Tibetan
ལ་བཞི་ལས་གང་གིས་ན། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པས་སོ། །གང་དུ་ན། ལམ་ཤེས་པའི་སྐབས་སུའོ། །གང་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སོགས་ཚེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་སོགས་ཚེ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དག་དང་ལྡན་པ་འདིའོ། །གང་དང་ལྡན་ན། བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཏེ་བཞི་པོ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སོ་སོར་ཏེ་རེ་རེ་དང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་འབྲེལ་པ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཞི་གང་ན་ཆོས་ཤེས་པ་སོགས་སོ། །ཚུལ་ནི། མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་གསུངས་སོ། །གཉིས་ པ་ནི། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ན། རྟོགས་བྱའི་རྣམ་པ་བསྟན་པས་ཤུགས་ལ་འཕངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ནས་ཚད་མེད་ཀྱི་བར་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་སོ། ཞེས་དང༌། གཟུགས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་དེ་ནི་ཆེན་པོའོ། ཞེས་དང༌། གཟུགས་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་འདི་ནི་ཚད་མ་མེད་པའོ། ཞེས་དང༌། གཟུགས་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆེན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་འདི་ཚད་མེད་པའོ། ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཚད་ནི་ཤཱནྟི་དང་ཨ་བྷྱས་འདི་ཙམ་ཞེས་གྲངས་ཀྱིས་མི་ཆོད་པ་ལ་བཤད་ལ། ཉི་སྣང་ལས་ནི། ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དབྱིབས་ལ་བརྗོད་དེ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཚད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་གསུངས་ལ། རྒྱན་སྣང་ལས། གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དབྱིབས་ཚད་ཡིན་ལ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་ཚད་ཡིན་ནོ། ཞེས་མི་མཐུན་པ་འབྱུང་ཡང་འགྱུར་སྔ་མ་ལྟར་ལེགས་ཏེ། ཚད་ནི་བོང་ཚད་ཡིན་ལ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་ཚད་ལ་ཡང་མངོན་པ་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་དབྱིབས་མེད་པར་བཤད་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་ནི་དབྱིབས་ ཞེས་འབྱུང་ཡང་རང་གི་ལུས་ཀྱིས་གོ་ས་གང་ནོན་ཙམ་ལ་བྱའོ། །རྟོགས་བྱ་དང་ཕན་ཡོན་དང་སྲིད་ཞིའི་མཐར་ལྟུང་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་པའི་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ནི། མཐའ་མེད་ནས་བྱམས་སོགས་ཀྱི་བར་ཏེ། གཟུགས་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་བྱང་
Chinese
四者之中以何者而言？以菩萨见道者而言。于何处而言？于知路之时而言。于何处而言？于不退转等此生之功德，以及忆念生世等他生之功德等所具有者而言。与何者具有？与二忍之刹那和二智之刹那，即四者于痛苦等四谛各自，即一一与境和有境相关联者具有。四刹那于何处？于法知等处。方式是：以不缘之方式证悟。第二有三者，其中第一是：彼十六者应如何修习其修习之方式？答曰：如是宣说。第二是：知路本身之见道十六刹那也。彼为何？以显示所证之相而间接涉及之痛苦之四刹那者，从如是性至无量。于如是性亦不缘如来，于如来亦不缘如是性。如是说，又因色是大故，大菩萨之波罗蜜多彼乃大。如是说，又因色无量故，大菩萨之波罗蜜多此乃无量。如是说，又因色无边故，大菩萨之波罗蜜多此乃无边。如是。其中，量由寂天（Śānti）和阿跋耶（Abhaya）说为不能以数计之。然日藏论中说：量者，谓依于极微之究竟之形状，非色法者则无量之体性。如是说。宝鬘论中说：有色法者，极微之形状是量，非色法者，体性是量。虽有不同，然如前译较好，量是体积，无身者则无彼故。有色之量，亦从俱舍论中说极微无形状，故依于彼之量是形状，然应作自己身体所占之处。以所证、利益和防止堕入有寂之边之四相所显示之集之四刹那者，从无边至慈等。因色无边故，菩
English
Among the four, by which is it said? By the Bodhisattva who has attained the Path of Seeing. Where is it said? At the time of knowing the path. Where is it? It is said of those who possess the virtues of this life, such as non-retrogression, and the virtues of other lives, such as remembering births. What does it possess? It possesses the two moments of forbearance and the two moments of knowledge, the four moments each related to the four noble truths of suffering, etc., each individually related to the object and the subject. Where are the four moments? In the knowledge of dharma, etc. The method is: through the door of realizing non-objectification. The second has three parts, the first of which is: How should those sixteen be meditated upon in terms of the method of meditation? The answer is: It is spoken thus. The second is: The sixteen moments of the Path of Seeing itself, which is the knowledge of the path. What is that? The four moments of suffering, which are indirectly involved by showing the aspect to be realized, are from Suchness to Immeasurable. In Suchness, the Tathagata is not objectified, and in the Tathagata, Suchness is not objectified. It is said, and because form is great, the Paramita of the Great Bodhisattvas is great. It is said, and because form is immeasurable, the Paramita of the Great Bodhisattvas is immeasurable. It is said, and because form is boundless, the Paramita of the Great Bodhisattvas is boundless. Thus. Among them, measure is said by Śānti and Abhaya to be uncountable. However, in the Sunlight Treatise, it is said: Measure is said to be the shape based on the ultimate of the subtle particles, and those that are not form do not have the nature of measure. It is said thus. In the Ornament of Realization, it is said: For those with form, the shape of the subtle particles is the measure, and for those without form, the nature is the measure. Although there are differences, it is better to translate it as before, measure is volume, and those without body do not have it. The measure of form, also from the Abhidharma, it is said that the subtle particles have no shape, so the measure based on that is shape, but it should be taken as the space occupied by one's own body. The four moments of origin, shown by the four aspects of what is to be realized, benefit, and preventing falling into the extremes of existence and peace, are from Boundless to Loving-kindness, etc. Because form is boundless, the Bodh
Tibetan
ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་འདི་ནི་མཐའ་ཡས་པའོ། ཞེས་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཀྱང་བྱང་ཆེན་གང་ཡུམ་འདི་དང་མ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། ཞེས་དང༌། བྱང་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་འདི་ནི་གཟུགས་མི་ལེན་མི་འདོར་བའི་ཚུལ་དང༌། ཞེས་དང༌། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་དུ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་སོ། །དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན། ཞེས་པ་ནི་མདོའི་ཚིག་ཟིན་དང་བསྟུན་ན་གཟུགས་སོགས་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཤེས་དེར་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གཞན་གྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་གཟུང་དུ་རུང་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ལ། གྲགས་ཆར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཚིག་རྐང་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། ཞེས་གོང་འོག་གི་རྟོགས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་འདིར་བྱམས་སོགས་སྒོམ་པར་གསུངས་པ་ནི། འདིར་སྡུག་ཀུན་གྱི་སྐྱོན་རྫོགས་པར་རིག་ཅིང་དགུ་པར་འགོག་པའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ན་སྲིད་པར་ གནས་ནས་གཞན་དོན་བྱེད་པ་དོར་ནས་ཞི་བ་ལ་གཞོལ་བས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་བྱ་དང་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་དང་གཉེན་པོ་སྡུད་པའི་བྱེད་ལས་དང་ཕྱི་ནང་གི་གནོད་པ་སེལ་བའི་ཕན་ཡོན་གྱི་རྣམ་པས་བསྟན་པའི་འགོག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ནི། སྟོང་ཉིད་ནས་ནད་ཀུན་སེལ་གྱི་བར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས། ཡུམ་འདྲི་བ་སོགས་ལ་འཇིགས་པ་དང་རེངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་ཀྱིས་དོགས་པ་ནི་འཇིགས་པ་དང༌། དེ་བསལ་ཐབས་མི་སྒྲུབ་པ་ནི་རེངས་པའོ། །ཤཱནྟིས་སྟོང་ཉིད་ཁྱབ་པ་དང་ཞེས་བཏོན་ནས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་མཐོང་བ་ལ་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆེན་ཡུམ་འདི་འཛིན་པའམ། ཞེས་པ་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེ་དག་གིས་མཐོང་བའི་ཆོས་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བགྱིད་པ་དང༌། ཞེས་དང༌། ཡུམ་ཟབ་མོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ
Chinese
大士们的般若波罗蜜多是无边无际的。又说：世尊，我也要将与此大士之母不分离者视为如来。又说：大士们的母亲，是不取不舍之相。又说：善男子或善女子们，以不缘之相，在一切众生面前，慈悲喜舍极力修习的缘故。如是。于彼处安住于色等上，确定为佛陀。此句若依经文，则显示了通达色等不缘之法的智慧，安住于此的菩萨之蕴，具有可被他人视为佛陀的利益。声称“色等”之词应全部加在词干上。意为与上下所要通达的一切相状相连。第八刹那此处说修慈等，是因为此处完全认识到一切痛苦的过患，第九见到灭的功德时，由于安住于有而舍弃为他人做事，专注于寂灭，故为遮止彼之故。以通达之法与获得果之利益，以及摄集对治之作用，和消除内外之损害的利益之相所显示的灭之四刹那，即从空性到消除一切疾病之间。善男子或善女子们，以不缘内空性之相极力修习的缘故。如是与无实事之自性之间也同样连接。说成为不畏惧请问母亲等之因。其中，不乐意之事降临之疑为畏惧，不寻求消除彼之方法为僵硬。寂天将“空性周遍”提出，而作于见到十六空性上。“执持此大士之母”等，到如理作意，那些人对于所见之法，将完全执持这些功德，并且完全成熟众生，以及完全清净佛土等。又说：若完全受持甚深之母，则一切六度
English
The perfection of wisdom of the great beings is boundless. It is also said: "O Bhagavan, I shall regard as the Tathagata that great being who is inseparable from this mother." It is also said: "The mother of the great beings is the nature of not taking and not abandoning form." It is also said: "Because those sons or daughters of good family cultivate loving-kindness, compassion, joy, and equanimity very much in the presence of all sentient beings with the aspect of non-objectification." Thus. There, abiding in form and so forth, definitely grasping as the Buddha. This means that, according to the words of the sutra, it shows the benefit of the aggregates of a Bodhisattva who abides in the knowledge of the Dharma that realizes the non-objectification of form and so forth, and can be regarded as a Buddha by others. The word "form and so forth" should be applied to all stems. It is intended to be connected to all aspects of what is to be realized above and below. The eighth moment here is said to meditate on loving-kindness and so on, because here one fully recognizes the faults of all sufferings, and when one sees the merits of cessation in the ninth, one abandons doing things for others while abiding in existence and focuses on peace, so it is to prevent that. The four moments of cessation shown by the aspect of the benefit of attaining the object of realization and the fruit, the function of collecting antidotes, and the benefit of eliminating internal and external harms are from emptiness to the elimination of all diseases. Because those sons or daughters of good family cultivate the inner emptiness very much with the aspect of non-objectification. In this way, it is also connected to the nature of non-existent things. It is said to be the cause of not being afraid or stiff when asking the mother and so on. Among them, the suspicion that an unpleasant thing will happen is fear, and not seeking a way to eliminate it is rigidity. Shantideva took out "pervading emptiness" and made it on seeing the sixteen emptinesses. "Holding this great mother," etc., until properly attending to it, those people will fully hold these qualities for the Dharma they have seen, and will fully mature beings, and will fully purify the Buddha-fields, etc. It is also said: If one fully holds the profound mother, then all six perfections