Tibetan
ནི། བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོ། །ཐེག་ཆེན་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མཐོང་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དུར་བཤད་པ་དང༌། མཐོང་སྤང་སྤོང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དང༌། སྐད་ཅིག་མ་དུར་སྐྱེ་བ་དཔྱད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྡེ་པ་རྣམས་ལ་གྲངས་མང་ཉུང་འདོད་ཚུལ་དུ་མ་བཤད་ཀྱང༌། གྲགས་ཆེ་བ་ལ་མཛོད་དུ། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ནི། །མ་མཐོང་མཐོང་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ། ཞེས་བཅོ་ལྔར་བཤད་པ་དང༌། ཡུམ་གྱི་ རྒྱན་འདི་དང་ཀུན་བཏུས་ལ་སོགས་པར་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བཤད་ཚུལ་དགོད། འཐད་མི་འཐད་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཆོས་མངོན་པ་ནས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང༌། རྗེས་འབྲང་གིས་ཇི་ལྟར་བཀྲལ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། མཛོད་དུ་ཆོས་བཟོད་བཞི་འདོད་པའི་མཐོང་སྤང་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང༌། ཆོས་ཤེས་བཞི་དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང༌། རྗེས་བཟོད་བཞི་ཁམས་གོང་གི་མཐོང་སྤང་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྗེས་ཤེས་བཞི་དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་བཤད་དོ། །ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་སྤོང་ཞིང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་ལ་ལྷག་མ་གསུམ་གྱི་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་རྗེས་བཟོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས་གཉིས་ལ་དམིགས་ནས་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་འཛིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་རྗེས་ཤེས་ཀྱིས་རྗེས་བཟོད་ལ་དམིགས་ནས་སྔར་ལྟར་འཛིན་པའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལྷག་མ་གསུམ་གྱི་རྗེས་བཟོད་དང་རྗེས་ཤེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་བཟོད་རྗེས་ཤེས་གཉིས་སྤང་བྱའི་གཉེན་པོར་མ་བཤད་དེ། ཀུན་བཏུས་ལས། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྔར་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ་སོ་རང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ གྱུར་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་པ་གང་གིས་བཟོད་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་འདི་གཉིས་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་སོ་སོ་རང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དེ་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གི་ཡུལ་ནི་ཆོས་བཟོད་ཆོས་ཤེས་ཀྱིས་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་གཟུང་བ་དང༌། རྗེས་བཟོད་རྗེས་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ལ་དམིགས་པས་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་གི་ཚད་ནི་ཇི་ཙམ་གྱིས་རང་ཡུལ་རྟོགས་པ་རྫོགས་པའི་བར་ཏེ། བྱ་རྫོགས་ཡིན་གྱི་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བས་སོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཡང་མིང་གི་མཚན་མ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བཏུས་ལས། དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཟུང་བ་རྟོགས་སོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཛིན་པ་ རྟོགས་སོ། །བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། ཞེས་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དཔལ་ལྡན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་མཛད་ཟེར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་ལས་སྤང་བྱའི་གྲངས་གཉེན་པོས་སྤོང་ཚུལ་རྣམས་མཛོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ༌། །སློབ་དཔོན་འདིས་སྤང་བྱའི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀུན་བཏུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་གསུངས་སོ། །ཐུབ་དགོངས་ཀྱི་ལེའུ་གཉིས་པར། སྤང་བྱའི་གྲངས་གཉེན་པོས་སྤོང་ཚུལ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་འགྱུར་ཚུལ་དང་པོ་བཅོ་ལྔ་མཐོང་ལམ་བཅུ་དྲུག་པ་སྒོམ་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་མཛོད་ལྟར་བཤད་ནས། ལེའུ་གསུམ་པར་སྤང་བྱའི་གྲངས་ཀུན་བཏུས་ལྟར་དང་གཉེན་པོས་སྤོང་ཚུལ་དང་ལམ་གཉིས་སུ་འཇོག་ཚུལ་རྣམས་མཛོད་ལྟར་བྱས་སོ། །འཇུག་ཊཱིཀ་ཏུ་རང་ལུགས་ལ་ཀུན་བཏུས་ལྟར་བཤད་ནས་གཞན་གྱིས་ནི་གཞན་དུ་འཆད་དེ། ཞེས་གཞན་འདོད་བཀོད་པ་ནི་ཐུབ་དགོངས་ཀྱི་ལེའུ་གསུམ་པའི་དོན་དེར་སྣང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ནི། བསྡུ་བར་ཁམས་གོང་འོག་གི་མཐོང་སྤང་གི་གཉེན་པོ་ཐ་དད་པར་བཤད་པ་ནི་སྔར་ཁམས་གོང་འོག་གི་བདེན་པ་སོ་སོར་གཏན་ལ་དབབ་པའམ། ཡང་ན་གོང་འོག་གི་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ ཆོས་ཤེས་དང་རྗེས་ཤེས་ཕྱོགས་མཐུན་དུ་བཤད་དོ། །ཆོས་བཟོད་ཉིད་ཁམས་གསུམ་གའི་མཐོང་སྤང་གི་གཉེན་པོར་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་བཟང་པོའི་ཞབས་ལ་སོགས་པ་མཁས་པ་དུ་མ་ཞིག་གིས་འབྲངས་སོ། །དེ་ལ་ཨ་བྷྱས་སྤང་བྱ་ཀུན་བཏུས་ལྟར་བྱས་ནས་སྤོང་ཚུལ་མཛོད་བཞིན་འཆད་པ་ནི། ཐུགས་རྩིངས་པ་སྟེ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ལུགས་དང་འགལ་བས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་ཅེས་པ་དེར་ནི་ཆོས་གསུམ་ལ་ཕལ་ཆེར་བྱེ་སྨྲའི་འདོད་པ་བཀོད་པའི་བཤད་པ་བྱས་ཤིང༌། དཔལ་ལྡན་ཟླ་གྲགས་ནི་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཙམ་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་དགག་པ་མཛད་པས་འདི་དེས་མཛད་པ་མིན་པ་ལ་མངོན་པ་འོག་མའི་རྒྱུས་ཡོད་གཅིག་གིས་ཁ་གཡར་དུ་སྣང་ངོ༌། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ། འདོད་པ་དགོད། འཐད་ཕྱོགས་བསྟན། ལུང་ནས་གསུངས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། ལུགས་དང་པོ་ནི། འབྲས་བུའི་མངོན་རྟོགས་ལ་ལྟོས་ནས་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ལ། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་ལ་ལྟོས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དོན་ནི་བདེན་བཞི་ལ་རིམ་པ་ལྟར་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བ་དང་མངོན་དུ་དང༌། སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི་བྱ་བའི་ལམ་ཡིན་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་སྤོང་ལ་དེ་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་པས་ཀུན་འབྱུང་ཡང་སྤོང་ངོ༌། །དེ་སྤངས་པ་འགོག་པ་ཡིན་པས་འགོག་པ་ཡང་ མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ལམ་སྒོམ་པ་མེད་ན་མེད་པས་དེ་དག་དུས་གཅིག་གོ །གཉིས་པའི་དོན་ནི་དེ་ལྟར་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་བཅད་ནས་རྗེས་སུ་ངེས་པ་སྐྱེས་པའི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཞག་པའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་བདེན་བཞི་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཅུ་དྲུག་རིམ་ཅན་དུ་འབྱུང་ལ། ཤེས་སྤོང་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་རིམ་པ་མེད་པས། འདིའི་ལྟར་ན་མཐོང་ལམ་ལ་ཞུགས་གནས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ཀྱང་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལུགས་གཉིས་པ་ནི། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མཐའ་དག་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་བསྒོམས་པས་སྒོམ་པ་མཐར་སོན་པ་ན། དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག །བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ལ། །ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་བྱ་གང༌། །མ་མཐོང་ཆ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེན་པ་བཞི་ཀའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བས་སླར་ཡང་མ
Chinese
，因为不能现证诸谛。如是说。大乘也说是依于第四禅的实事。第二（部分）有三（部分）：宣说见道的刹那数，如何显示断除见所断，以及考察刹那数生起。第一（部分）：虽然各部派对数量多少有不同观点，但较为著名的是，在《俱舍论》中说：“于彼十五刹那，未见为见故，见道。”这样说了十五刹那。以及在《现观庄严论》和《集论》等中说了十六刹那。第二（部分）有二（部分）：记录解说方式，以及思考合理与否。第一（部分）有二（部分）：从《法蕴论》中如何解说，以及随行者如何阐释的方式。第一（部分）：在《俱舍论》中说，安忍四法想是断除见所断的无间道，智四法是其解脱道，后忍四法是断除上界见所断的无间道，后智四法是其解脱道。按照《集论》的观点，苦法忍断除三界之苦的见所断，苦法智使解脱道现前，其余三（谛）的法忍法智也是如此。苦后忍缘苦法忍、苦法智二者，执持“这是圣法之因”，苦后智缘后忍，如前执持，确定无疑。其余三（谛）的后忍和后智也是如此。因此，后忍后智二者未被说成是所断的对治。如《集论》中说：什么是苦法智忍？以前作过分别观察之后，对各自现前的无漏智慧，即以其断除苦见所断的烦恼，这称为苦法智忍。什么是法智？以其智慧在忍之后现证解脱。什么是苦法后随觉知忍？缘苦法智忍和苦法智这二者，认为这是圣法之
English
, because one cannot directly realize the truths. Thus it is said. The Mahayana is also said to rely on the actual basis of the fourth dhyana. The second (part) has three (parts): explaining the number of moments of the path of seeing, how to show the abandonment of what is to be abandoned by seeing, and examining the arising of the number of moments. The first (part): Although the various schools have different views on the number of moments, the more famous one is that in the Abhidharmakosha it is said: "In that fifteen moments, because of not seeing, seeing, the path of seeing." Thus it is said to be fifteen moments. And in the Ornament of Clear Realization and the Compendium of Topics, etc., it is said to be sixteen moments. The second (part) has two (parts): recording the way of explanation, and thinking about whether it is reasonable or not. The first (part) has two (parts): how it is explained from the Dharma Abhidharma, and how the followers explain it. The first (part): In the Abhidharmakosha, it is said that the four acceptances of Dharma are the path of no obstruction that abandons what is to be abandoned by seeing, the four knowledges of Dharma are its path of liberation, the four subsequent acceptances are the path of no obstruction that abandons what is to be abandoned by seeing in the upper realms, and the four subsequent knowledges are its path of liberation. According to the view of the Compendium of Topics, the acceptance of the Dharma of suffering abandons what is to be abandoned by seeing of the suffering of the three realms, the knowledge of the Dharma of suffering makes the path of liberation manifest, and the acceptance and knowledge of the Dharma of the remaining three (truths) are also the same. The subsequent acceptance of suffering focuses on the acceptance of the Dharma of suffering and the knowledge of the Dharma of suffering, holding that "this is the cause of the noble Dharmas," the subsequent knowledge of suffering focuses on the subsequent acceptance, holding as before, and is certain. The subsequent acceptance and subsequent knowledge of the remaining three (truths) are also the same. Therefore, the subsequent acceptance and subsequent knowledge are not said to be the antidote to what is to be abandoned. As it is said in the Compendium of Topics: What is the acceptance of the knowledge of the Dharma of suffering? After making separate observations before, the uncontaminated wisdom that is manifest to each one, that is, with which one abandons the afflictions to be abandoned by seeing suffering, this is called the acceptance of the knowledge of the Dharma of suffering. What is Dharma knowledge? The knowledge with which one directly realizes liberation after the acceptance. What is the acceptance of knowing the subsequent realization of suffering? The acceptance of the knowledge of the Dharma of suffering and the knowledge of the Dharma of suffering, these two are the cause of the noble Dharmas.
Chinese
的因，是指各自自己现量成为的无漏智慧。什么是对痛苦的随顺觉知？是指对痛苦随顺觉知的忍耐，那是一定要执持的。其余的真谛也要知道，将忍耐和智慧各自适当地结合起来。如是说。这样，这些智慧的对境，是法忍法智以真谛的法性为对境而执持的，以及随忍随智以有境智慧为对境而执持的有境。刹那的量，是以多少能圆满证悟自境为止，是事业圆满，而不是时间尽头的刹那，因为那是不能言说的。这些智慧的自性，也是与名称的相不相混的，如《集论》中说：‘其中，法智忍和法智是证悟所取的。随顺觉知的忍和智是证悟能取的。对于所有的忍和智，也要了知是安住在无相的瑜伽士。’以及，心的刹那，是要了知对所知生起智慧是完全圆满的。如是说。第二，据说圣者月称所造的《五蕴分别论》中，所断的数目以对治来断除的方式，都如《俱舍论》一样出现。这位论师所说的所断的数目等，都如《集论》一样，是在大乘见道的场合所说的。《入中论》第二品中，所断的数目以对治来断除的方式，无间道和解脱道转变的方式，最初十五是见道，第十六是修道的分类，如《俱舍论》一样讲述之后。第三品中，所断的数目如《集论》一样，以及以对治来断除的方式和安立为二道的方式，都如《俱舍论》一样做了。《入中论释》中，按自宗是如《集论》一样讲述的，而其他人则是另外解释的。这样安立他宗，似乎是《入中论》第三品的意义。第二，在《摄类学》中，上下界的见断的对治被说成是不同的，这是因为之前上下界的真谛各自被确定，或者是因为上下界的所断以断除的作业的方式，法智和类智被说成是顺应的。ཆ
English
The cause is the wisdom without outflows that is manifestly realized by each individual. What is the subsequent realization of suffering? It is the endurance of the subsequent knowledge of suffering, which must be held. It should also be known that the remaining truths should be combined with endurance and knowledge as appropriate. Thus it is said. Thus, the objects of these wisdoms are the apprehended, with Dharma-kshanti and Dharma-jnana focusing on the Dharma-nature of truth, and the apprehending, with Anvaya-kshanti and Anvaya-jnana focusing on the wisdom of the object. The measure of a moment is until the complete realization of one's own object, which is the completion of the action, not the moment at the end of time, because it cannot be expressed. The nature of these wisdoms is also not mixed with the characteristics of names, as it is said in the Compendium: 'Among them, Dharma-kshanti and Dharma-jnana realize the apprehended. Anvaya-kshanti and Anvaya-jnana realize the apprehending. For all kshanti and jnana, it should be understood that they are yogis abiding without characteristics.' And, the moment of mind is to know that the arising of wisdom towards the knowable is completely perfect. Thus it is said. Secondly, in the Differentiation of the Five Aggregates, said to be composed by the glorious Chandrakirti, the number of what is to be abandoned and the manner of abandoning by antidotes appear as in the Treasury. This teacher has spoken of the number of what is to be abandoned, etc., as in the Compendium, in the context of the Mahayana Path of Seeing. In the second chapter of the Intent of the Sage, the number of what is to be abandoned, the manner of abandoning by antidotes, the manner in which the uninterrupted path and the path of liberation are transformed, the first fifteen are the Path of Seeing, and the sixteenth is the classification of the Path of Meditation, are explained as in the Treasury. In the third chapter, the number of what is to be abandoned is as in the Compendium, and the manner of abandoning by antidotes and the manner of establishing the two paths are done as in the Treasury. In the Commentary on the Entrance, it is explained according to one's own system as in the Compendium, while others explain it differently. Thus, the establishment of another's view seems to be the meaning of the third chapter of the Intent of the Sage. Secondly, in the Collection, the antidotes to what is to be abandoned by seeing in the upper and lower realms are said to be different, because the truths of the upper and lower realms were previously established separately, or because the Dharma-jnana and Anvaya-jnana are said to be in accordance with the activity of abandoning what is to be abandoned in the upper and lower realms. ཆ