པ་དོར་ནས་ཞི་བ་ལ་གཞོལ་བས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་བྱ་དང་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་དང་གཉེན་པོ་སྡུད་པའི་བྱེད་ལས་དང་ཕྱི་ནང་གི་གནོད་པ་སེལ་བའི་ཕན་ཡོན་གྱི་རྣམ་པས་བསྟན་པའི་འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ནི། སྟོང་ཉིད་ནས་ནད་ཀུན་སེལ་གྱི་བར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས། ཡུམ་འདྲི་བ་སོགས་ལ་འཇིགས་པ་དང་རེངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་ཀྱིས་དོགས་པ་ནི་འཇིགས་པ་དང༌། དེ་བསལ་ཐབས་མི་སྒྲུབ་པ་ནི་རེངས་པའོ། །ཤཱནྟིས་སྟོང་ཉིད་ཁྱབ་པ་དང་ཞེས་བཏོན་ནས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་མཐོང་བ་ལ་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆེན་ཡུམ་འདི་འཛིན་པའམ། ཞེས་པ་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེ་དག་གིས་མཐོང་བའི་ཆོས་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བགྱིད་པ་དང༌། ཞེས་དང༌། ཡུམ་ཟབ་མོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་དང༌། ཞེས་དང
Chinese
而且地神也说：“无论哪位大菩萨的母亲不离开这位（般若波罗蜜多）佛母，都应当视其为如来。”又说：“这位大菩萨们的母亲，是不取不舍之相。”又说：“善男子或善女子们，以不缘的行相，为了利益一切众生，应极度修习慈、悲、喜、舍。”如此等等。所谓“于彼处安住之色等，应视为佛陀”，如果按照经文的字面意思，是指通达色等不缘之法，安住于此的菩萨之蕴，具有能被他人视为佛陀的利益。而格热（Grags）所说的“色等”一词，应当全部加在词干上。意思是说，想要将以上所有的认知对象都包括在内。第八刹那此处说修慈等，是因为在此处完全认识到一切痛苦的过患，并在第九刹那见到灭除的功德时，为了阻止安住于轮回中而舍弃利益他众，转而趋向寂灭，所以才这样说。以认知对象和获得果位的利益，以及聚集对治和消除内外损害的利益等方式，所阐述的四种灭除的刹那，是从空性到消除一切疾病之间。即“善男子或善女子们，以不缘内空性的行相，应极度修习”，像这样与无实有自性的空性之间相连，据说能成为不畏惧和不僵化的原因，例如在询问佛母等时。其中，害怕不希望的事情降临到头上是畏惧，而不寻求消除它的方法是僵化。香迪（Śānti）删去了“空性遍布”，而认为是对十六空性的证悟。“执持这位大菩萨佛母”，从这里开始，那些如理作意的人们，对于所见的此法，将完全持有这些功德，并且能使众生完全成熟，能使佛土完全清净。又说：“如果完全执持甚深佛母，那么就能完全执持六度，即布施波罗蜜多等。
English
Moreover, the earth deity also said, "Whichever great bodhisattva's mother does not depart from this (Prajnaparamita) Bhagavati, should be regarded as the Tathagata himself." It also said, "This mother of the great bodhisattvas is of a nature that neither takes nor abandons form." It also said, "Those sons or daughters of good family should cultivate loving-kindness, compassion, joy, and equanimity intensely towards all sentient beings, in a manner that does not fixate on anything." And so on. The statement, "Regarding form and so forth that abide therein, one should ascertain them as the Buddha himself," if interpreted according to the literal meaning of the sutra, indicates that the aggregates of a bodhisattva who understands the dharma of not fixating on form and so forth, and who abides therein, possess the benefit of being able to be regarded as the Buddha by others. And the word "form and so forth" in Grags's statement should be applied to the stem of the word in its entirety. It means that one intends to include all the objects of cognition mentioned above. The reason why the eighth moment speaks of cultivating loving-kindness and so forth is that here, one fully recognizes the faults of all suffering, and in the ninth moment, upon seeing the qualities of cessation, one abandons benefiting others while remaining in samsara and turns towards peace, and this is to counteract that. The four moments of cessation, which are taught in terms of the benefits of the object of cognition and the attainment of the fruit, as well as the function of gathering antidotes and the benefits of eliminating inner and outer harms, extend from emptiness to the elimination of all diseases. That is, "Those sons or daughters of good family should cultivate intensely, in a manner that does not fixate on inner emptiness," and like that, connecting it with emptiness, which is the nature of non-inherent existence, it is said to be the cause of not becoming fearful or rigid when inquiring about the Bhagavati and so forth. Among these, fear is the apprehension of unwanted things befalling one, and rigidity is not seeking a means to eliminate them. Śānti omitted "pervading emptiness" and considered it to be the realization of the sixteen emptinesses. "Holding this great bodhisattva Bhagavati," from here on, those who properly direct their minds towards it will fully possess these qualities in this dharma that they have seen, and will fully ripen sentient beings, and will fully purify the Buddha-fields. It also says, "If one fully holds the profound Bhagavati, then one will fully hold all six perfections, namely, the perfection of generosity, and so forth.